Illustratie: Anne Brakema

Deze week zoal: haring eten, zombies vrezen en voetballers die Auschwitz-Birkenau bezoeken." />

Illustratie: Anne Brakema

Deze week zoal: haring eten, zombies vrezen en voetballers die Auschwitz-Birkenau bezoeken." />
Asset 14

Zombie-apocalyps

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren in woord en beeld van onze redacteuren.

Commentaar

Diepgang voor de aftrap

Vandaag bezoekt het Nederlands elftal het voormalig vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. In hun aandoenlijke vooruitblikken op deze gebeurtenis hoorde je de mediatraining en het gebrek aan opleiding buiten hun sport: “Het is natuurlijk niet de leukste plek om naar toe te gaan, maar het is wel enorm goed voor je ontwikkeling,” zei Johnny Heitinga (die volgens De Speld sowieso in existentiële vormcrisis zit). Ze zijn goed voorbereid, volgens aanvoerder Mark van Bommel: “Iedereen praat erover, heeft het er vroeger in de klas op school over gehad. We weten waar we naartoe gaan.” Gelukkig maar. Gregory van der Wiel wist wel dat daar “echt schokkende dingen” gebeurd waren.
Voetbal is al jaren de meest apolitieke sport op aarde. Een EK of WK vormt voor ons als kijkers dan ook het ideale moment om ons eindelijk eens goed te laten afleiden van de problemen in de wereld. Het kabinet mag dan wel overwegen om het toernooi te boycotten vanwege Oekraïne's omgang met de mensenrechten, wij hoeven dat gezeur even niet aan ons hoofd. Vanwaar dan deze humanitaire interventie? In 2010 bezocht Oranje ook al de cel van Nelson Mandela. Wat wil men hiermee zeggen?
Dat achter het goedaardige karakter van het voetbalspel zelf een diepe slangenkuil schuilgaat, wisten we al langer. Nu is de Italiaanse competitie voor de zoveelste keer in een gok- en omkoopschandaal is beland. Keeper Gianluigi Buffon betaalde anderhalf miljoen euro aan een tabakzaak in Parma, “voor twintig Rolexen”. Als iemand zoveel horloges koopt, dan weet je wel hoe laat het is. De FIFA is al jaren corrupter dan de maffia. Clubs worden gekocht door wapenhandelaren en racisten. Maar het kan niemand iets schelen, zolang de bal maar rolt.
Het getuigt van een gewaagd soort hypocrisie dat de KNVB niets over de gevangenneming van oppositieleider Joelia Timosjenko wil zeggen, maar voor iets oudere oorlogsmisdaden wel een geschiedenislesje reserveert. Ik hoop dat Hans Kraay Jr. de diepte-interviews na afloop doet, ter compensatie. Bedenkt u zelf maar een grappige vraag.

Door Rutger Lemm

Zelf

Onze criminele voorouders

Het Oudnederlands is er een stuk ouder en minder vrolijk op geworden, afgelopen week. Leerden we op school nog dat onze taal begon met Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu wat unbidan we nu (grofweg: “hey bitch, let’s fuck”), nu heeft de Oudgermanist Arend Quak die lijst uitgebreid met onverkwikkelijkheden als worgelno (lijk aan de galg), weerderde (castratie), tovergeve (gifmengerij), en diereemoest (diefstal van het lijk van een knecht). Deze en andere juridische begrippen staan als vertalingen bij de Lex Salica, een Merovingisch wetboek uit de zesde eeuw.
Aangezien verboden zelden zonder aanleiding worden uitgevaardigd, kunnen we hieruit afleiden dat onze voorouders zich naast moord en doodslag ook te buiten gingen aan grafroof, brandstichting, heiligschennis, echtbreuk, maagdenroof, het verleiden van dienstmeisjes, en het ongeoorloofd berijden van paarden. Zie voor dat laatste ook Hrafnkel’s Saga.
Er is dus toch rechtvaardigheid. Toen Dr. Quak mij Althochdeutsch en historisch-vergelijkende taalkunde onderwees, bestond het gehoor uit een germanofiele filosofiestudent met een linguïstische hobby en een Portugees meisje dat nooit iets zei. Toen al wist hij te vertellen dat het Oudnederlandse woordenbestand veel groter was: plaatsnamen gaan vaak terug tot de Frankische tijd.
Dat is waar Oudgermanisten op zijn aangewezen: krabbels in de marge, flarden van sagen, zwaar verhaspelde plaatsnamen. De omstreden linguïst Theo Vennemann betoogt in Europa Vasconica, Europa Semitica op basis van plaatsnamen zelfs dat de Germaanse talen substantiëel hebben geleend uit het Phoenicisch en het proto-Baskisch, wat ook zou blijken uit “typisch Semitische” elementen in de Germaanse sagen. Het doet denken aan Dennis Hoppers The Sicilians were niggers-speech uit True Romance.
Ironisch genoeg was de ontdekker van “Hebban olla vogala”, Henry Sweet, tevens het model voor de seksistische oude mopperkont Henry Higgins in My Fair Lady. U weet wel, van Never let a woman in your life!”

