Asset 14

Veertig dagen geen koptelefoon

Veertig dagen geen koptelefoon

Veertig dagen geen koptelefoon luisteren: Jozien ging de uitdaging aan voor Hardhoofd stopt. Een stopverhaal in drie terugvallen.

‘Niets mag gecensureerd worden. Deze tijd is bedoeld voor bezinning en het kijken naar onszelf.’ De pastoor kijkt gewichtig de zaal in, ik voel me een beetje ongemakkelijk. Voor het eerst in jaren zit ik weer in een kerk. Althans, niet echt een kerk, maar het Zwijssengebouw op de campus van Tilburg University. Ook al ben ik een protestants opgevoede, niet-praktiserende en regelmatig zondigende indringer van de bijeenkomst, áls ik dan mee ga doen met de veertigdagentijd, wil ik het ook goed doen. Plus: ik houd van koormuziek.

'Zelfs als ik vijf minuten moet wandelen naar de winkel, zet ik normaal gesproken muziek of een podcast aan.'

Koormuziek die ik de komende tijd niet via mijn koptelefoon ga beluisteren in de trein, vermaan ik mezelf vanaf de kerkbank. Ook niet op de fiets, of tijdens een wandeling naar de supermarkt. Ik ga de band met mijn omgeving versterken, praatjes maken in de trein, niets censureren, veel bezinnen en kijken naar mezelf. Zelfs als ik vijf minuten moet wandelen naar de winkel, zet ik normaal gesproken muziek of een podcast aan. God is het daar niet mee eens, hoor ik tussen de regels van de preek door. Ik loop weg voor de realiteit en de veertig dagen voor Pasen gaan juist om realisme. En dan vooral om die ene, ongemakkelijke waarheid: stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren.

Die zin spreekt de pastoor precies dertig keer uit (ik tel mee) als de mensen, het hoofd nederig gebogen, een voor een langs hem lopen. Met een natte vinger van het as-watermengsel tekent hij een kruisje op mijn voorhoofd als ik aan de beurt ben. Ik maak er een selfie van als ik denk dat niemand kijkt. Iemand kijkt. Opgewekt nederig ga ik weer zitten.

Het is nu veertig dagen en drie terugvallen later.

Terugval 1 – trein, vrijdagmorgen, iets voor negenen

‘Leuk hè, dit.’
‘Ja, heel leuk. Ik vind het ook zo leuk dat jullie met mij meereizen. Toch weer even wat anders, hè?’
‘Ja, echt heel leuk.’

Om mij heen zitten drie mensen. Artsen, om precies te zijn, dat zeggen ze zelf een aantal keer hardop. ‘Wij als artsen…,’ zeggen ze. Zij als artsen zijn onderweg naar een congres, of een cursusdag, of een lezing. Iets dat ze leuk vinden in ieder geval. Weet je wat ze ook leuk vinden? Hun team:

‘Het zijn toch leuke mensen die er nu werken hè?’
‘Ja, heel leuk. Echt heel leuk.’
‘Er zijn er wel vier zwanger.’
‘Dat is toch leuk?’
‘Ja, daar heb je eigenlijk wel gelijk in.’

Ze kijken naar mij en lachen. ‘Sorry hoor, haha! Bij Den Bosch ben je weer van ons af.’ Ik grijns. De afgelopen week heb ik een aantal fijne gesprekken gevoerd in de trein, puur en alleen omdat ik geen podcast of muziek had om in weg te duiken. Driftig schreef ik mee met de rare dingen die mensen zeggen en ik sprak mezelf bestraffend toe dat ik deze goudmijn aan hersenspinsels tot nu toe finaal links had laten liggen. Vandaag omklemt mijn rechtervuist echter mijn telefoon in mijn zak. Ik heb mijn koptelefoon bij me, omdat ik hem op mijn werk soms nodig heb. Ik geef me nog niet gewonnen en kijk uit het raam. Ik zie een koe.

‘Gelukkig ben ik niet ook nog zwanger!’

Ik probeer me te focussen op de onderliggende gevoelens bij die opmerking. Misschien is ze echt blij dat ze niet zwanger is, dat kan natuurlijk. De keren dat ik dit zei, meende ik het ook wel echt. Dus wie ben ik om te beslissen dat dit eigenlijk een manier is om te verhullen dat ze dolgraag een kindje wil, maar dat Mark/Robert/Erik-Jan er nog niet klaar voor is? Precies, wie ben ik?

‘Zou toch leuk zijn!’
‘Ja, zou ook wel leuk zijn.’
‘Dan konden jullie leuk samen zwanger zijn.’
‘Ja. Leuk.’

De man naast me schrikt van mijn bruuske beweging. Ik verontschuldig me, lach geruststellend en zet Unstoppable van Sia aan. Opgelucht haal ik adem.

Terugval 2 – straat, donderdagmiddag, 17.30

Ik heb een liedje in mijn hoofd, omdat ik warme handen heb. Toen ik aan mijn handen dacht, zong ik in mijn hoofd ‘you make my fingers turn 3000 degrees’ en sindsdien hoor ik steeds opnieuw Love like semtex van The Infadels, alsof mijn wereld een reclame voor 3FM is en ik Eddy Zoey (dit zeg ik uiteraard niet zomaar).

'Zeker als ik de avond ervoor te veel gedronken heb, is het aantal liedjes in mijn hoofd astronomisch groot.'

Het gebeurt steeds. Ik dacht eigenlijk dat mijn omgeving het grootste probleem zou zijn bij het niet gebruiken van een koptelefoon. Niets blijkt minder waar, mijn hoofd is gevaarlijker dan een volle treincoupé. Zeker als ik de avond ervoor te veel gedronken heb, is het aantal liedjes in mijn hoofd astronomisch groot. Het liefst draait de jukebox die op mijn schouders is geschroefd drie liedjes tegelijk, in verschillende tempo’s en op willekeurige momenten. En er is niets aan te doen. Soms helpt het om even aan The final countdown te denken, maar ja, dan zit je daar maar weer mooi mee.

Vaak is er wel iets dat het triggert, soms ook niet. De vijf uur Can’t stop loving you tijdens een bezoekje aan de sauna waren bijvoorbeeld volledig zinloos geweld. Super trouper van ABBA is een sluipmoordenaar die toeslaat als ergens het woord ‘Glasgow’ valt. Nik Kershaws meesterwerk Wouldn’t it be good is de schuld van mijn beste vriendin, die vanwege prettige associaties met dit lied heeft besloten dat het goede muziek is. Over The tide is high wil ik het niet hebben.

Waarom ik soms My own worst enemy van Lit voor me uit neurie mag geen vraag zijn. Ik houd me sterk, maar als ik op de bus sta te wachten en voor de zestiende keer begin met ‘I got it bad, you don’t know how bad I got it’ is het genoeg. Mijn kreun van verlichting als ik de eerste tonen van Hey van The Pixies hoor, doet een oudere dame verschrikt en enigszins gegeneerd opkijken.

Terugval 3, bijna – trein, woensdagavond, 21.30

De jongen draait hard muziek op zijn telefoon en niemand durft er iets van te zeggen, ik ook niet. Ik lees mijn boek en negeer het, maar mijn eigen passiviteit knaagt aan me. Toch wil ik dit niet mijn derde terugval laten zijn, ik ben er namelijk bijna. Twee is acceptabel, triviaal, drie is te veel. Mijn hele leven tel ik al in drie- of vijftallen. Als ik drie keer vals speel is het voor mij echt en is dit een gefaald experiment. Dus ik focus me op mijn boek, maar het kan me niet afleiden van de stem van Beyoncé. De jongen draait steeds Drunk in love en Crazy in love. Iets dat ik niet vind passen bij zijn houding, hij vertoont namelijk extreem hanengedrag door zich af en toe opzichtig in zijn kruis te krabben en tussen liedjes door gesprekken te voeren over drugs en meisjes.

Er gaat een dame tegenover me zitten. Ik ben inmiddels al goed onderweg met terugvallen, ik wil heel zacht iets draaien op mijn telefoon en doen alsof ik bel. Mijn vinger hangt al boven ‘play’. Dat is geen valsspelen, verzeker ik mezelf. Ineens vraagt de dame mij iets. Ik kijk op en vraag haar de vraag te herhalen. ‘Deze trein rijdt maar tot Arnhem, heb je enig idee hoe ik in Zutphen kom?’ Ik help haar door het op mijn telefoon op te zoeken. Ze vraagt of ze me iets vreemds mag zeggen en ik knik.
‘Je hebt een mooi accent, waar kom je vandaan?’
Ik zeg: ‘Dankjewel. Zeeland.’
‘Oh, ik dacht iets in het Oosten.’ Tevreden staart ze uit het raam, compleet onvatbaar voor het lawaai van de jongen, die zich duidelijk aan haar onverschilligheid ergert.

Ik stop mijn telefoon terug in mijn zak en pak mijn boek weer op. De jongen stapt uit in Oss.

Mail

Jozien Wijkhuijs is altijd journalist, schrijver, en radiomaker. Af en toe is ze ook hobbybarvrouw, literatuurwetenschapper, stadsgids en de irritante idealist op je feestje.

Valerie Geelen is een redactionele illustrator en grafische vormgever. Ze maakt haar werk om mensen uit te dagen kritisch en met humor naar zichzelf en de wereld te kijken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Column: Keihard chillen 2

Keihard chillen

Eva zet haar vraagtekens bij het fenomeen chillen. 'Eerlijk gezegd denk ik dat een wereld als deze, waarin fascisme oprukt, waarin genocide nog steeds bestaat, waarin het onrecht en de pijn en het verdriet van mijn schermen afspat, weinig reden geeft tot chillen.' Lees meer

We zijn tenminste allemaal nog mensen

We zijn tenminste allemaal nog mensen

In een overvolle trein ontwaart Aisha de eerste tekenen van het nieuwe verhaal waar ze - of iedereen? - naar op zoek is. Lees meer

Column: Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Als een vriendin van Eva op date gaat met een man waarmee Eva zelf al eerder afsprak, is ze erg benieuwd naar haar bevindingen. Lees meer

Column: Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Twee jaar geleden vroeg Eva nog aan een collega waarom ze niet dronk. Inmiddels laat ook zij de alcohol links liggen en is ze zelf degene die wordt bevraagd. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer