Mijn vroegere professor Literatuur, film en techniek: transport en telecommunicatie (ja, zo heette dat vak echt) wist het al lang: een treinrit is de perfecte gelegenheid om je eens lekker onbeschaamd te verliezen in melancholie. De machinale snelheid waarmee je door het landschap raast is namelijk een metafoor voor de oncontroleerbare willekeur van het leven, aldus mijn professor. De treinrit als herinnering aan ons existentiële oergemis, zo je wil.
En inderdaad, moederziel alleen in een versleten treinstel op een koude novemberavond voel ik de Weltschmerz (mooi Duits woord voor ‘wereldpijn’: ‘een als pijnlijk ervaren melancholie ontstaan door de onvolmaaktheid van de wereld’, dixit Wikipedia) stevig in me opborrelen. Het gevoel ergens naar onderweg te zijn wordt meteen de kop ingedrukt door de illusieloze omgeving. De aftandse tl-lampen plaatsen mijn gebroken hart in de spotlights terwijl we door de ondoordringbare duisternis van het Vlaamse platteland snellen.
Foto: Jan Postma
Mijn weinig flatterende reflectie staart me aan vanuit het vuile treinraam. Tegelijk zingt Channy Leaneagh van Poliça met haar onderkoelde stem: “When the day is done / and I lay me down / I sit alone in my lonely bed / and I think about the day we had / and it makes me sad ‘cause you are gone”. Het is duidelijk dat dit het moment bij uitstek is om helemaal ten onder te gaan aan pijnlijke herinneringen en zelfmedelijden. En waarom ook niet? Het werkt bevrijdend en is stukken toegankelijker en goedkoper dan een therapeut. Daarom beveel ik het iedereen warm aan: néém die trein op een eenzame avond (ondergaande zon of duisternis wekken het best de weemoed op), staar in het voorbijrazende niks en voel je eens goed slecht. Je zult zien: het lucht op en je stapt uit die trein als een kalmer mens.
Als je deze louteringservaring optimaal wilt beleven, mag een geschikte soundtrack niet ontbreken. Ik noemde Poliça al, wier album Give You The Ghost (2012) buitengewoon geschikt is, maar hier volgen nog een paar suggesties:
De Twin Peaks-soundtrack van Angelo Badalamenti (1990): een all-time dreampopklassieker; mysterieus en smachtend, maar af en toe ook een tikkeltje groovy. Voor als je de absurditeit van het leven even wilt overdenken.
Tomorrow’s Harvest van Boards of Canada (2013): duistere ambient/trip hop; rauw en haast apocalyptisch. Ideaal wanneer je door een industrieel landschap rijdt.
Psychic van Darkside (2013): tussen elektronica en psychedelische rock; gestoorde, maar prachtige muzikale vertaling van De Grote Leegte. Voor als je door het duister opgeslokt wilt worden.
