Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via een bundel of op een podium? Achttien studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de achttien dichters van het 52 ste Poetry International Festival dat vandaag van start gaat. De studenten komen net als de dichters uit de hele wereld. Uit Vietnam, Oekraïne, Moldavië of Mexico, Polen, de Verenigde Staten of hier uit Nederland.
De illustratoren in spe kozen als het kon een dichter die in hun taal schreef. Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Hard//hoofd presenteert hun illustraties in combinatie met de vertalingen van de gedichten die Nederlandse dichters of auteurs voor het festival maakten. Alle achttien interpretaties zijn gedurende het festival te zien in een expositie in LantarenVenster en op de route tussen de festivallocaties op Katendrecht.
En opeens denk je aan hun lichamen
Op een rooftop-party dans je in de buurt van elke dakrand.
Iemand laat een ring vallen in een glas, in je hoofd
het gerinkel van een gebruikte kogel, nog heet, en opeens
is het dakterras bedekt met draden, schutters,
en je denkt aan muiterij, MK-47’s,
twee steden grijpend naar elkaars gekneusde
keel terwijl jongens je heupen proberen vast te houden,
blijf dansen. De oorlog zit in je heupen.
Je handen. Je draagt het in alles. Je wikkelt
je haar erin. Je plukt het uit je wenkbrauwen.
Het dakterras is weids en zorgzaam, te regenachtig
of soms bewierookt, en je denkt niet aan
bang zijn voor wat een wolk in het vizier kan hebben
en kan doden. Je eet dragon rolls, roze gepeperde
geitenkaas, en de oorlog dringt je binnen. Je staart
naar Stilleven met Bloemen en Fruit
en het rozenveld op het doek schreeuwt
oorlog. Hier samen met een dokter en je zwangere
tante die nog geen Engels heeft geleerd, enkel oorlog
spreekt. Vrienden in Greensboro worden opgepakt
door verveelde agenten, zonder reden in elkaar geslagen,
en die vuisten dragen oorlog mee. Tijdens een sollicitatiegesprek
kerf je jezelf in een bekende witte vorm
en dit hernoemen is een vorm van oorlog.
Je maakt een paspoortfoto, er werd je opgedragen te lachen
zonder tanden, de flits een felle oorlog.
Je staat aan de andere kant van genade
met je grasvelden en gemorste drankjes,
waar in nachten verlossers over je waken.
Hier rust iedereen op daken, afgestudeerd
en bezongen, starend naar een hemel die ze niet
laat bloeden. Op het strand, je bent tot aan je nek
begraven, oefent het dood-zijn, knus in je
zelfgekozen graf, overal fladderen meeuwen,
golven razen dichterbij, en opeens denk je
aan een groezelig woestijnmeisje dat kleine stenen
in haar sjaal droeg, ze heen en weer schudde,
en zei, Dit is vast hoe de zee klinkt..
Originele gedicht van Thea Almontaser (VS/Jemen)
Vertaling door Babeth Fonchie Fotchind
Illustratie door Fatiha Alouati
Die kaart van bot en open ventielen
Ik zag de Sergeant richten, de dove jongen ijzer en vuur opvangen in zijn mond –
zijn gezicht op het asfalt,
die kaart van bot en open ventielen.
Het is de lucht. Iets in de lucht wil ons te graag.
De aarde is stil.
De torenwachters eten komkommersandwiches.
Op deze eerste dag
onderzoeken soldaten de oren van barmannen, accountants, soldaten –
de vuige dingen die stilte soldaten aandoet.
Ze rukken Gora’s vrouw uit haar bed als een deur van een bus
– aanschouw dit moment
hoe het stuiptrekt –
Het lichaam van de jongen ligt op het asfalt als een paperclip.
Het lichaam van de jongen ligt op het asfalt
als het lichaam van een jongen.
Ik raak de muren aan, voel de hartslag van het huis, en ik
staar woordeloos omhoog en weet niet waarom ik leef.
We lopen op onze tenen door deze stad,
Sonya en ik,
tussen theaters en tuinen en smeedijzeren hekken –
Wees dapper, zeggen we, maar geen van ons
is dapper, terwijl een geluid dat we niet horen
de vogels doet opvliegen van het water.
Originele gedicht van Ilya Kaminsky (VS/Oekraïne)
Vertaling door Alfred Schaffer
Videostill door Cole Kibbey
263
Een Überwunderkammer: als het een hartkamer is, overnacht ik in een hotel want ik heb twee
geliefden
Iris zwemt in mijn ogen en Paula draagt een ring, maar legt het goud op de oogleden
is het de hersenkamer, dan kreeg ik een ijspriem naast mijn linkeroogkas gestoken en kan ik
nooit liefhebben
Originele gedicht van Nils Christian Moe-Repstad (Noorwegen)
Vertaling door Liesbeth Huijer
Illustratie door Nicholas Westgård
Kindje
kindje,
die wurgende nacht dat het mot-zwart
regende met gedempte
mannenschreeuwen, en hooggespannen de
bliksem onze kleine modderhut
overhoop haalde,
jij, klein
ding, hoe je sliep terwijl
wezens rond hinnikten in het uitgeholde
weer, toen midden in de oogst ons bootje
wentelde als een vis-wens
in de storm-gewassen avond dus
ma opstond en wegliep in de smurrie
achter pa aan, ons achterlieten met een vlaag-bloed
van achterbuurt-gedonder.
het was alleen wij, kleintje
van me, jij en ik — jij
knus als een rups tegen de maansikkel
van mijn kleine meisjeswervel
(ma liet je vastgebonden achter wit en strak)
toen de hele nacht rond-en-rond het
natte cement donker echode als
onze omgeslagen boot diep
in de buik van het meer; ons
liet zinken in het schemer-storten
duikend naar uitgerekte-uren totdat
stilletjes jouw
ochtendslaap sijpelde
in mijn zusterlichaam.
mijn kleine baby,
je melkadem daalt neer
wassend op mijn beender-schouders, tijd
teert nog schichtig als longzakjes bij het
krieken van de ochtend, en toen
onweer-paniek eindelijk
zacht-zon uitbrak zweer ik dat jouw
vederachtige kinderziel ook brak
vliegend door het glasloze
raam, als een kuiken-vogel in
het stil-druipende blauw.
alsof
vreemd, vreemd, vreemd de
onweersbui alle opwinding
uit je melkte;
dus
toen ma terugkwam
ging ze zitten, huilend,
en het regende nog wat meer.
Originele gedicht van Laura Jane Lee (Hong Kong)
Vertaling door Fiep van Bodegom
Illustratie door Pjotter Bergsma
WOORDENSCHAT
feit:
het Arabische woord هواء (hawa) betekent wind
het Arabische woord هوى (hawa) betekent liefde
test: (multiple choice)
abdelhalim zei je verliet me met de wind in mijn handen
of
abdelhalim zei je verliet me met de liefde in mijn handen
abdelhalim werd leeg achtergelaten
of
abdelhalim werd vol achtergelaten
fairouz zei oh wind, breng me naar mijn land
of
fairouz zei oh liefde, breng me naar mijn land
fairouz zoekt een voertuig
of
fairouz zoekt brandstof
oum kalthoum zei: daar waar de wind haar schepen stopt, stoppen wij de onze
of
oum kalthoum zei: daar waar de liefde haar schepen stopt, stoppen wij de onze
oum kalthoum zit vast
of
oum kalthoum is thuis
Originele gedicht van Safia Elhillo (VS/Soedan)
Vertaling door Nisrine Mbarki
Illustratie door Allie McGuinness
