Asset 14

Beter van niet

Beter van niet 6 +grijs

Illustratie: Jesse Strikwerda

Ik weet hoe Cassiopeia eruitziet. Waar de triple woordwaardes van Scrabble liggen, hoe onze bodem gevormd werd, hoe je de hoeven van een paard uitkrabt, hoe je antroposofische kaboutertjes maakt van schapenwol, hoe je een strakke joint draait en hoe je de allerlekkerste aardappeltjes bakt.
Ik weet hoe en wanneer je winterbollen plant, hoe je je ogen groter kunt laten lijken, hoe je achteruit inparkeert en ik weet al bijna hoe je een hartje in de koffie verkeerd maakt. Hoe je rookkringen blaast, een teek verwijdert; hoe je ‘je moet je bek houden’ in het Spaans zegt en hoe je relaties het hardst kunt verneuken.

God wat heb ik een hoop geleerd, en het ging allemaal zo achteloos. Vrijwel nooit werd het van tevoren aangekondigd. ‘Ik ga je nu leren hoe de bodem in het kustgebied zich vormt.’ ‘Ik ga je nu leren hoe je jouw relatie het hardst kunt verneuken.’ Alleen bij de koffie verkeerd met een hartje werd het aangekondigd, en die beheers ik nu nog steeds niet.

Maar, van alles wat ik leerde, heb ik absoluut het meest gehad aan de dingen die ik maar beter niet had kunnen doen. Zo zijn er natuurlijk reusachtig veel dingen die je maar beter niet kunt doen - grote gevaarlijke dingen waar je ziektes van krijgt, waar je dood van gaat of, nog erger: waar je hart van breekt. Maar die bedoel ik niet. Ik bedoel de veelvoud aan geniepige missers, daar waarschuwt haast nooit iemand voor. Dus bij dezen een greep uit eigen collectie.

Beter van niet 3 +grijs

Illustratie: Jesse Strikwerda

Zo zijn er om te beginnen heel veel dingen die je maar beter niet in je tas kunt laten zitten. Op een festival bijvoorbeeld, terwijl die tas op de grond staat. Ik noem: een banaan. Beter van niet.
Maar, als je dan toch per se de hele nacht een banaan in je tas wilt laten zitten en die tas vervolgens op de drukke vloer wilt laten staan, zorg er dan op zijn minst voor dat je onthoudt dat het een banaan was die erin zat. Dat is een stuk relaxter voor wanneer je nietsvermoedend naar je sigaretten grijpt.

Ook zijn er enorm veel dingen die je beter niet op het balkon kunt laten staan. Je lievelingslaarzen tijdens een hoosbui. Een kleine cactus bij windkracht zeven. Zoiets gebeurt me zeker weten nooit meer, maar wat helemaal een blijvende indruk achterliet was een pan vissoep in de zomer. Wat je noemt een wijsheid forever.

De ergste categorie: zaken die je beter niet in je hoofd kunt toelaten

Niet handig om op het dak van de auto te laten liggen alvorens weg te rijden: je tankdop, een beker Texaco-koffie of je rugzak, maar bovenaan die lijst prijkt toch wel je paspoort. Met name wanneer je een vlekkeloze reis naar Oost-Europa voor ogen had.

Onuitputtelijk is de lijst met dingen die je beter niet op de grond kunt laten liggen met een puppy in huis. Briefgeld en belangrijke papieren, maar ook kledingstukken, boeken, de poten van de tafel, de poten van de stoelen, planten, gordijnen die de grond raken, geweven tapijten, alle andere tapijten, kussens en de poten van je bank. En de plinten van je vloer. Eigenlijk überhaupt je vloer. Als je aan één van bovenstaande zaken waarde hecht, is het beter geen hond te nemen.

In de ideale wereld heb je natuurlijk helemaal geen muizen in huis, maar als er dan toch eentje rondspookt - die je ook nog Karel hebt gedoopt - wil je uiteraard niet meer dat hij sterft. Karel is nu per slot van rekening een beetje van jou, dus geen muizenklemmen en gif. Maar als Karel zélf wenst te sterven (wat iedere muis tenslotte voor zichzelf moet beslissen), laat hem dan in godsnaam niet de mogelijkheid hebben dat in een longdrinkglas met een bodempje Chocomel te doen. Dit om je de handeling te besparen waarbij je hem - volgezogen als een rond chocoladesponsje - in de prullenbak moet werpen. Pfloff. Met het glas er achteraan natuurlijk, want daar zul je nooit meer onbezorgd een koude choco uit kunnen drinken. Sommige beelden krijg je gewoon niet meer uit je hoofd.

En dat is de ergste categorie: zaken die je beter niet in je hoofd kunt toelaten. Al je publiekelijke blunders, de lelijke dingen die je ooit over naasten hebt gezegd, de lelijke dingen die naasten ooit over jou hebben gezegd, het vorige liefdesleven van je vriend of vriendin, je irritatie over geluidsoverlast, de honger op aarde, of überhaupt dit moment op aarde, waarop kindjes sterven. Die kunst van gedachtencontrole beheers ik helaas nog niet feilloos. Wel heb ik eindelijk de perfecte tutorial voor kunstjes met je koffie gevonden. Eentje waardoor zelfs ik dit nu feilloos beheers, na één keer kijken! Probeer het ook: Link.

Mail

Laura van der Haar is archeoloog en schrijver.

Jesse Strikwerda is illustrator en één van de drie winnnaars van de Fiep Westendorp stimuleringsprijs 2015.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!