Asset 14

Onderdak is een mensenrecht

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Jihane Chaara kijkt met ontsteltenis naar het grote aantal daklozen in Nederland, een land waar zogenaamd alles ‘goed geregeld’ is. Onderdak is niet iets waarover we met elkaar de zoveelste politieke discussie hoeven te voeren, stelt zij. Het is een mensenrecht. En daarmee punt uit.

Dakloosheid is een thema dat noties van ‘links’ en ‘rechts’ volledig zou moeten overstijgen. In Nederland vinden we het aangenaam om te blijven herhalen hoe goed alles hier geregeld is en dat niemand in de problemen hoeft te raken. Maar hoe kleurt deze redenering de manier waarop we naar mensen kijken die dakloos zijn? Hij bevestigt in ieder geval het schadelijke idee dat het je eigen schuld is als je dakloos wordt.

Ten eerste wil ik het volgende benoemen: onderdak is een mensenrecht. Tijdens de verkiezingen vorige maand heb ik met verschillende mensen gesprekken gevoerd over zo ongeveer alle aspecten van de Nederlandse politiek. Het kwam altijd neer op het volgende: menselijkheid. Het maakt mij niet uit wie je bent of in welk stelsel je gelooft: menselijkheid zou altijd oppermachtig moeten regeren. Dat geldt ook voor deze kwestie. Iedereen heeft recht op onderdak.

Dat is, jammer genoeg, niet het gedachtengoed dat in Nederland het beleid inspireert. Pas recentelijk is het aantal mensen dat dakloos is weer gedaald. Daarvoor was juist een duidelijke stijging te zien. Naar schatting hebben we in Nederland 36.000 mensen die dakloos zijn, ten opzichte van 39.000 in 2018. Deze groep is evident nog veel te groot. Dit alarmerende aantal komt vanzelfsprekend niet uit de lucht vallen. Dakloosheid is nauw verbonden aan een breed scala van andere thema’s: de bezuiniging op de ggz, de aansluiting tussen de maatschappij en gevangenissen, het overvol raken van de kortdurende opvang. We moeten dit probleem in groter perspectief plaatsen en kritisch kijken naar de wortels van de problematiek.

Hoe moet je ‘thuisblijven’, zoals de coronamaatregelen noodzaken, als er geen ‘thuis’ is om over te spreken?

Dakloosheid wordt tijdens de covid-19 pandemie schrijnender zichtbaar dan ooit. Hoe moet je ‘thuisblijven’, zoals de coronamaatregelen noodzaken, als er geen ‘thuis’ is om over te spreken? Met de coronacrisis in gedachten heeft de gemeente Amsterdam in december 2020 besloten noodopvang te bieden aan mensen die geen onderdak hebben. Dit betekent dat óók mensen die volgens de gebruikelijke regelgeving geen aanspraak zouden kunnen maken op opvang, desondanks opgevangen kunnen worden. Er komt daarmee een erbarmelijk gegeven aan het licht: er zijn dus veel mensen die geen huis hebben maar ook geen recht op opvang, normaliter.

Het is dus een schrale troost dat deze noodopvang nu, voor de gelegenheid, opgezet is. Een schrale troost die bovendien van korte duur is. Vanaf 1 mei staan de mensen die ‘geen recht’ zouden hebben op opvang weer op straat. Deze mensen hebben geen vangnet als de noodopvang er niet meer is. Binnen de gemeenteraad in Amsterdam zijn gesprekken gaande om de noodopvang permanent te maken (er is daarvoor een motie ingediend door Bij1). Zowel in december 2020 als in april 2021 is er geprotesteerd tegen de sluiting van de noodopvang die zou betekenen dat honderden mensen op straat komen te staan. Reden voor de sluiting? Het kabinet heeft besloten vanaf mei 2021 de noodopvang niet meer te financieren. Het komt allemaal neer op een kwestie van geld.

Menselijkheid. Dat is waar het om zou moeten draaien. De grote groep mensen die dakloos is, laat zien dat de overheid faalt; dat er steeds meer mensen buiten de maatschappij vallen. Dat dit gereduceerd wordt tot een financiële kwestie waarbij het kabinet de prioriteiten niet helemaal op een rijtje heeft, zou je ‘pijnlijk’ kunnen noemen, maar ik noem het onmenselijk. Dakloosheid moet, koste wat het kost, teruggedrongen worden. Deze kwestie zou politieke ideologie moeten overstijgen. Sommige thema’s zouden niet discutabel moeten zijn.

Beeld: Via Flickr.

Mail

Jihane Chaara (1991) is een idealist met een voorliefde voor doortastende en zachtaardige mensen/woorden.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer