De eerste editie van De Videotheek, waarin de redactie sporadisch haar favoriete films tipt. Cinema à la carte voor iedereen die de IMDb top 250 al heeft doorgeploegd en op zoek is naar films die niet op ieder 'best of'-lijstje staan. Deze keer een willekeurige selectie. Op alfabetische volgorde, dat dan weer wel.
Adam's Apples (2005) - Anders Thomas Jensen heeft scenario’s geschreven voor films in uiteenlopende genres, maar de drie titels waar deze Deen ook de regie over voerde, vormen een genre op zich. Aan de gortdroge dialogen en onwaarschijnlijke verhaallijnen moet je als kijker even wennen, maar na een kleine twintig minuten raak je gesteld op de kleinzerige personages en wordt de humor steeds onweerstaanbaarder. De films (verzameld in een spotgoedkope dvd-box) zijn gemaakt met grotendeels dezelfde cast, waarvan Mads Mikkelsen in elke rol weer het grootste ongemaksgenot weet te verzorgen. Van deze werkjes is Adam’s Apples, over een neo-Nazi die een appeltaart wil bakken, met kleine afstand het ontroerendst en het wonderlijkst. (Kasper)
Brief Encounter (1945) - Als bijna vijftig minuten nadat de film is begonnen eindelijk de eerste, tergend lang uitgestelde kus wordt uitgewisseld en de twee elkaar hun verboden liefde verklaren, verzucht de vrouw wanhopig: "I am an ordinary woman, I didn’t think such violent things could happen to ordinary people." De hoofdpersonen in deze klassieker zijn geen zondige slechteriken, geen van lust gek geworden avonturiers, maar zeker ook geen heiligen. Het zijn lullige, normale mensen van vlees en bloed, die heus hun best doen, maar een groot deel van de tijd ook niet weten wat hen overkomt. Zo kuis, zo onweerstaanbaar Engels, zoveel trage erotiek en stille wanhoop, schalks geworpen blikken en met moeite ingehouden driften… Brief Encounter is een perfecte, bitterzoete, romantische film, en portretteert de goedzakkerige maar feilbare, verwarde, verliefde mens op een prachtige manier. (Hiske)
The Conversation (1974) - Deze ondergewaardeerde, bloedstollende film over een surveillance expert (Gene Hackman) maakte Francis Ford Coppola 'eventjes' tussen het eerste en het tweede deel van The Godfather trilogie. Een psychologische thriller over paranoia die naarmate de film vordert steeds meer onder je huid gaat zitten. Alleen om de prachtige soundtrack al meer dan de moeite waard. (Zara)
Dog Day Afternoon (1975) - Bij het hoofdmenu van een DVD wordt vaak een memorabel stuk uit de film met een deel van de soundtrack op de achtergrond afgespeeld. Deze sequentie herhaalt zich voortdurend, tot je een keuze maakt. Wanneer je het schijfje erin gooit voordat je nog even wat popcorn in de magnetron doet en een royaal glas cola uitschenkt, word je helemaal gek van deze loop vanuit de huiskamer. Bij Dog Day Afternoon betrof het de uitroep "Attica! Attica!" van Al Pacino's personage Sonny, een verwijzing naar een fataal afgelopen bankoverval uit de jaren '70. Maar toen ik de scène in de film zag en begreep, vond ik het juist prettig dat ik Sonny's opruiende, met armzwaaien uitgeschreeuwde tekst niet meer uit mijn hoofd kreeg. De voortdurende spanning tussen de politie, de media, het publiek en de homoseksuele bankovervaller vormt een tragikomische afspiegeling van een fascinerend tijdperk. Een verschrikkelijk knappe film. (Rutger)
Essential Killing (2010) - Naar het schijnt heeft regisseur Jerzy Skolimowski politieke vragen over zijn film Essential Killing zorgvuldig ontweken. Deze zijn dan ook overbodig. Het antwoord van Skolimowski op deze vragen is duidelijk. In een politieke werkelijkheid waar uitspraken als “we will hunt them down” en "you are with us, or against us" de boventoon voeren, wordt de tegenstander niet langer als mens gezien die aanspraak kan maken op de bijbehorende rechten. Hij is gereduceerd tot een beest op wie de jacht is geopend. Dat zien we terug in de hoofdpersoon in de film, een ontsnapte Taliban-gevangene. De film is één grote politieke aanklacht, maar gaat veel verder dan de oppervlakkigheid van de dagelijkse politieke beslommeringen. Het gaat over de diep menselijke gevolgen van de politieke werkelijkheid na 9/11. Daarom is deze film een must voor iedereen die volwassen is geworden in dit tijdperk. (Eeva)
Following (1998) - De eerste langspeelfilm die door kaskrakend regisseur Christopher Nolan werd geschreven, geregisseerd, gefilmd, gemonteerd en geproduceerd. De film is met een schamel budget van $6.000 gemaakt en heeft een jaar nodig gehad om opgenomen te worden omdat cast en crew alleen in het weekend kon werken. Wat ik zo mooi vind aan deze neo-noir, is dat je op een hele pure manier de creatieve genialiteit van Nolan te zien krijgt. Omdat de film met zo weinig middelen is gemaakt, is de film geheel afhankelijk van wat er verteld wordt en hoe dat verteld wordt. Het fascinerende verhaal van een jonge verveelde schrijver die als hobby willekeurig mensen begint te volgen en zo met steeds duisterdere zaken in aanraking komt, geeft je stiekem de enigszins treurige zin ook vreemden te gaan schaduwen. Als je dat nog durft na het zien van deze film. Een ruwe diamant vergeleken met Nolans Memento, maar zeker niet minder waard. (Zara)
La Grande Bouffe (1973) - Waarom zou je in godsnaam kijken naar een film waarin vier welgestelde heren zich letterlijk – ik herhaal letterlijk – doodeten!? Ik weet het ook niet, maar het is fantastisch. Niet in de laatste plaats vanwege de topacteurs en het geweldig in beeld gebrachte diner. Tijdens de eerste helft van de film loopt het water je in de mond. Als hij afgelopen is, wil je een week niet meer eten. Oh, en er zit een tieten-pudding in. (Melle)
His Girl Friday (1940) - Romkom van het hoogste niveau. Over drie jaar tikt deze film haar vijfenzeventigste jaar aan en toch kunnen veel hedendaagse films er nog een puntje aan zuigen. De dialogen zijn scherp en hebben een tempo dat kan wedijveren met de ergste afleveringen van Gilmore Girls. Ook zijn vrouwen nu eens geen platte karakters zonder eigen wil of ambitie, maar draait de film om sterverslaggeefster Hildy Johnson, wier jaloerse ex-man wil voorkomen dat ze zich verlooft met haar nieuwe vlam. (Boy)
L'Illusioniste (2010) - Een prachtige animatiefilm van Sylvain Chomet over een middelmatige goochelaar en een meisje dat gelooft dat zijn trucs ware magie zijn. De film is gebaseerd op een nooit eerder geproduceerd script van Jacques Tati en ook het hoofdpersonage is gebaseerd op Tati zelf. (Zara)
Jurassic Park (1993) - De perfecte film voor iedereen, op elk moment. De eerste overtuigende computeranimaties van goddomme, levensgrote dino’s, vlijmscherpe oneliners, spanning die je elke keer weer op het puntje van je stoel doet zitten en geen grammetje vet aan een ijzersterk script. Ik ben van mening dat je Jurassic Park minstens elk half jaar een keertje moet zien. Gewoon, omdat het kan. (Melle)
Kauwboy (2012) - Een dromerige film van Nederlandse bodem over een jongetje en zijn kauw. Een kinderfilm die beklijft en waarbij alle volwassenen in de zaal uiteindelijk zitten te huilen. (Noor)
The Last Picture Show (1971) - Ik zag deze film in een klein achterkamertje van een Berlijnse pingpongbar, zonder verwachtingen. Hij blies me volledig van mijn vintage-stoel. De manier waarop deze tieners zichzelf ontdekken in een treurig Amerikaans stadje in de jaren vijftig, verbeeldt zowel de opkomst van een progressieve generatie als de ondergang van een saai, maar veilig decennium. De jonge Jeff Bridges is onweerstaanbaar knap in zwart-wit en zelden was een verlegen, maar nieuwsgierig meisje zo sexy als Cybill Shepherd. Van wie ik later die avond trouwens nog vele foto's op internet bekeek. (Rutger)
Magnolia (1999) - Geen enkele andere film van Paul Thomas Anderson is beter dan Magnolia. (Anoniem)
Naked (1993) - Naked is Trainspotting zonder de ontsnappingsclausules. De humor is zwarter, de leegte dieper en de pijn groter. Johnny is een van de grote horken uit de filmgeschiedenis, maar hij laat je ook voelen wat het verschil is tussen meeleven en meelijden met een personage. Wat Kundera daarover ook beweert. Wel even de Schotse ondertiteling downloaden. (Jan)
Otto e Mezzo (1963) - In Fellini’s 8 ½ moet filmregisseur Guido Anselmi (de heerlijke Marcello Mastroianni) in zeer korte tijd het script voor zijn film inleveren terwijl hij wordt geteisterd door een enorm gebrek aan inspiratie. En los van het feit dat het hem niet lukt iets te verzinnen, zetten zijn minnares, zijn vrouw, zijn producer, actrices en de rest van zijn aanhang hem onder druk over het een of ander. Prachtig, hilarisch en herkenbaar meesterwerk over de beruchte writer’s block. (Zara)
Princess Mononoke (1997) - Epische animatiefilm van Hayao Miyazaki, de Japanse, minder zoete tegenhanger van Walt Disney. Een mix tussen Star Wars en Spirited Away. (Zara)
Quest for Fire (1981) - Zonder twijfel een briljante film. In 1911 schreef J.-H. Rosny Aîné, nota bene in science-fiction gespecialiseerd, een van de weinige prehistorische romans. Het verhaal speelt zich af in het paleolithische tijdperk, toen de drie types oermens – de mensaap, de Neanderthaler en de moderne mens – tegelijk op dezelfde gebieden leefden. De mensapen stelen het vuur van de Neanderthalers, waarna drie van hen gedwongen worden om dit terug te vinden. Ze leren banale dingen als lachen, seks in de missionarishouding en uiteindelijk het maken van vuur. Het acteerwerk is verrassend geloofwaardig, wat te verklaren valt uit het feit dat de spelers intensief werden begeleid door mensapenexperts. Het respect en het ontzag dat de oermensen voor de natuur kennen, doet je afvragen wat ‘vooruitgang’ nou eigenlijk betekent. (Rutger)
Rope (1948) - Whodunnit van de meester zelf, Alfred Hitchcock. Tachtig minuten in één kamer, met één moord, in één shot – ogenschijnlijk althans. Dit technisch hoogstandje werd gedraaid in een tijd dat je maximaal tien minuten achter elkaar kon filmen. Om die beperking te omzeilen rijgt Hitchcock op ingenieuze wijze verschillende shots aan elkaar, met als resultaat een film die in één lange take lijkt te zijn gedraaid. De ene keer verdwijnt de camera achter een rug die het beeld verdonkert, dan weer achter een meubelstuk. En zoals mag worden verwacht van de master of suspense: tot en met het einde blijft het spannend. (Boy)
The Sting (1973) - Deze Ocean’s Eleven van de jaren 70 is een persoonlijk favoriet en een echte aanrader. (Philip)
This is England (2006) - Zo mooi omdat het zo oprecht is. Een ontzettend geloofwaardige vertelling van de eenzaamheid van de getroebleerde en piepjonge Shaun en hoe hij mee wordt gezogen in de skinheadbeweging van de jaren '80. Het verhaal is heel knap opgebouwd. Eerst zou je zelf eigenlijk wel skinhead willen worden, maar dan komt natuurlijk toch de duistere, nationalistische kant naar boven en maak je kennis met de teleurstelling in het leven die daaraan ten grondslag ligt. Je beseft je dat misschien een echt wij-gevoel nooit kan blijven voortbestaan. Uiteindelijk ben je helemaal alleen. (Julia)
Up (2009) - Ik wilde ook een oud opaatje zijn door deze film. Met het meest ontroerende begin van alle Pixar-films. (Maartje)
Les Valseuses (1974) - Doelloos reist Gérard Depardieu – toen nog met zichtbare kaaklijn – samen met een vriend door Frankrijk. Auto's worden gestolen, vrouwen lastiggevallen en zelfs moord wordt niet geschuwd. Toch kun je niet anders dan verliefd worden op deze balorige bandieten die zich afzetten tegen alles wat burgerlijk is. Zo ook de seksueel onbevredigbare schoonheid die zich op een gegeven moment bij hun gezelschap voegt. Heerlijk moreel onverantwoord vermaak. Zo luchtig en charmant zie je het zelden. (Boy)
Les Valseuses - Deze film staat in mijn geheugen gegrift. Ik weet nog precies hoe ik tijdens het kijken ervan met mijn laptop in de hand de kamer van mijn huisgenoot binnenstormde, om hem te vertellen dat ik eindelijk had ontdekt waar Jiskefet de inspiratie voor Oboema had opgedaan. (Zie onderstaand fragment vanaf 00:40.) (Jan)
What's Eating Gilbert Grape? (1993) - Vooral de familiescènes in deze film zijn prachtig: aan tafel bij een walrus van een moeder, iedereen die over en weer kibbelt en die geweldige mongool Leonardo (toen wisten we natuurlijk nog niks van zijn hete Romeo rol een paar jaar later) maakt de chaos compleet. Ook al belooft de filmposter waarschijnlijk iets heel anders door de aanwezigheid van hunks Johnny Depp en eerder genoemde Leo, dit subtiele verhaal over een alternatief gezin in een beklemmend Amerikaans dorp, is groots in vele opzichten: de acteerprestaties, het prachtig decor en vooral het ontroerende verhaal. (Noor)
Malcolm X (1992) - Deze Spike Lee joint vertelt het verhaal van de controversiële en invloedrijke Afro-Amerikaans nationalistisch leider, gespeeld door Denzel Washington. Een belangrijke film voor de Amerikaanse zwarte gemeenschap, maar ook als je daar niet onder valt zeker niet minder de moeite waard. (Zara)
Yojimbo (1961) - Een stijlvolle samoeraifilm van de hand van Akira Kurosawa. Met de onofficiële remake A Fistful of Dollars als opvolger een echte 'spaghetti eastern' te noemen. De Japanse Clint Eastwood, Toshirô Mifune laat zien dat het zwaard nog sneller is dan de revolver. (Zara)
Zelig (1983) - Mockumentary over een menselijke kameleon (Woody Allen), een man die de uiterlijke kenmerken van iedereen met wie hij zich vertoeft, aanneemt. Een vaak vergeten parel van de neurotische New Yorker. (Zara)
Illustraties door Marloes Toonen
