'Here comes the sun, and I say it's all right.' Waarom zon gelukkig maakt." /> 'Here comes the sun, and I say it's all right.' Waarom zon gelukkig maakt." />
Asset 14

Zonnen

Het wordt langzaam weer warmer en de zon is steeds vaker te zien. Brankele legt uit dat zonlicht ook echt gelukkig maakt en waarom.

Het weer heeft nog altijd een waanzinnige invloed op ons, hyperintelligente en technologisch ultiem ontwikkelde mens. Tornado’s verwoesten levens, reizigers stranden door uit de klauwen gegroeide as- en stormwolken, en als de sneeuw een beetje langer aanhoudt dan voor een witte Kerst gewenst is ligt meteen heel Europa plat. Ergens kan ik daar wel van genieten, het besef dat we als arrogante mensen nog steeds afhankelijk zijn van de natuur waar we zelf het liefst met zevenmijlslaarzen overheen walsen. Al onze technologie en kennis ten spijt, wanneer de almachtige Moeder haar zinnen zet op een of andere extremiteit, zijn wij gedwongen weer te leven als tientallen jaren geleden. Maar in plaats van je plannen te laten dwarsbomen dóór, kan je ze ook aanpassen áán de natuur.

Neem de zon. Die prachtige bol vol onuitputtelijke energie welke ons allen staande houdt. Het is niet voor niets dat de winter je een depressie bezorgt en de meeste kindjes in de lente geboren worden. Zonlicht maakt je vrolijk. Op zich niets nieuws onder de zon natuurlijk. Iedereen voelt zich fijner als het mooi weer is en het leven is een stuk ongecompliceerder zonder regenjassen, sjaals en wanten. Het zijn echter niet slechts de zonovergoten uitzichten, het rijkere kleurenpalet of de warmte die het zonnige leven fijn maken. De zomer in je bol hebben is behoorlijk letterlijk: alle 1200 verschillende lichtfrequenties die de zon uitstraalt hebben een effect op je lichaam. Je cellen krijgen energie, je biologische klok wordt gereguleerd, hormonen worden geproduceerd en je metabolisme wordt beïnvloed. Een gebrek aan zonlicht zorgt voor een verminderd immuunsysteem en wordt geassocieerd met vruchtbaarheidsproblemen, botontkalking, verschillende soorten kanker en depressie.

Onder invloed van de ultraviolette straling uit zonlicht wordt er vitamine D vrijgemaakt in je huid. Vitamine D is belangrijk voor het immuunsysteem, je hart en bloedvaten en de opname van calcium, nodig voor je botten en tanden. Vandaar wellicht de Zonnatura-achtige lach in warme gebieden. Mensen die in de tropen wonen maken ongeveer 100 keer meer vitamine D aan dan de in Nederland dagelijks aanbevolen hoeveelheid voor volwassenen. Per dag zou je minimaal dertig minuten zonlicht moeten hebben, en twee uur is optimaal. Het licht moet dan wel in contact komen met je huid, anders heb je er nog niets aan. Dus zonnebaden in een burka of achter glas zullen je vitamine D-gebrek niet verhelpen.

Hoewel het in Nederland in de zomer op een zonovergoten en heldere dag mogelijk is genoeg vitamine D aan te maken, is dit in de wintermaanden simpelweg onmogelijk. Een triest verhaal, want via onze voeding krijgen we er ook niet genoeg van binnen. Vis(olie), eierdooiers en paddenstoelen zijn goede D-bronnen, maar over het algemeen voorzien onze maaltijden niet in een adequate hoeveelheid.

Zonlicht bevordert dus de gezondheid, een feit waar je op zichzelf al blij van kan worden. Maar het maakt je ook echt intern gelukkig. Onder invloed van zonlicht wordt er in je hersens meer serotonine geproduceerd, een stof die je vrolijk maakt en je zelfvertrouwen vergroot. Deze ‘neurotransmitter’ wordt door veel drugs gemanipuleerd en kunstmatig aanwezig gehouden door antidepressiva. De productie van serotonine is direct gerelateerd aan de duur van blootstelling aan zonlicht. Oftewel, hoe meer zon, hoe meer je straalt.

Bovendien is er nog een versterkend effect van beide componenten. Hoge levels vitamine D helpen het niveau van serotonine namelijk hoog te houden, ook gedurende de zonloze wintermaanden. Kunstmatig licht kan je gemoedstoestand wellicht verhogen, al is het alleen al omdat je er wakkerder van wordt dan in het donker. Maar het gebrek aan vitamine D-aanmaak weerhoudt de TL-zonnebader van het echte biologische geluk, omdat de serotonine haar hoogtepunt dan niet kan bereiken.

Naast energiebron en veroorzaker van mooie plaatjes is de zon dus ook een natuurlijk antidepressivum. Zit het weer (het weer incluis) allemaal niet mee, ruil die potten Prozac dan lekker in voor een ticket richting evenaar (mits het luchtruim open is). Een paar dagen zon op je bol doet je geluksniveau onherroepelijk stijgen. Neem onder het motto ‘de gulden middenweg’ wel wat zonnebrand mee ter protectie, anders kan het verhaaltje in plaats van goudbruin nogal zwartgallig eindigen. Hoe dan ook, eenmaal weer terug heb je ongetwijfeld een zonnetje in huis. Dus ga de deur (of het land, afhankelijk waar je woont) uit, vier je eigen D-day en ontvang gratis gezondheid! Het kost misschien evenveel als wat psychotherapie-sessies, maar je krijgt er wel een lekker kleurtje bij.

Mail

Brankele Frank

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer