Waarom moeten lesbische relaties in mainstream films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media.
“Is dat dan typisch lesbisch?” Mijn huisgenoot (cis vrouw, hetero) vraagt het zich oprecht af. Ze keek het vierde en laatste seizoen van de Netflix-serie Atypical en merkte op dat de relatie tussen twee tienermeisjes niet van een leien dakje gaat. Die vraag is op zich niet zo gek, gezien relaties tussen vrouwen zich in populaire media vooral afspelen in de achttiende eeuw, in extreem orthodox-religieuze milieus of in conservatieve Amerikaanse dorpen. Niet echt succesrecepten voor een ongecompliceerde romance.
Ik vraag me af: waarom worden net die verhalen getoond? Waar blijft de lesbische relatie die zich ontspint in pittoreske Italiaanse dorpjes, gekleurd door oversized hemdjes en trendy zonnebrillen? Oké, het liefdesverhaal in Call me by your Name had misschien geen happy end; er werd tenminste niemand ter dood veroordeeld of uitgehuwelijkt. De outfits van de film zouden perfect hergebruikt kunnen worden voor een vrouwelijke spin-off. Waar wachten we nog op?
De laatste jaren kende de lesbische cinema een paar grote successen: Portrait de la jeune fille en feu, The Favourite en Ammonite. Deze films speelden zich respectievelijk af in de achttiende en de negentiende eeuw. De uitkomst was telkens dezelfde: het loopt nooit goed af voor de geliefden. Hoe overtuigend ze elkaars korset ook aanspanden of losscheurden, hoe intens ook het staren, hun relaties zijn steevast gedoemd. Ah ja, in die tijd kon zoiets natuurlijk niet.
Hoe overtuigend ze elkaars korset ook aanspanden of losscheurden, hoe intens ook het staren, hun relaties zijn steevast gedoemd
Versta me niet verkeerd: ik vind het goed dat er eens licht geschenen wordt op de verhalen van vrouwen die in de geschiedenis beschreven worden als heel heel héél goede vriendinnen, maar het overaanbod is wel frappant. Een van de weinige hedendaagse exemplaren is Disobedience. De film speelt zich weldegelijk af in het heden, maar grijpt plaats in een joods-orthodoxe wijk in Londen. Blijkt dat het lesbische leven daar ook best lastig te ontplooien is. De conclusie blijft: lesbisch? Niet hopen.
Uit mainstream films klinkt de boodschap dat een queer bestaan voor vrouwen het leven moeilijk maakt . Natuurlijk moeten we homofobie niet negeren: deze zomer lekten de homofobe en misogyne uitspraken van een Belgische sportjournalist uit. Mooie woorden had hij niet over voor het vrouwelijke Belgische basketbalteam. Verontwaardiging en veroordeling waren zijn deel, maar sneller dan het licht schoten ook de steunbetuigingen uit de grond. Konden die vrouwen er dan niet gewoon mee lachen? Waarom altijd die hetze? Ingewijden weten natuurlijk dat er genoeg lgbtq+ mensen zijn die een grap kunnen verdragen. Kortom: de meisjes moesten maar niet zo moeilijk doen. Het hoort er nu eenmaal bij.
Ook zulke gemediatiseerde relletjes teren dus op het idee dat een queer bestaan een miserabel bestaan is. Want qanneer komen queer mensen meestal in de media? In clickbait-artikelen met de meest extravagante pride-foto’s - ah ja, homofobe opmerkingen genereren clout - en artikelen over geweld tegen holebi of trans personen. In de popcultuur: romantische verhalen die in de meeste gevallen eindigen met de pest, een gedwongen huwelijk, cholera of andere miserie.
Er zijn natuurlijk belangrijke en broodnodige uitzonderingen. Het Nederlandse ANNE+ en het aankomende Belgische Roomies bijvoorbeeld. Zij timmeren hard aan een eigentijdser en positiever beeld van vrouwen die op vrouwen vallen. Ik hoop dat internationale filmmakers hun voorbeeld volgen en de korsetten voor een keer in de kast laten hangen. Fingers crossed dat de beeldvorming in de media ook een ander camerastandpunt inneemt.
Beeld: Luigi di Marino via Flickr.
