Wifey of wervelwind, Madonna of hoer. Marthe van Bronkhorst had gehoopt dat dit binaire denken passé was, maar helaas, de emancipatietrein blijkt op dit spoor nog steeds haperen.
Ik oefen een enorme aantrekkingskracht uit op één specifiek soort mensen: mensen van wie de favoriete contactfrequentie eens in het kwartaal is. Mensen van wie de love language bekend staat als: ‘Cadeau Geven, Niet Terugappen Maar Wel Al Je Story’s Liken’. Mensen die de liefde benaderen als Wie Is de Mol-opdracht, die contact opnemen met een stroom middernachtelijke, weer verwijderde appjes. Of mensen die het liefst kruimels toewerpen, als: ‘jaaa kom een keer langs! (maar niet nu per se) (zit nu op een festival in België, haha). xx.’ Kortom, mensen die volledig vrijblijvend flirten.
Hoe dit komt?
Deze personen zien mij nou eenmaal niet als wifey material. Dit zijn niet mijn woorden. Dit werd me laatst medegedeeld in een podcast, door de host die een frisse kijk op de zaak heeft. Mede omdat hij een jaar of zestien is.
Een wifey is iemand ‘die jou als man een moedergevoel geeft.’ Dát is vooral ‘een manier om als vrouw zijnde dan respect te krijgen van een man. Bied hem de dingen aan die je uiteindelijk ook zou willen aanbieden aan een zoon.’
Check. Verbeter jezelf. Houd altijd je bodycount laag. (Voor de lezer: ‘bodycount’ staat niet voor ‘aantal vermoorde personen’ maar ‘aantal bedpartners’. Vond ik ook schokkend saai.) Werk aan je uiterlijk, maar niet te hard. ‘Geen man wil de hoofdprijs betalen voor een vrouw met een for sale-ketting om haar nek’. En praat je? ‘Be quiet.’ Pas op, want voor je het weet plaats je jezelf niet in de categorie 'wifey' maar ben je een ‘low value woman'.
‘O, je hebt het over het Madonna/hoer-complex?’ zegt mijn redacteur Lieke. Inderdaad, denk ik bij mezelf, alleen ik had het niet zo herkend. Het madonna/hoer-complex, waarbij een vrouw gereduceerd wordt tot twee stereotypen (onaantrekkelijk, moederlijk, betrouwbaar en heiliger dan heilig - versus aantrekkelijk maar goedkoop) voelt zo ouderwets, als een soort relikwie uit kerkelijke tijden. Ik had geen idee dat we dat station nog niet gepasseerd waren. Maar blijkbaar staat de emancipatietrein weer of nog steeds vast op tweesporenstation Madonna-Hoer Centraal. Mag ik a.u.b. met de bus?
Ik kan dat of-of denken ook maar moeilijk begrijpen. Ik moet zeggen dat ik zelf helemaal niet de behoefte voel om mannen in de categorie potentiële huisvader dan wel seksbom te verdelen. Noem me ouderwets, maar flirten is voor mij de meest serieuze zaak van het leven. Waarom zou je alleen maar flirten voor ‘het spelletje’ en niet omdat je, stiekem, in gedachten een heel leven met iemand uitstippelt?
Ja, maar dat zijn conservatieve mannen die zo denken, kun je nu zeggen. Maar ook bij progressieve mannen lijkt het idee van ‘wifey material’ (versus ‘geen wifey') steeds meer ingebakken. En nee, ook niet alleen de jonkies die TikTokwijsheden tot zich nemen. Het gebeurt me best vaak dat mensen op een eerste kennismaking vrijwel direct vragen ‘wil je kinderen?’. Wat een ontzettend complexe vraag is, want het ligt er maar net aan met wie en wanneer. Ik snap dat een kinderwens een breekpunt kan zijn, maar als je die vraag direct stelt, reduceer je de ander wel erg snel tot een potentiële broedkip. Een stel dat ik ken dat erg gelukkig is samen, is net begonnen aan een aquarium met vissen. Ik vind dat we dat moeten normaliseren. Waarom vragen we niet eerst: hee, zou je op termijn ervoor open staan voor de verantwoordelijkheid over het regelmatig toedienen van vissenvoer aan tien guppen, en denk je dat we daar samen uitkomen? Stukken beter. Ik dwaal af.
Waarom zou je alleen maar flirten voor ‘het spelletje’ en niet omdat je, stiekem, in gedachten een heel leven met iemand uitstippelt?
De progressieve man rond de 30 is ook bezig met ‘wifey material' vinden. En met vrouwen razendsnel opdelen in de madonna/hoer dichotomie. Nee, dit is mijn hot take, ik heb er geen cijfers van, behalve de progressieve mannen die mij een inkijkje gaven in hun datinggeschiedenis.
Laatst zat ik op een afspraakje met een jongen die een grote adoratie te berde bracht voor zijn ex-vriendin. An sich lijkt het me gezond om elkaar niet naar het leven te staan.
‘Wel fijn om te horen dat jullie gewoon goed contact hadden.’
‘Nee, het is meer dan dat!’ zei hij daarbovenop, ‘Een hele, diepe, fijne, warme, gekoesterde vriendschap.’
‘Super, geweldig.’
‘We hebben het ontzettend fijn gehad samen.’
‘Joh, wat fijn.’
‘Dus ik kan terugkijken op een hele mooie tijd. De mooiste van mijn leven.’
‘Nou.’
‘En haar familie. Zó aardig. En ik zei tegen mezelf: “je hebt het fijn met haar, alles is gewoon goed".’
En zo ging dat nog even door. Tot ik me hardop afvroeg: ‘Waarom zijn jullie dan eigenlijk uit elkaar?’
Maar wat ik me echt afvroeg was: ben ik hier nou gewoon als afleiding, de side quest aanwezig in het verwerkingsproces van deze persoon en diens daadwerkelijke, serieuze liefde?
Ook was ik begin dit jaar kort met iemand die me continu eveneens met zijn ex-vriendin vergeleek. Zij is een zeer mooie en succesvolle actrice en schrijfster, die hij beurtelings ophemelde - ‘Ontzettend cool wat zij allemaal doet. Echt supervet’ - en weer afkraakte: ‘Ze was wel een beetje crazy natuurlijk. Had wel echt issues. Serieuze issues.’
Ze was mooi, creatief, gepassioneerd, gestoord, kortom allesbehalve wifey material, hun relatie een wervelwind waar hij niet over uitgepraat raakte maar hij wilde ‘absoluut nooit naar haar terug, nee, nee, nee, nee’. Om eerlijk te zijn kreeg ik gaandeweg het gesprek steeds meer sympathie, ja wel haast verliefde gevoelens voor haar, en steeds minder voor hem. Over zijn andere, lange relatie zei hij niets, behalve dat die ‘heel warm was’ maar hem ‘niet meer uitdaagde’. En over mij? Ik kon voorzichtig horen welke kant het op ging. ‘Heel cool wat je allemaal doet, Marthe. Echt supervet.’
Ze was mooi, creatief, gepassioneerd, gestoord, kortom allesbehalve wifey material
Gelukkig is er manier om de twee categorieën te vermijden! Om niet óf saai en seksloos gevonden te worden óf ordinair en gestoord, kun je je als volgt opstellen.
Wees gewoon een chill girl. Een cool girl. Een ‘chill girl’ vindt alles best, hoe je ook met haar omgaat. Ze reageert helemaal niet meer op lockerroom talk, maar lacht het weg. Ze is niet te open over haar progressieve gedachtegoed, je wil niemand afschrikken, natuurlijk.
Ik citeer het hoofdpersonage uit de film Gone Girl (2014):
Een cool girl is een sexy, briljante, grappige vrouw. Die dol is op voetbal, poker, vieze grappen en boeren, die gamet, goedkoop bier drinkt, houdt van trio's en anale seks, en hotdogs en hamburgers in haar mond propt alsof ze 's werelds grootste culinaire gangbang organiseert, terwijl ze op de een of andere manier maatje 36 blijft. Want een cool girl is bovenal sexy. Sexy en begripvol. Coole meisjes worden nooit boos; ze glimlachen alleen maar op een teleurgestelde, liefdevolle manier en laten hun mannen doen wat ze willen. Ga je gang, behandel me als oud vuil, ik vind het niet erg, I’m the cool girl.
Ik denk aan presentatrice Hélène Hendriks die continu seksistische opmerkingen naar haar hoofd krijgt, Merel Ek die door FVD’ers werd bedreigd - vrouwen die voor SBS6 blijven werken zelfs als de zender ze niet respecteert of beschermt tegen laster en drek.
