Asset 14

Als het doek valt

Als het doek valt

Als tienjarige lag ik eens twee nachten te huilen in mijn slaapzak. Ik bevond me op een kampeerboerderij in Brabant, was vol goede moed meegegaan op schoolkamp en schitterde de dag van aankomst op de bonte avond in mijn zelfgemaakte kostuum. Tijdens het vallen van het provisorisch in elkaar geknutselde doek voor het podium in de eetzaal kreeg ik volop applaus voor mijn Destiny’s Child-act, maar na een paar dagen Brabant moest ik - zoals bij ieder schooluitje - worden opgehaald omdat ik nachtenlang huilde. Het enige wat ik wilde was naar huis.

Het gemene aan heimwee is: ik hou mezelf niet voor de gek, ik wil echt naar huis. Eenmaal daar is de opluchting enorm. Menig volle intercity heeft al mogen meegenieten van de biggelende kanjers op mijn wangen, en met enige regelmaat was dat omdat ik die trein eigenhandig wilde omdraaien. Maar zo simpel als teruggaan naar waar ik was, is de oplossing niet altijd. De meedogenlozere versie van heimwee die naar mate ik ouder word steeds vaker de kop opsteekt, is het verlangen naar plekken die niet meer te bereiken zijn; opgelost in de loop der tijd doordat mensen zijn vertrokken, huizen verdwenen, taken afgerond en alles en iedereen verder is gegaan.

Afscheid stapelt zich in ieder leven eindeloos op, maar waar een ander nieuwe kansen ziet, overheerst bij mij verdriet.

Een goede vriendin stuurde me een kaart uit Portugal waarop het Portugese, kennelijk onvertaalbare woord saudade stond, dat zoveel aanduidt als het bitterzoete liefdesgevoel dat ontstaat door verwijdering van de (of het) geliefde in ruimte of tijd en waarvan weemoedige maar zoete en fijngevoelige overdenkingen het gevolg zijn. Ik interpreteerde de kaart als een hart onder de riem, want waar saudade nog als een aangename beleving klinkt, weet mijn vriendin heel goed dat deze vorm van heimwee in mijn geval niet bepaald zoet is, eerder bitter. Huilen om een vakantie die voorbij is, een relatie die uit is, een studie afgerond, en momenteel laat ik mijn tranen om een huis dat ik binnenkort zal verlaten. Afscheid stapelt zich in ieder leven eindeloos op, maar waar een ander nieuwe kansen ziet, overheerst bij mij verdriet. Ik ben nieuwsgierig of andere mensen er al dan niet in slagen gemoedelijk terug te kijken. Tijdens een Googlesessie stuit ik op Slauerhoffs gedicht ‘Saudade’:

‘De droeve worden altijd droever,
Nu ik het onherroeplijk weet,
Steeds weer te stranden aan den oever
Der zee van 't altijddurend leed

Ook de gelukkige worden droever,
Want zij zijn voorgoed voorbij:
Kussen, weelden, woorden van vroeger
Zijn als een doode vrucht in mij’

Op schoolkamp werd mijn heimwee door mijn leeftijdsgenoten nog beschouwd als een soort serieuze aandoening waar ik ook niks aan kon doen: Eva had gewoon heimwee en dan begon ze te huilen en dat hield niet meer op dus dan moest ze naar huis. Inmiddels roepen mijn tranen en ik andere reacties op: je kunt je hier toch wel overheen zetten? Leuk toch, verhuizen naar een nieuwe plek, afstuderen, opnieuw gaan daten? Vergankelijkheid blijft me overvallen als het doek op de bonte avond dat na de laatste act valt. Zo kruip ik als volwassen vrouw nog steeds van tijd tot tijd huilend onder de dekens. Kussen, weelden, woorden van vroeger/Zijn als een doode vrucht in mij.

Mail

Eva van den Boogaard is docent en onderwijsinnovator bij AKV|St.Joost, columnist bij Argus en eindredacteur bij Hard//hoofd.

Femme ter Haar is illustrator en animator. Ze fietst rond door haar woonplaats Utrecht met een schetsboek vol krabbels en een hoofd vol ideeën. In haar werk zoekt ze naar manieren om juist datgene dat moeilijk onder woorden is te brengen te verbeelden, om zo de onbegrijpelijke wereld om haar heen iets beter te begrijpen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

Marthe van Bronkhorst ging langs in de crèche van het Witte Huis, om antwoord te vinden op de vraag: moeten we Donald nog vier jaar laten kleuteren? Lees meer

Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan