Asset 14

Catching the big fish

Sinds enkele weken hebben verschillende personages uit mijn vriendenkring ineens plannen om een film te maken. Eén vriendin staat op het punt een professionele camera te kopen, een andere heeft al een scenario in haar hoofd dat zich in de Stille Zuidzee afspeelt (iets met inheemse vrouwen die met hun borsten op het wateroppervlak van de oceaan slaan om muziek te maken) en een andere vriend heeft zich voorgenomen aan een documentaire te beginnen. Eerst dacht ik dat het toeval was, maar toen vond ik in de auto van een van die vrienden het audioboek Catching the big fish van David Lynch, ingesproken door de filmmaker zelf.

Ideeën zijn als vissen, zegt Lynch. Als je tevreden bent met een kleine vis, dan hoef je maar net onder de oppervlakte te grijpen. Je moet dieper gaan als je een grote wilt vangen. De vissen die op de bodem van de oceaan leven, zijn de krachtigste, de grootste en de meest mysterieuze. Die moet je te pakken krijgen. Lynch’ methode om creatieve ideeën te hebben én uit te voeren (het lastige gedeelte, dus) is transcendentale meditatie.

In Catching the big fish vertelt David Lynch hoe er hij meer dan dertig jaar geleden mee begon en zo zijn leven radicaal veranderde. Naast verbeterde intermenselijke relaties heeft het ook een positieve invloed gehad op zijn leven als filmmaker en als schilder. Niet dat er door meditatie zomaar geniale ideeën komen aandrijven, maar het verruimt je bewustzijn zodat je ‘in het diepe’ kunt duiken om die vreemde vissige ideeën te vangen.

Lynch illustreert zijn transcendentale duik met anekdotes over het maakproces van films als Blue Velvet, Mulholland Drive of Lost Highway. Daarbij benadrukt hij dat je ook in andere disciplines de vruchten plukt van deze geestverruiming.

Beeld: Flickr/hicns

Nu zullen er vast lezers zijn die wel ervaring hebben met ‘geestverruimende middelen’. Maar kun je je geïntoxiceerde ideeën ook uitvoeren met die stonerkop van je? Lynch legt het verschil uit tussen de werking van drugs en die van meditatie en geeft ook uiterst simpele tips om je creativiteit tot wasdom te laten komen. Zoals: zorg dat je onmiddellijk het materiaal hebt om je idee uit te voeren, anders komt het er niet van.  Ook over het maken van films geeft hij precieze, bondige informatie: het kiezen van een cast, de beste camera, …

Nuchter zijn en toch zweverig doen. Mediteren dus, en dat is verrekte moeilijk. Mediteren betekent dat je je geest compleet leeg kunt maken. Nergens aan denken, ook niet dat je nergens aan mag denken. Probeer het maar eens, zonder je gezichtsspieren op te spannen, twintig minuten. Toch hoef je geen yogi te worden om iets te hebben aan de nasale woorden van die lieve Lynch. In een reeks korte hoofdstukken vertelt Lynch over wat er hem inspireert. Hout. Rottende dierenlijken. Vuur. Flikkerend licht. ‘‘It makes you crazy in a good way’’, is een zin die regelmatig terugkomt. Lynch maakt ook korte metten met het stereotypische genie dat in de goot zijn inspiratie vindt. Om creatief te zijn hoef je niet getormenteerd te zijn. Je personages moeten afzien, jij als schepper niet.

Ik geef toe, dit filmpje kan er voor zorgen dat je David Lynch een klein beetje gaat haten, luister dus gewoon maar naar het audiobook of schaf je de papieren versie aan. Het luisteren kost je twee uur tijd en als je wil, kun je het in twee minuten ook weer vergeten. Lieve Lynch dringt niemand iets op. De kans bestaat wel dat je een creatief idee krijgt, zomaar, zonder te hoeven mediteren: ik ga een film maken.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #2 - Fictie en werkelijkheid

Waar ligt de grens tussen fictie en werkelijkheid, en hoe zet je die grens op spanning, zonder dat het saai of aanstellerig wordt? Lees meer

Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode 1

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode

Als 'kritische kunstkoerier' neemt Marc Schoorl je mee door de kunstbijlage van zijn favoriete ochtendkrant. Lees meer

Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #1 - Het Proces

In Verf op je Kleren onderzoekt schrijver en documentairemaker Tiemen Hageman alle aspecten van het creatieve proces. Hij gaat in gesprek met allerlei creatieve makers, over hun proces en hoe je dat nou eigenlijk doet, werk maken. In deze eerste aflevering: schrijvers Martijn Brugman en Merlijn Huntjens. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer