Asset 14

Veertig dagen geen koptelefoon

Veertig dagen geen koptelefoon

Veertig dagen geen koptelefoon luisteren: Jozien ging de uitdaging aan voor Hardhoofd stopt. Een stopverhaal in drie terugvallen.

‘Niets mag gecensureerd worden. Deze tijd is bedoeld voor bezinning en het kijken naar onszelf.’ De pastoor kijkt gewichtig de zaal in, ik voel me een beetje ongemakkelijk. Voor het eerst in jaren zit ik weer in een kerk. Althans, niet echt een kerk, maar het Zwijssengebouw op de campus van Tilburg University. Ook al ben ik een protestants opgevoede, niet-praktiserende en regelmatig zondigende indringer van de bijeenkomst, áls ik dan mee ga doen met de veertigdagentijd, wil ik het ook goed doen. Plus: ik houd van koormuziek.

'Zelfs als ik vijf minuten moet wandelen naar de winkel, zet ik normaal gesproken muziek of een podcast aan.'

Koormuziek die ik de komende tijd niet via mijn koptelefoon ga beluisteren in de trein, vermaan ik mezelf vanaf de kerkbank. Ook niet op de fiets, of tijdens een wandeling naar de supermarkt. Ik ga de band met mijn omgeving versterken, praatjes maken in de trein, niets censureren, veel bezinnen en kijken naar mezelf. Zelfs als ik vijf minuten moet wandelen naar de winkel, zet ik normaal gesproken muziek of een podcast aan. God is het daar niet mee eens, hoor ik tussen de regels van de preek door. Ik loop weg voor de realiteit en de veertig dagen voor Pasen gaan juist om realisme. En dan vooral om die ene, ongemakkelijke waarheid: stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren.

Die zin spreekt de pastoor precies dertig keer uit (ik tel mee) als de mensen, het hoofd nederig gebogen, een voor een langs hem lopen. Met een natte vinger van het as-watermengsel tekent hij een kruisje op mijn voorhoofd als ik aan de beurt ben. Ik maak er een selfie van als ik denk dat niemand kijkt. Iemand kijkt. Opgewekt nederig ga ik weer zitten.

Het is nu veertig dagen en drie terugvallen later.

Terugval 1 – trein, vrijdagmorgen, iets voor negenen

‘Leuk hè, dit.’
‘Ja, heel leuk. Ik vind het ook zo leuk dat jullie met mij meereizen. Toch weer even wat anders, hè?’
‘Ja, echt heel leuk.’

Om mij heen zitten drie mensen. Artsen, om precies te zijn, dat zeggen ze zelf een aantal keer hardop. ‘Wij als artsen…,’ zeggen ze. Zij als artsen zijn onderweg naar een congres, of een cursusdag, of een lezing. Iets dat ze leuk vinden in ieder geval. Weet je wat ze ook leuk vinden? Hun team:

‘Het zijn toch leuke mensen die er nu werken hè?’
‘Ja, heel leuk. Echt heel leuk.’
‘Er zijn er wel vier zwanger.’
‘Dat is toch leuk?’
‘Ja, daar heb je eigenlijk wel gelijk in.’

Ze kijken naar mij en lachen. ‘Sorry hoor, haha! Bij Den Bosch ben je weer van ons af.’ Ik grijns. De afgelopen week heb ik een aantal fijne gesprekken gevoerd in de trein, puur en alleen omdat ik geen podcast of muziek had om in weg te duiken. Driftig schreef ik mee met de rare dingen die mensen zeggen en ik sprak mezelf bestraffend toe dat ik deze goudmijn aan hersenspinsels tot nu toe finaal links had laten liggen. Vandaag omklemt mijn rechtervuist echter mijn telefoon in mijn zak. Ik heb mijn koptelefoon bij me, omdat ik hem op mijn werk soms nodig heb. Ik geef me nog niet gewonnen en kijk uit het raam. Ik zie een koe.

‘Gelukkig ben ik niet ook nog zwanger!’

Ik probeer me te focussen op de onderliggende gevoelens bij die opmerking. Misschien is ze echt blij dat ze niet zwanger is, dat kan natuurlijk. De keren dat ik dit zei, meende ik het ook wel echt. Dus wie ben ik om te beslissen dat dit eigenlijk een manier is om te verhullen dat ze dolgraag een kindje wil, maar dat Mark/Robert/Erik-Jan er nog niet klaar voor is? Precies, wie ben ik?

‘Zou toch leuk zijn!’
‘Ja, zou ook wel leuk zijn.’
‘Dan konden jullie leuk samen zwanger zijn.’
‘Ja. Leuk.’

De man naast me schrikt van mijn bruuske beweging. Ik verontschuldig me, lach geruststellend en zet Unstoppable van Sia aan. Opgelucht haal ik adem.

Terugval 2 – straat, donderdagmiddag, 17.30

Ik heb een liedje in mijn hoofd, omdat ik warme handen heb. Toen ik aan mijn handen dacht, zong ik in mijn hoofd ‘you make my fingers turn 3000 degrees’ en sindsdien hoor ik steeds opnieuw Love like semtex van The Infadels, alsof mijn wereld een reclame voor 3FM is en ik Eddy Zoey (dit zeg ik uiteraard niet zomaar).

'Zeker als ik de avond ervoor te veel gedronken heb, is het aantal liedjes in mijn hoofd astronomisch groot.'

Het gebeurt steeds. Ik dacht eigenlijk dat mijn omgeving het grootste probleem zou zijn bij het niet gebruiken van een koptelefoon. Niets blijkt minder waar, mijn hoofd is gevaarlijker dan een volle treincoupé. Zeker als ik de avond ervoor te veel gedronken heb, is het aantal liedjes in mijn hoofd astronomisch groot. Het liefst draait de jukebox die op mijn schouders is geschroefd drie liedjes tegelijk, in verschillende tempo’s en op willekeurige momenten. En er is niets aan te doen. Soms helpt het om even aan The final countdown te denken, maar ja, dan zit je daar maar weer mooi mee.

Vaak is er wel iets dat het triggert, soms ook niet. De vijf uur Can’t stop loving you tijdens een bezoekje aan de sauna waren bijvoorbeeld volledig zinloos geweld. Super trouper van ABBA is een sluipmoordenaar die toeslaat als ergens het woord ‘Glasgow’ valt. Nik Kershaws meesterwerk Wouldn’t it be good is de schuld van mijn beste vriendin, die vanwege prettige associaties met dit lied heeft besloten dat het goede muziek is. Over The tide is high wil ik het niet hebben.

Waarom ik soms My own worst enemy van Lit voor me uit neurie mag geen vraag zijn. Ik houd me sterk, maar als ik op de bus sta te wachten en voor de zestiende keer begin met ‘I got it bad, you don’t know how bad I got it’ is het genoeg. Mijn kreun van verlichting als ik de eerste tonen van Hey van The Pixies hoor, doet een oudere dame verschrikt en enigszins gegeneerd opkijken.

Terugval 3, bijna – trein, woensdagavond, 21.30

De jongen draait hard muziek op zijn telefoon en niemand durft er iets van te zeggen, ik ook niet. Ik lees mijn boek en negeer het, maar mijn eigen passiviteit knaagt aan me. Toch wil ik dit niet mijn derde terugval laten zijn, ik ben er namelijk bijna. Twee is acceptabel, triviaal, drie is te veel. Mijn hele leven tel ik al in drie- of vijftallen. Als ik drie keer vals speel is het voor mij echt en is dit een gefaald experiment. Dus ik focus me op mijn boek, maar het kan me niet afleiden van de stem van Beyoncé. De jongen draait steeds Drunk in love en Crazy in love. Iets dat ik niet vind passen bij zijn houding, hij vertoont namelijk extreem hanengedrag door zich af en toe opzichtig in zijn kruis te krabben en tussen liedjes door gesprekken te voeren over drugs en meisjes.

Er gaat een dame tegenover me zitten. Ik ben inmiddels al goed onderweg met terugvallen, ik wil heel zacht iets draaien op mijn telefoon en doen alsof ik bel. Mijn vinger hangt al boven ‘play’. Dat is geen valsspelen, verzeker ik mezelf. Ineens vraagt de dame mij iets. Ik kijk op en vraag haar de vraag te herhalen. ‘Deze trein rijdt maar tot Arnhem, heb je enig idee hoe ik in Zutphen kom?’ Ik help haar door het op mijn telefoon op te zoeken. Ze vraagt of ze me iets vreemds mag zeggen en ik knik.
‘Je hebt een mooi accent, waar kom je vandaan?’
Ik zeg: ‘Dankjewel. Zeeland.’
‘Oh, ik dacht iets in het Oosten.’ Tevreden staart ze uit het raam, compleet onvatbaar voor het lawaai van de jongen, die zich duidelijk aan haar onverschilligheid ergert.

Ik stop mijn telefoon terug in mijn zak en pak mijn boek weer op. De jongen stapt uit in Oss.

Mail

Jozien Wijkhuijs is altijd journalist, schrijver, en radiomaker. Af en toe is ze ook hobbybarvrouw, literatuurwetenschapper, stadsgids en de irritante idealist op je feestje.

Valerie Geelen is een redactionele illustrator en grafische vormgever. Ze maakt haar werk om mensen uit te dagen kritisch en met humor naar zichzelf en de wereld te kijken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
het laatste
Tip: Blijf even kijken

Welkom in mijn raamkozijn

Terwijl de anderhalvemetersamenleving op gang komt, kruipt Iris Blaak nog even achter haar spreekwoordelijke geraniums. Ze ontdekt: het lijntje tussen voyeurisme en nieuwsgierige interesse is flinterdun. Een tip om in het voorbijgaan niet te snel weg te kijken. Lees meer

TIP: Verander je perspectief

Verander je perspectief

De geschiedenis maar ook het heden lijken vaak een ver-van-ons-bed-show. Else Boer onderzoekt hoe je belangrijke gebeurtenissen pijnlijk dicht naar je toe haalt. Een tip om op zoek te gaan naar verhalen die je wereld- en zelfbeeld doen kantelen. Lees meer

 1

Met een liefdevolle blik

Deze week worden we blij van een documentaire over een Japanse oudtante, een datingshow op Netflix en een podcast over misdaad en alcohol. Lees meer

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Alex Philippa moet niks hebben van zij die het quarantaine-leven willen optimaliseren. Zelfisolatie is niet optimaal, maar onnatuurlijk en eenzaam. Lees Alex' tip over zelfbehoud in lockdown. Lees meer

Alles vijf sterren: 27

Het mag eindelijk (weer)

Deze week worden we blij van een serie uit de zeroes, een boek dat ons meeneemt naar Istanbul en, eindelijk, weer een bezoekje aan het theater. Lees meer

 Het verhaal achter het verhaal

Het verhaal achter het verhaal

"Ieder beeld dat ik laat zien is een wereld, een verhaal op zich. Ik filter de details uit het grotere geheel en hoop dat ik mijn kijker aan het denken zet, even stil laat staan." Lees meer

Tip: Fantaseer over een andere werkelijkheid

Fantaseer over een andere werkelijkheid

Emma Stomp leerde van haar oma de wereld spannender te maken door haar fantasie in te zetten. Dat wegdromen is vaak geen onderdeel meer van onze dagelijkse routine. Een tip om het fantaseren weer nieuw leven in te blazen. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

Tip: zoek de rebel in jezelf (die zonder applaus kan)

zoek de rebel in jezelf (die zonder applaus kan)

Sinds de boekenmaand vraagt Ruby Sanders zich af of echte rebellie nog wel bestaat, want als iedereen een rebel is, is niemand het. Een tip om je ijdele tegendraadsheid te laten varen nu in thuisisolatie niemand nog ziet waar je tegenaan schopt. Lees meer

Tip: Zet je angst voor vlogs opzij voor bestdressed

Zet je angst voor vlogs opzij voor bestdressed

Emma Stomp heeft in quarantaine iets nieuws ontdekt: ze houdt van vlogs. Niet alle vloggers komen door haar selectie heen, maar de New Yorkse Ashley heeft haar hart veroverd. Een tip om te gaan kijken naar Ashleys bestdressed: een vlog vol oneliners, hysterie en het hoognodige stijladvies. Lees meer

Tip: leer van de zombie-apocalyps 2

Leer van de zombie-apocalyps

Marthe van Bronkhorst liet zich verleiden tot het kijken van zombie-apocalyps films. Met het oog op de grimmige coronatoestand stak ze er wat van op. Een tip om te leren van rampen uit het (fictieve) verleden. Lees meer

Tip: Vind je eigen pantser

Vind je eigen pantser

Iris Blaak denkt terug aan de tijd dat ze nog vrij was de wereld over te reizen en kennismaakte met haar privéchauffeur Elliot in Oeganda. Om heel andere redenen schermde hij zich af van de buitenwereld, op zoek naar een pantser dat hem bescherming bood. Een tip om vrijheid en geborgenheid in één te vinden. Lees meer

Tip: Waarom ik geen arts ben

Waarom ik geen arts ben

Eva van den Boogaard ergerde zich tot voor kort aan de koelbloedige ‘artsenpraat’ van haar huisgenoot. Nu hij op de corona-afdeling over levens beslist, blijkt dat de mensheid niet zonder kan. Een tip om het rationele doktersbrein te koesteren. Lees meer

Alles vijf sterren: Buitengevoel en bingewatchcoma

Buitengevoel en bingewatchcoma

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een sixpack te kweken of alles volgens een productiviteitsschema te doen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan