Asset 14

De aftrap

Penaltygids (I): De aftrap

Het voetbalseizoen nadert de ontknoping; de spanning bereikt vandaag een hoogtepunt. Sportpsycholoog in spe Vincent Siderius schrijft de komende weken aan een penaltygids. Hierin gaat hij in op de mentale aspecten van het nemen van een strafschop, opdat we allemaal leren presteren onder enorme druk. Dit is deel I.

Het leek een futiele exercitie. De laatste wedstrijd van het tweeluik in de halve finale van de Champions League kon haast schriftelijk worden afgedaan. Real Madrid had in eigen huis met 3-0 gewonnen van stadsgenoot Atlético Madrid. De kans dat een team met de kwaliteiten van Real Madrid de overwinning nog uit handen gaat geven is nagenoeg nihil. Alleen een klein wonder kan Atlético nog redden.

Atlético Madrid scoort een vroege goal en krijgt gelijk daarna ook nog een penalty. Binnen een kwartier kan het vanzelfsprekende air van de tegenstander omslaan naar onverwachte zenuwen. Antoine Griezmann gaat achter de bal staan. Hij kan het gedroomde scenario werkelijkheid maken. Griezmann neemt een aanloop, zet zijn rechterbeen naast de bal neer en glijdt half weg. Hierdoor schiet hij de bal tegen zijn eigen voet aan, waardoor die een hele vreemde spin meekrijgt. Hij scoort. De bal caramboleert met een gelukje over de hand van de keeper heen, en het staat 2-0.

Griezmann komt hier ongelooflijk goed weg, want in principe faalt hij. Ten eerste omdat de penalty helemaal niet goedgekeurd had mogen worden: de Franse voetballer raakt de bal twee keer en dat is tegen de regels. Ten tweede — en dit is veel belangrijker — omdat de uitvoering van zijn penalty in geen velden of wegen overeenkomt met wat hij voor ogen had. De wereld zal het anders zien. De bal ging er toch in? Maar een slecht proces is niet heilig omdat de uitkomst toevallig goed is. Dat is alsof iemand die de loterij heeft gewonnen tegen je zegt dat je meteen al je spaargeld moet opnemen en staatsloten moet kopen, omdat dat dé manier is om snel rijk te worden.

Ervaren druk zorgt ervoor dat je zelfbewustzijn groeit en je angstniveau omhoog gaat, waardoor je uiteindelijk zou kunnen ‘choken’

Je zou van Antoine Griezmann mogen verwachten dat hij een penalty kan nemen zonder over zijn eigen voeten te struikelen. Hij werd in 2016 immers genomineerd als beste voetballer van de wereld (samen met Cristiano Ronaldo en Lionel Messi). Het verschil tussen een penalty tijdens de training en een penalty op een cruciaal moment is de immense druk die de speler ervaart. Ervaren druk zorgt ervoor dat je zelfbewustzijn groeit en je angstniveau omhoog gaat, waardoor je uiteindelijk zou kunnen ‘choken’. Dit betekent simpelweg dat je slechter presteert dan van je verwacht wordt op basis van jouw vaardigheden, zoals een van de beste voetballers van de wereld die struikelt op het moment dat het ertoe doet.

‘Toeval’ zullen sommige mensen zeggen. Maar het is wel erg ‘toevallig’ dat zo’n simpele handeling vaak mislukt op het moment dat er veel druk op een voetballer staat. Betekent dat dan dat spelers die dag in dag uit trainen niet over de vaardigheden beschikken om een penalty in te schieten? Natuurlijk niet. Er doet zich hier anders voor, maar wat?

Wat gebeurt er allemaal met een speler wanneer hij achter de bal gaat staan onder toeziend oog van duizenden toeschouwers? Wat gebeurt er precies tijdens het choken? Waar gaat de aandacht van de speler op zo’n moment naartoe? En misschien het belangrijkste: hoe kan het falen vanaf elf meter voorkomen worden? In de komende weken zal ik de mentale kant van het nemen van een penalty belichten. Het mooie is dat alle mentale aspecten die belangrijk zijn voor profvoetballers van het niveau Griezmann ook gelden voor jou en mij als we onze eigen sport beoefenen op ons eigen niveau. Aan de hand van een analyse van de penalty kan je de komende weken dus leren om beter om te gaan met druk op doorslaggevende momenten. Zodat je niet — letterlijk of figuurlijk — op je plaat gaat als iedereen jou aanstaart.

Mail

Vincent Siderius is prestatiepsycholoog en helpt sporters door te kijken wat ze nodig hebben om op het juiste moment al hun vaardigheden ten volste te benutten.

Nastia Cistakova is een illustrator. Ze is boos op de wereld dus probeert ze met een hoge dosis humor, absurditeit en brutale uitspraken mensen wat langer stil te laten staan bij diverse onderwerpen. Haar hart gaat sneller kloppen van t-shirtteksten, mensen in scootmobielen, knalblauw en de ‘shhh-oorlog’ in de stiltecoupé.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan