Asset 14

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Kostbare prijzen uitdelen in ruil voor inspraak in de studentenraad is in de Nederlandse onderwijsinstellingen niet ongewoon. Multinationals en andere bedrijven veranderen ons onderwijs zo stapsgewijs in lopendebandwerk dat op hun wensen aansluit. Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen.

Het galmende verlangen naar meer democratie, tijdens de Maagdenhuisbezetting, vijf jaar geleden, vond geen weerklank en daar ervaart de Universiteit van Amsterdam nu de consequenties van. Tijdens de studentenraadsverkiezingen afgelopen juni bood een aantal partijen peperdure spullen aan in ruil voor een stem. Dat varieerde van polaroidcamera’s tot een bol.com-cadeaukaart van 150 euro.

Het centraal stembureau (CSB), de waker van het democratische proces, kon het wel begrijpen en vond sponsorgeld van ING en Deloitte vergelijkbaar met dat van de lokale bakker. Middels de gekochte stemmen kunnen deze studentenraadspartijen de UvA in klein Cambridge aan de Amstel veranderen. Zo willen zij bijvoorbeeld dat de bibliotheek 24 uur open blijft omdat we ‘niet achter mogen lopen op grote Britse en Amerikaanse universiteiten’.

Het kopen van stemmen roept de vraag op hoe serieus we de Nederlandse studentendemocratie moeten nemen

Elk jaar vinden er op alle Nederlandse universiteiten studentenraadsverkiezingen plaats, waar de deelnemende partijen een toekomstvisie aan hun studenten presenteren. De verkiezingen van dit jaar zijn met name van belang, omdat de medezeggenschap een doorslaggevende stem heeft in de vraag waar de vrijgekomen leenstelselgelden naartoe gaan. Maar het kopen van stemmen roept de vraag op hoe serieus we de onpartijdigheid van de Nederlandse studentendemocratie moeten nemen.
Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen? 1

Uitzicht op de campus van de UvA, Roeterseiland. ©Erwyn van der Meer

Kostbare prijzen uitdelen in ruil voor een stem is in de Nederlandse onderwijsinstellingen namelijk niet ongewoon: in 2012 werden er op de Hogeschool van Utrecht koffiezetapparaten verloot en in 2016 ontstond er een rel op de Hogeschool van Amsterdam vanwege cadeaubonnen. Op de UvA hebben ‘gulle gevers’ hun kans gepakt, als we deze tendens niet snel de kop in drukken zal deze trend zich verspreiden naar andere onderwijsinstellingen.

Kritische voorhoede

De medezeggenschap is een handig instrument voor studenten om het beleid op hun instelling te beïnvloeden. Het meebeslissen over hoe je eigen educatie wordt vormgegeven ligt in het hart van ons vrije en emancipatoire systeem. In het hoger onderwijs leiden we immers een kritische voorhoede op. De studentenraad is in het bijzonder een plek waar jonge mensen verantwoordelijkheid leren nemen voor hun eigen universiteit of hogeschool.

Deze bedrijven zijn geen ‘stille weldoeners’, maar belanghebbenden

Leren omgaan met bejaarde bestuurders en doortrapte technocraten is essentieel om later dogmatisch denken te overstijgen. Maar door stemmen te kopen wint degene die de mooiste lokkertjes aanbiedt en niet de sterkste inhoudelijke visie.

Het feit dat een partij überhaupt stemmen koopt is al erg genoeg – het ondermijnt de democratie, zelfs op relatief kleine schaal – maar daar blijft het niet bij. Via de bekostiging van dure prijzen kunnen bedrijven een eigen plek in de studentenraad kopen. Zij zijn geen ‘stille weldoeners’, maar belanghebbenden die de inrichting van het hoger onderwijs willen beïnvloeden. Onderwijsinstellingen zijn voor hen lopende banden die naadloos op hun arbeidsvraag zouden moeten aansluiten.

Om weerstand te bieden aan de nalatigheid van het CSB van de UvA kondigde ik onlangs aan hen voor het gerecht te slepen. Binnenkort zal ik aan de rechter vragen om paal en perk te stellen aan deze wanpraktijken.

Waarschuwing

De strijd over de inrichting van het educatiesysteem (en de vraag wie daarover meebeslist) is niet nieuw. Ze is al langer gaande: vrije en emancipatoire waardes worden uitgedaagd door vergaand pragmatisme van grote bedrijven en ‘praktische’ politici. Zij zien liever dat de universiteit makke lammetjes aflevert dan dat er een nieuwe generatie kritische denkers wordt opgeleid.

Laat wat er op de UvA is gebeurd een waarschuwing zijn voor alle studentenraadsleden in het hoger onderwijs

Onder het mom van ‘excellentie’ (aldus de VVD in zijn verkiezingsprogramma) propageren deze politici desastreuze maatregelen zoals verdere flexibilisering, selectietrajecten en reduceren zij onderwijs tot een arbeidsvraag. Alhoewel dit gepresenteerd als een objectieve kijk op onderwijs is dit slechts een politieke agenda, een die beslist niet als doel heeft het onderwijs te helpen kritische denkers op te leiden.

Bij de Universiteit van Amsterdam is het uit de klauwen gelopen. Laat wat er op mijn universiteit gebeurd is een waarschuwing zijn voor alle studentenraadsleden in het hoger onderwijs. We mogen wat meer vertrouwen gaan hebben in ons eigen visionaire vermogen. Loop dus niet achter de grillen van de arbeidsmarkt aan, maar definieer zelf de toekomst: dat is het doel van ons onderwijs. De studentenraadsleden die verleid zijn door de gemakzucht van het grote geld zouden zich de ogen uit het hoofd moeten schaden.

Wees dus nooit bang om te staan voor het goede, ook als dat tot een rechtszaak leidt.

Beeld: Demonstrerende studenten onderweg van het Bungehuis naar het Maagdenhuis in Amsterdam (februari 2015), Laauwen Media via Flickr.

Mail

Tammie Schoots (1995) studeert Filosofie, Europese Studies en Rechten aan de Universiteit van Amsterdam. Als transgender activist staat ze geregeld op de barricades en bemoeit ze zich met kwesties over politiek en gender. Daarnaast is ze betrokken bij de studentenpolitiek op haar universiteit.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
De schipperende kameleon: zomergast Van der Burg is sociaal voor de mensen, maar liberaal in het beleid

De schipperende kameleon: Zomergast Van der Burg is sociaal voor de mensen, maar liberaal in het beleid

Eric van der Burg was op bezoek bij Zomergasten. Marthe van Bronkhorst geeft in dit artikel haar scherpe analyse op de aflevering. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - Brief 2

Wie wil nou een slachtoffer zijn?

Jochum ontving een brief van Ettie over zijn nooit-verstuurde brief aan zijn jeugdliefde. Ettie vindt dat Jochum de vrijheid van de queeridenteit niet goed beschrijft. Hij besluit Ettie een brief terug te sturen en op haar kritiek in te gaan. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - brief 1

Het privilege van lesbisch-zijn

Een nooit verstuurde brief die door Jochum Veenstra op Hard//Hoofd gepubliceerd werd, begon een eigen leven te krijgen in het hoofd van Ettie, die niet zo goed wist wat ze ervan moest vinden en er toen maar over besloot te schrijven. Het resultaat is een niet-verstuurde brief die ze toch besloot op te sturen. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer