Asset 14

Beter van niet

Beter van niet 6 +grijs

Illustratie: Jesse Strikwerda

Ik weet hoe Cassiopeia eruitziet. Waar de triple woordwaardes van Scrabble liggen, hoe onze bodem gevormd werd, hoe je de hoeven van een paard uitkrabt, hoe je antroposofische kaboutertjes maakt van schapenwol, hoe je een strakke joint draait en hoe je de allerlekkerste aardappeltjes bakt.
Ik weet hoe en wanneer je winterbollen plant, hoe je je ogen groter kunt laten lijken, hoe je achteruit inparkeert en ik weet al bijna hoe je een hartje in de koffie verkeerd maakt. Hoe je rookkringen blaast, een teek verwijdert; hoe je ‘je moet je bek houden’ in het Spaans zegt en hoe je relaties het hardst kunt verneuken.

God wat heb ik een hoop geleerd, en het ging allemaal zo achteloos. Vrijwel nooit werd het van tevoren aangekondigd. ‘Ik ga je nu leren hoe de bodem in het kustgebied zich vormt.’ ‘Ik ga je nu leren hoe je jouw relatie het hardst kunt verneuken.’ Alleen bij de koffie verkeerd met een hartje werd het aangekondigd, en die beheers ik nu nog steeds niet.

Maar, van alles wat ik leerde, heb ik absoluut het meest gehad aan de dingen die ik maar beter niet had kunnen doen. Zo zijn er natuurlijk reusachtig veel dingen die je maar beter niet kunt doen - grote gevaarlijke dingen waar je ziektes van krijgt, waar je dood van gaat of, nog erger: waar je hart van breekt. Maar die bedoel ik niet. Ik bedoel de veelvoud aan geniepige missers, daar waarschuwt haast nooit iemand voor. Dus bij dezen een greep uit eigen collectie.

Beter van niet 3 +grijs

Illustratie: Jesse Strikwerda

Zo zijn er om te beginnen heel veel dingen die je maar beter niet in je tas kunt laten zitten. Op een festival bijvoorbeeld, terwijl die tas op de grond staat. Ik noem: een banaan. Beter van niet.
Maar, als je dan toch per se de hele nacht een banaan in je tas wilt laten zitten en die tas vervolgens op de drukke vloer wilt laten staan, zorg er dan op zijn minst voor dat je onthoudt dat het een banaan was die erin zat. Dat is een stuk relaxter voor wanneer je nietsvermoedend naar je sigaretten grijpt.

Ook zijn er enorm veel dingen die je beter niet op het balkon kunt laten staan. Je lievelingslaarzen tijdens een hoosbui. Een kleine cactus bij windkracht zeven. Zoiets gebeurt me zeker weten nooit meer, maar wat helemaal een blijvende indruk achterliet was een pan vissoep in de zomer. Wat je noemt een wijsheid forever.

De ergste categorie: zaken die je beter niet in je hoofd kunt toelaten

Niet handig om op het dak van de auto te laten liggen alvorens weg te rijden: je tankdop, een beker Texaco-koffie of je rugzak, maar bovenaan die lijst prijkt toch wel je paspoort. Met name wanneer je een vlekkeloze reis naar Oost-Europa voor ogen had.

Onuitputtelijk is de lijst met dingen die je beter niet op de grond kunt laten liggen met een puppy in huis. Briefgeld en belangrijke papieren, maar ook kledingstukken, boeken, de poten van de tafel, de poten van de stoelen, planten, gordijnen die de grond raken, geweven tapijten, alle andere tapijten, kussens en de poten van je bank. En de plinten van je vloer. Eigenlijk überhaupt je vloer. Als je aan één van bovenstaande zaken waarde hecht, is het beter geen hond te nemen.

In de ideale wereld heb je natuurlijk helemaal geen muizen in huis, maar als er dan toch eentje rondspookt - die je ook nog Karel hebt gedoopt - wil je uiteraard niet meer dat hij sterft. Karel is nu per slot van rekening een beetje van jou, dus geen muizenklemmen en gif. Maar als Karel zélf wenst te sterven (wat iedere muis tenslotte voor zichzelf moet beslissen), laat hem dan in godsnaam niet de mogelijkheid hebben dat in een longdrinkglas met een bodempje Chocomel te doen. Dit om je de handeling te besparen waarbij je hem - volgezogen als een rond chocoladesponsje - in de prullenbak moet werpen. Pfloff. Met het glas er achteraan natuurlijk, want daar zul je nooit meer onbezorgd een koude choco uit kunnen drinken. Sommige beelden krijg je gewoon niet meer uit je hoofd.

En dat is de ergste categorie: zaken die je beter niet in je hoofd kunt toelaten. Al je publiekelijke blunders, de lelijke dingen die je ooit over naasten hebt gezegd, de lelijke dingen die naasten ooit over jou hebben gezegd, het vorige liefdesleven van je vriend of vriendin, je irritatie over geluidsoverlast, de honger op aarde, of überhaupt dit moment op aarde, waarop kindjes sterven. Die kunst van gedachtencontrole beheers ik helaas nog niet feilloos. Wel heb ik eindelijk de perfecte tutorial voor kunstjes met je koffie gevonden. Eentje waardoor zelfs ik dit nu feilloos beheers, na één keer kijken! Probeer het ook: Link.

Mail

Laura van der Haar is archeoloog en schrijver.

Jesse Strikwerda is illustrator en één van de drie winnnaars van de Fiep Westendorp stimuleringsprijs 2015.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Auto Draft 22

Merel Pauw/Elmer zoekt naar vorm in Zomergasten: ‘Mag ik hier eeuwig over twijfelen?’

Astrid Goossens ziet hoe Zomergast Merel Pauw (/Elmer) zich comfortabel voelt als buitenstaander, terwijl ze praat over haar idolen, ingewikkelde mannen, blinde vlekken, het loslaten van controle, nationalisme en de schoonheid van harige kostuums. Maar krijgen we ook de mens ‘Merel’ te zien, of genieten we vooral van een performance? Lees meer

Auto Draft 21

Zomergast Nasrah Habiballah houdt koppig de handrem erop: 'Het gaat niet om mij'

Lies Defever ziet hoe Nasrah Habiballah in het laatste seizoen van Zomergasten drie uur lang strategisch de handrem aangetrokken houdt. Via fragmenten van anderen zien we haar liefde voor de wereld om haar heen, maar zelf blijft ze vooral ongrijpbaar. Koppig lijkt ze vast te houden aan dat wat goede journalistiek in principe zo belangrijk maakt: jezelf telkens opnieuw proberen aan de kant te zetten. Lees meer

:Archieven van West-Papua: Over narratieven, liederen en wat als kennis telt

Archieven van West-Papua: Over narratieven, liederen en wat als kennis telt

Wanneer haar opa na vijftig jaar terugkeert naar zijn geboorteland, realiseert Julia Jouwe zich pas hoezeer het ontbreken van West-Papua in het collectieve geheugen van Nederland invloed op haar heeft. Lees meer

Zien is beminnen 1

Een pluchen harnas

Aan de hand van een berenjas, het COC, een appelgroene broek, non-binair zijn en een rode cabrio neemt Tom Kniesmeijer je mee in de kronieken van zijn eigen genderbeleving. Lees meer

Zien is beminnen 2

Zien is beminnen

Olave Nduwanje besteedt uren met haar lichaam, kijkt beminnend, en deelt haar ‘poreuze plooien, tastbare rondingen, vochtige openingen, en ademsnakkende lediging’ met anderen. Dit lukt haar nu, na dertig jaar, door haar realiteit te analyseren, in de spiegel te kijken en door porno te maken. Lees meer

Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer