tickets
Asset 14

Spiegelbeeld

Als je jezelf lang en indringend aankijkt in de spiegel, kan het zijn dat je het omhulsel van je lichaam even vergeet en een diepgaand metafysisch bewustzijn bereikt. Toen ik zeven was had ik zo’n spiegelmoment. Ik tuurde naar mijn spiegelbeeld en werd overvallen door een kraakhelder inzicht: dat ik net zo goed een slak had kunnen zijn.

Ja, een slak. Ik zag dat mensenschepseltje tegenover me aandachtig naar zichzelf kijken en bedacht: mijn wezen, mijn cellen, de moleculen waaruit ik besta, ze hadden net zo goed kunnen bestaan in de vorm van een klein, slijmerig, pindavormig organisme met ogen op stokjes. Wat is nou eigenlijk het verschil?

Het lag waarschijnlijk aan mijn filosoferende vader dat ik hier plotseling zo ernstig over nadacht. Mijn vader studeerde natuurkunde en wetenschapsfilosofie en is er al zo lang als ik hem ken van overtuigd dat de werkelijkheid die wij waarnemen, niet de werkelijkheid is zoals hij werkelijk is. Hij was nooit te beroerd om deze uit de kwantummechanica voortgekomen postkantiaanse theorie met mij te delen. "De wereld is opgebouwd uit heel kleine deeltjes", vertelde hij kleine Maite, "die noemen we elementaire deeltjes. Alles op aarde is daarvan gemaakt." "Dat krijg je ervan", zei mijn moeder, "nu denkt ze dat ze een slak is."

Foto: Thomas Leuthard.

Maar denken dat je net zo goed een slak had kunnen zijn is zo erg nog niet. Het metafysische aspect van de slakgedachte zet je gek genoeg ook weer met twee benen op de grond. Terwijl je zo lang naar jezelf kijkt dat je geest zich van zijn lichaam abstraheert, besef je hoe relatief alles is. Dat je een dier bent te midden van andere dieren. Dat de meeste van je zorgen – of je haar wel goed zit, of het jaarverslag wel op tijd af komt – niet zo heel belangrijk zijn. Het punt is dat je leeft, met allemaal andere wezens op een planeet in de ruimte. En al die wezens zijn opgebouwd uit dezelfde elementaire deeltjes. En dat is tegelijkertijd fantastisch en angstaanjagend. (Waarschuwing: op slechte dagen kan een spiegelmoment ook heel noodlottig uitpakken.)

Misschien zijn die spiegelmomenten wel juist momenten waarop je je bij uitstek heel erg mens en heel erg dier tegelijk voelt. Mensen kunnen op zichzelf reflecteren, dieren niet. Maar door die reflectie op jezelf kun je als mens plotseling heel sterk beseffen dat je een dier bent, een organisme zoals alle andere. Dit heeft een religieuze connotatie; het dwingt je tot nederigheid. Waarom zou een mens beter zijn dan een slak?

Sinds God door de meesten van ons is doodverklaard kennen we nauwelijks nog buitenzinnelijke ervaringen. Af en toe een spiegelmoment helpt je om alles weer even in perspectief te zien. En de volgende keer als je ’s zomers in de tuin zit en een naaktslak ziet losgaan op een klaverblad, bedenk dan: "dat had ik net zo goed zelf kunnen zijn."

Mail

Maite Karssenberg is schrijfster, historica en programmamaker. Ze houdt van vergeten geschiedenissen en idem reisbestemmingen, de zee en zelfreflectie. Maar het meest nog houdt ze van boeken lezen.

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Petrov zit

Petrov zit

Maria draaide zich om en liep de kamer uit. Petrov staarde naar het bruine plastic, de hoorn, de zwart met witte cijfers. Zijn starre billen raakten het leer en zijn ogen werden naar het tafeltje naast het raam getrokken. Het tafeltje met de telefoon, ver buiten zijn bereik. Zijn gedachtes vormden woorden die hij niet... Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan