Mijn boek is af. Al twee jaar werk ik aan een roman, en eindelijk is de laatste punt gezet en kan het worden uitgegeven. Als mensen vragen hoe ik dat nou precies voor elkaar heb gekregen, praten we al snel over deadlines. Zonder einddatum kan iets eeuwig duren. De meeste mensen die ik spreek snakken naar een eindpunt voor hun eigen project – een eindpunt dat bij voorkeur iemand anders stelt, want een zelfgekozen moment kan altijd uitgesteld worden. Starten, volhouden: zonder deadline is het bijna onmogelijk. Gelukkig is er altijd een deadline, en – tip! – kan je die ook nog eens zelf berekenen.
Het woord ‘deadline’ komt niet, zoals ik dacht, van dode telefoonlijnen of slechtwerkende faxmachines. Het stamt uit de Amerikaanse burgeroorlog in de negentiende eeuw. Rondom de slecht bewaakte gevangenissen werd met krijt een lijn op de grond getrokken: de deadline. Iedere gevangene die eroverheen ging werd zonder pardon neergeschoten. Een deadline was dus letterlijk een lijn die de grens tussen leven en dood markeerde, in plaats van een datum om je essay in te leveren of die jurk eindelijk eens te hebben afgezoomd.
Maar ook wij kunnen de term iets letterlijker nemen. Dat doet de site Death Clock bijvoorbeeld. Door een aantal gegevens in te vullen (zoals of je positief of negatief in het leven staat, of en hoeveel je rookt) berekent de site het moment dat je doodgaat: de ultieme deadline. Natuurlijk is het onzin, en toch heeft het iets ontnuchterends om de cijfers op het scherm te zien. Oh ja, dacht ik: ooit ben ik er niet meer. (Nog iets ontnuchterends: als ik nu stop met drinken word ik volgens de Death Clock tien jaar ouder).
Het advies memento mori is niet nieuw. Al sinds de middeleeuwen roepen mensen het tegen elkaar, vaak gecombineerd met het iets optimistischer carpe diem. Als je weet dat je ooit doodgaat, dan moet je er vandaag maar het beste van maken. Vroeger vond ik dat morbide: waarom zou je per se bij je sterfelijkheid stil willen staan? Nu denk ik juist dat dat besef niet vaak genoeg kan komen. Alles zal ooit vergaan: maak er het beste van, maak je niet te druk om dingen die er niet toe doen en doe juist de dingen die je graag wilt.
Om dat te onthouden kan je je natuurlijk, zoals onze voorvaderen, laten vastleggen op een vanitasschilderij: met een schedel, verwelkte bloemen, gedoofde kaarsen, die allemaal de vergankelijkheid verbeelden. Maar dat is veel gedoe en het duurt lang. Je persoonlijke deadline berekenen gaat een stuk sneller. En aangezien onze tijd beperkt is, is dat misschien net zo handig.
Beeld: Stuart Rankin via Flickr