Door Floris Solleveld

Nieuws in Beeld

De eerste lading Hollandse nieuwe is zondagmiddag in Scheveningen aangekomen. De twee schepen met de eerste maatjesharing van dit seizoen waren een week geleden vertrokken uit Denemarken, waar de ‘Hollandse’ nieuwe wordt gevangen.

Illustratie: Anne Brakema

Ver weg

Zombie-apocalyps

Toen Centers for Disease Control and Prevention (CDC) vorige maand tips plaatste op haar weblog hoe een zombie-apocalyps te overleven, had het Amerikaanse staatsorgaan moeilijk kunnen bevroeden dat de grap bittere ernst zou worden.
In navolging van een gruwelijk incident in Miami, waarbij een 31-jarige man zich tegoed deed aan het gezicht van een (nog levende) zwerver, zag het CDC zich genoodzaakt de almaar groeiende internetgeruchten te ontkrachten en een officiële verklaring uit te brengen, waarin de mogelijkheid van een op handen zijnde epidemie stellig wordt ontkracht.
Of dit het gewenste effect heeft, valt te bezien. Afgelopen week vermoordde Alexander Kinyua zijn kamergenoot, wiens hersenen en hart hem tot maaltijd dienden. Een dag erna vond Wayne Carter het nodig de agenten die hem wilden arresteren te bekogelen met zijn eigen ingewanden, alwaarna een Chinese student de dood vond, aangegeten en in stukken gehakt door zijn Canadese geliefde (tevens pornoster).
Ik kan me nog goed herinneren hoe diep geschokt ik was, als twaalfjarige, na een stiekeme en nachtelijke kennismaking met The Night of The Living Dead. Maar de zombies van mijn nachtmerries staan in geen vergelijking met de horror van de realiteit.
Mensen die mensen eten ontmenselijken zichzelf. Het is een anti-existentiële daad, waarvan de gruwel door al te normale verklaringen als drugsgebruik of psychose niet afdoende wordt gedekt. Dan liever een exotisch virus dat voor zombies zorgt. Het menselijke aspect komt anders zo dichtbij, dat is ondraaglijk.
De term 'zombie-apocalyps' was op 1 juni jongstleden Google's op drie na populairste zoekterm. Een zeer waarschijnlijk ook aan de filmindustrie te danken eer. Over de met gruwelijkheden gevulde vuilniszakken aan de Mexicaanse grens blijft het ondertussen relatief stil. Misschien moeten we, voordat die voor heisa zorgen, eerst beseffen dat niet de drugs, maar wijzelf het virus zijn dat aan ons vreet.

Eshter Wertwijn

Commentaar

Spijtig Europa

Normaal gezien schrijf ik niet over politiek. Niet omdat ik het onbelangrijk vind (nou ja, een beetje dan), maar omdat anderen er meer zinnigs over kunnen zeggen. Deze keer een uitzondering, omdat ik het nu moeilijk onzinniger maken kan. De hoofdrol is voor Herman 'haiku' van Rompuy, de eerste president van de Europese Raad. In een dertig seconden durende video kondigt hij een masterplan aan. Onder het geflits van camera's licht de bedeesde Belg een tipje van de sluier op. Het plan, waar in de krochten van Brussel nog aan gewerkt wordt, moet ervoor zorgen dat het sociaal-economisch beleid beter op elkaar wordt afgestemd.
Goh, ja, volgens mij werd het daar ook wel eens tijd voor. Ondanks dat ik bijna dagelijks een krant onder ogen krijg, begrijp ik eigenlijk maar weinig van de economische (en in feite ook politieke en sociale) crisissituaties die de EU teisteren. Maar ik begrijp wel dat er beter samengewerkt zou mogen worden, en dan liever vandaag dan morgen. De aankondiging wordt breed uitgemeten, maar ik zie het nieuws eigenlijk niet. Het commentaar van onze minister-president dat "we de problemen hier en nu moeten aanpakken" was waarschijnlijk bedoeld als daadkrachtige retoriek, maar maakt eerder een gebrek daaraan zichtbaar.
Hoewel ik doorgaans net zo positief ben over Europa als Rob Wijnberg, verbetert de poeha rond deze aankondiging mijn beeld van de Europese samenwerking niet bepaald. Spijtig, zo zou Van Rompuy zeggen, omdat Europa het zich niet kan veroorloven nog meer zieltjes te verliezen. Ik mag dan weinig weten van politiek, daarin ben ik zeker niet de enige – en een mening is snel gevormd. Zeker een negatieve.

Door Roos Euwe

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

'Een begrip als integratie lijkt een middel om te streven naar een inclusievere samenleving, maar dwingt in feite minderheden om hun culturele en religieuze identiteit op te geven.' Aslıhan Öztürk legt de retoriek bloot waarmee de integratie-stok dreigend boven het hoofd van generaties migranten wordt gehouden. Lees meer

Wifey material

Wifey material

Wifey of wervelwind, Madonna of hoer. Marthe van Bronkhorst had gehoopt dat dit binaire denken passé was, maar helaas, de emancipatietrein blijkt op dit spoor nog steeds haperen. Ik oefen een enorme aantrekkingskracht uit op één specifiek soort mensen: mensen van wie de favoriete contactfrequentie eens in het kwartaal is. Mensen van wie de love... Lees meer

Anders voel ik me zo oud 1

Anders voel ik me zo oud

In dit essay analyseert Loulou Drinkwaard de tegenstrijdige etiquetten die haar zijn geleerd of opgelegd: ‘Tussen u en jou in, zweef ik. De waarden van mijn vader in mijn ene hand en de waarheid van mijn moeder in mijn andere. Mijn oma deelt de kennis van ons moederland en ‘De Nederlander’ bepaalt wat hoort. Ondertussen vond ik een alternatief. Zullen wij elkaar vousvoyeren?’ Lees meer

:De herhaling van de zombie-apocalyps: Op zoek naar een alternatieve dystopie

De herhaling van de zombie-apocalyps: Op zoek naar een alternatieve dystopie

De zombie is een popcultuuricoon. En niet alleen tijdens Halloween! Series als The Walking Dead en The Last of Us volgen de gebaande zombiepaden. Volgens Anne Ballon hebben zombies méér narratief potentieel. In vernieuwende verhalen wordt onderzocht 'hoe wij als halfbewusten de wereld beleven, hoe we opgaan in systemen die we niet hebben gekozen, hoe we verlangen en met verlies omgaan.' Lees meer

Twee dagen

Twee dagen

Rocher Koendjbiharie belicht de verschillende paden die we tijdens de aankomende verkiezingen in kunnen slaan. Kiest Nederland opnieuw voor rechts, en strompelen we verder richting democratisch en moreel verval? Of kiest Nederland toch voor een samenleving waarin we omkijken naar elkaar? 'Alleen fascisten zien antifascisme als een bedreiging.' Lees meer

Vergeten vrouwen 1

Vergeten vrouwen

In dit essay schrijft Anne Louïse van den Dool over vrouwelijke kunstenaars die meer dan ooit in de schijnwerpers staan. Niet alleen hedendaagse makers, maar ook opvallend veel vrouwen die rond 1900 actief waren in de kunstwereld trekken veel aandacht. Met solotentoonstellingen over Suze Robertson, Coba Ritsema en Jo Koster laten musea zien waarom juist deze kunstenaars alsnog een plek in de canon verdienen. Lees meer

Wil de Nederlander opstaan alsjeblieft?

Wil de Nederlander opstaan alsjeblieft?

Wanneer de VVD pleit voor het bijhouden van gegevens over ‘culturele normen en waarden’ van mensen met een migratieachtergrond, over welke normen en waarden hebben ze het hier dan eigenlijk? Rocher Koendjbiharie neemt de eisen onder de loep die de politiek alleen stelt aan mensen die zichtbaar wortels elders ter wereld hebben. ‘Men wil geen vermenging van culturen en geen uitwisseling van gedachten. De echte eis is assimilatie en het afbreken van wortels.’ Lees meer

Roze, wit, blauw

Roze, wit, blauw

Rechtse en nationalistische partijen laten in hun nieuwste verkiezingsprogramma’s zien dat hun ruimte voor de lhbtqia+-gemeenschap altijd voorwaardelijk is geweest. Journalist Rocher Koendjbiharie legt uit: 'Homoseksualiteit en vrouwenrechten zijn binnen rechtse kringen vaak pas relevant wanneer ze in relatie tot migratie besproken worden.' Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!