Ik denk aan sportjournalist Noa Vahle die regelmatig plaatsneemt in het tv-programma VI, waar Johan Derksen haar moeder (Linda de Mol) door het slijk trok met grappen over haar vagina. Of bij Nieuws van de Dag waar ze ‘wat ben je, vijftien?’ werd genoemd. Ik denk aan wetenschapper Linda Duits die in een panel over de ‘manosfeer’ zegt: ‘Het is ook léúk om een hakenkruis op tafel te tekenen.’
Of natuurlijk aan girlboss Dilan Yesilgöz die gezellig aanschoof om een borstenfilmpje te ‘raten’ bij Dumpert Reeten. Een cool girl keurt objectivering van vrouwen niet af, maar heeft zelf ook geen diep decolleté: stel je voor!
Het mooiste is: deze gouden middenweg bestaat niet. Net als Madonna en de hoer, is de cool girl een fantasie, een verzinsel om de wereld te versimpelen.
Het citaat uit Gone Girl gaat verder:
'Mannen denken dat dit meisje echt bestaat. Misschien worden ze voor de gek gehouden omdat zoveel vrouwen bereid zijn om te doen alsof ze dit meisje zijn. (...) Ze doen niet eens alsof ze de vrouw zijn die ze willen zijn, ze doen alsof ze de vrouw zijn die een man wil dat ze zijn.’
2014. Zo oud is dit citaat. We zijn niets opgeschoten.
Soms vraag ik me af wat er zou gebeuren als vrouwen op dezelfde manier zouden oordelen over mannen als mannen over vrouwen doen. Als vrouwen massaal podcasts zouden opnemen over hoe je hubby material van fuckboys moet scheiden. Als we een hele religieuze cultus zouden bouwen omtrent de maagdelijkheid van een man, een man zouden vereren die zonder seks vader is geworden. Als vrouwen hun partners ‘overemotioneel’ zouden noemen of ‘hysterisch’. Maar eigenlijk wil ik het helemaal niet weten. Want ik verlang naar een wereld van complexiteit en gelaagdheid, niet naar een toxisch matriarchaat.
Ik zou daarom graag een lans breken voor de hot girl. Die helemaal niet relaxt is, maar gepassioneerd. Én rustig. Omdat ze, net als een flakkerende vlam, onvoorspelbaar is, van smeulend kooltje tot inferno. En niet te reduceren is tot een eenduidig menspatroon. Als we elkaar serieus willen nemen als partners zouden we voorbij de dichotomie moeten kijken.
No more miss chill girl for me.
Pride & Prejudice & Zombies
Novemberijs laaghangend licht en een leeg hart
Ademwolkjes vers beregende straten kille stad
Ik kan een beschadigde ziel van meters afstand ruiken
Een zieke stad
van dertigers met koude handen,
hoog opgetrokken verdedigingslinies
op zoek naar vlees, of brille,
om na een paar kwabben occipitaal, temporaal
voor ondood achter te laten
tot ook zij herrijzen: koud, hard en op zoek naar vlees
Iedereen die nog hoop heeft binnen de stadswanden,
vogelvrij de nacht wil proeven
met een lampion op zoek naar wat nog leeft,
die denkt dat maneschijn de rozengeur op kerkhoven verzacht,
ieder als ik,
nou, hou maar op
Je bent de crashtestdummy voor gevoelens van een ander,
de pasta druipt in rode saus licht komisch van de muur
Je bent een leerervaring voor een nieuwe rit
Je moet en zal verrotten
Waarom niet alvast maar rennen naar iemand die glimlacht met rijen ontblote botten?
En overleven met een kloppend hart
is een anomalie
maar zo
is wel dit boek geschreven
toch
Marthe van Bronkhorst (zij/haar) is schrijver, theatermaker en psycholoog en studeerde aan de VU Amsterdam en Harvard Medical School. Ze schreef voor onder meer Theater Ins Blau, Sonnevanck, Over het IJ festival, Kluger Hans, Meander, De Revisor en werkt aan een roman over duikers bij uitgeverij De Geus.
Jasmijn ter Stege (zij/haar) is illustrator werkend vanuit Den Haag. In haar werk laat ze graag kleurrijke metaforen, zachte vormen en stevige verhaallijnen het woord voor haar overnemen.
