Illustratie: Floris Solleveld De Volkskrant heeft een redacteur voor Facebook en Twitter aangesteld; daar heeft Philip wel wat over te zeggen." /> Illustratie: Floris Solleveld De Volkskrant heeft een redacteur voor Facebook en Twitter aangesteld; daar heeft Philip wel wat over te zeggen." />
nieuwsbrief
Asset 14

Social media

‘Moderne media zijn een onmiskenbaar element in de uitoefening van democratisch burgerschap,’ zegt de Spaanse filosoof Fernando Savater in zijn boekje Vrijheid, gelijkheid, burgerschap. Deze media vormen tegenwoordig deel van de publieke ruimte, waar burgers zich informeren, kennis delen, roddelen en standpunten bediscussiëren. Savater gaat zelfs zo ver om de vergelijking te maken tussen het Griekse stadsplein, de agora, en het totaal van de media: de kranten, de televisie, de radio, de weblogs ‘en alle andere al dan niet kleurrijke uitingen op het internet.’ Netwerken als Facebook en Hyves en Twitter en internetpagina’s kunnen volgens hem als nieuwsbron, discussiepunt, ‘slijpsteen voor de geest’ worden gebruikt.

Mail

Maar Savater zegt ook dat geen enkele van deze media neutraal of objectief kan zijn. Natuurlijk probeert een ieder de “werkelijkheid” te beschrijven, maar het is onmogelijk dit te doen zonder een eigen gezichtspunt. Het is daarom niet slim vertrouwen te stellen in één krant, één persbureau, één tv-zender of één opiniesite. We moeten als democratische (jonge) burgers standpunten met elkaar vergelijken, ze wikken en wegen, en zo tot een mening komen. Dus niet klakkeloos overnemen wat GeenStijl of Hardhoofd zegt.

Volgens mij zijn er ook op de publieke ruimte 2.0 grofweg twee soorten burgerschap te onderscheiden: sociaal – en democratisch burgerschap.

De eerste vorm van burgerschap is het typische internetgebruik: e-mails met vrienden, het plaatsen van vakantiefoto’s, delen van verjaardagswensen, etc. De tweede vorm heeft betrekking op de burger als hoofdrolspeler in het democratisch proces: hij staat ‘centraal in de politieke vrijheid’ en dus ook ‘in de maatschappelijk verantwoordelijkheden die deze vrijheid met zich meebrengt.’ Dit betekent dus dat de burger op internet op de wereld om hem heen reageert, en een plek zoekt waar hij zijn zorgen en gedachten kan delen, en ‘een debat kan worden gevoerd’ zodat hij zijn maatschappelijke verantwoordelijkheden ten volste kan vervullen.


Illustratie: Floris Solleveld

Er zijn in Nederland negen miljoen mensen actief op sociale netwerken. Het merendeel van wat zij daar doen, speelt zich volgens mij af in de privésfeer: het is sociaal burgerschap 2.0. Naar mijn ervaring worden Facebook en Hyves voornamelijk gebruikt voor het delen van vakantiekiekjes en het overbrengen van felicitaties. Deze media zouden echter ook gebruikt kunnen worden als een plek waar men standpunten met elkaar deelt, wellicht zelfs die standpunten die de heersende, publieke opinie ondermijnen, omdat ze in een sociale kring beginnen. Maar wellicht zijn blogs met reactieformulieren hiervoor wel een beter medium, hoewel mij ook opvalt dat meningen uitwisselen daar vaak vervalt in scheldwoorden spuien. Bovendien brengen de meeste blogs minder mensen samen dan veel van de social mediasites.

De Volkskrant heeft per 1 juni een redacteur aangesteld, Heleen van Lier (27), die de Nederlanders op netwerksites gaat aanspreken op hun sociale burgerschap 2.0. Van Liers taak is potentiële Vk-lezers uit deze netwerken in contact te brengen met de krant ‘en de Volkskrant-journalisten met de netwerken.’ Want volgens Van Lier maakt de krant nog maar weinig gebruik van het enorme potentieel van dit marktplein: ‘Zo komt zo’n 70 procent van de doelgroep, jongeren en hoogopgeleiden, niet op de website van de krant’, terwijl ze op de sociale netwerken wel heel actief zijn.

Van Liers doel is derhalve ‘vooral meer bezoekers trekken naar de website van de Volkskrant door nieuwe doelgroepen aan te boren. Jongeren, maar die niet alleen.’

Het lijkt er dus op dat Van Lier dus minder redacteur van de krant is, dan marketeer. Tenzij zij natuurlijk daadwerkelijk gaat proberen op de netwerksites een community op te bouwen rondom de Volkskrant(site): één waar hoor en wederhoor plaatsvindt, in plaats van een pagina waar je fan van kunt worden om je – sociale – profiel wat op te krikken, of waar je de mening van Pieter Broertjes klakkeloos kunt overnemen. Het is belangrijk dat de identiteit van de krant – van Lier spreekt over een ‘geëngageerde, sociale, innovatieve en moderne krant’ – wordt gebruikt voor democratisch burgerschap. En niet door voor optie 2, sociaal burgerschap: dat is, om je profiel te pimpen of louter meer kranten te verkopen.

Gelukkig zijn de eerste vooruitzichten niet al te somber. Van Lier wijst er op dat zij de journalisten van de Volkskrant vertrouwd wil gaan maken met de sociale netweken, en ze gaat wijzen op ‘de grote journalistieke mogelijkheden': “Om er nieuws uit te halen natuurlijk, maar er is meer. Want je kunt wel wéér naar de Amsterdamse Albert Cuyp gaan voor een citaat van de mensen in het land, maar kijk eens op deze sites. Ook als je deskundigheid zoekt, zodat je niet steeds dezelfde professor in de krant hebt. Het potentieel is enorm.”’

Het potentieel optuigen en naar zich toe trekken, om te gebruiken voor het democratisch burgerschap van de lezers, dat lijkt me voor Van Lier de uitdaging van haar baan. Veel meer nog, dan om digitaal wat extra abonnementen te verkopen.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Column: Gemaakt om te scharrelen

Gemaakt om te scharrelen

Op alle dingen die Trudy leuk, lekker of gemakkelijk vindt rust tegenwoordig een taboe. Als pensionado geniet ze volop van het leven, en daar drinkt ze graag een wijntje bij. En haar gezonde verstand krijgt weer eens gelijk. Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

Josephine Keuter kijkt graag slechte televisie en schaamt zich daar niet voor. Het is verblijdend, helend en ultiem ontspannend. Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Zien en gezien worden

Zien en gezien worden

Polderdiva Tim Fraanje deelt weer eens een anekdote uit zijn leven als bijna doorgebroken rockster. Hij maakt daarmee schaamteloos reclame voor de nieuwe elpee (+ videoclip!) van Big Hare, het synthpopduo waarvan hij de helft is. ‘Gaat u hier maar staan,’ wordt er afgemeten tegen uw eigen bijna doorgebroken rockster gezegd als ik binnenloop bij... Lees meer

Tip: Flirt gewoon

Flirt gewoon

'Misschien kom je wel niemand tegen omdat je op al die apps zit.' Lees meer

Column: ‘Mijn Ritalin-dealer is op vakantie’

‘Mijn Ritalin-dealer is op vakantie’

Iduna Paalman wordt regelmatig geconfronteerd met de als nonchalance verpakte onzekerheden van de jonge generatie. Lees meer

Tip: It takes a village

It takes a village

Een tip om een dorp te bouwen met de leukste mensen om je heen. Lees meer

Tip: Ga rennen

Ga rennen

Soms zegt het stemmetje in Eva van den Boogaards achterhoofd precies op tijd: 'Eet een banaan, drink een glas water, trek je sportbeha en je hardloopschoenen aan, en ga.' Lees meer

Column: Klein leed

Klein leed

De vriend van Trudy kan zich goed opwinden over de grote thema's in het leven. Zijzelf ligt eerder wakker van een eenzaam oud vrouwtje of een kippenstal die afbrandt. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5