Illustratie: Floris Solleveld Philip ging naar een debatavond van twintigercollectief Happy Chaos: zitten we in een gezagscrisis?" /> Illustratie: Floris Solleveld Philip ging naar een debatavond van twintigercollectief Happy Chaos: zitten we in een gezagscrisis?" />
Asset 14

Het nieuwe gezag

Voor hard//hoofd bekijkt Philip Huff elke week een actuele kwestie uit de media. Vaak reageert hij op de televisie, soms op de krant, en bij regen en onweer wil de radio wel eens voorbij komen. Leidraad is: wordt de twintiger genoeg aan het woord gelaten?

Afgelopen zaterdag vond in de Stadsschouwburg van Amsterdam Happy Chaos plaats, een evenement voor – hoofdzakelijk – jongeren, opgezet om ‘hun nieuwsgierigheid te uiten en te bevredigen’. Het thema was dit keer ‘Het nieuwe gezag’.

De uitverkochte Stadsschouwburg – gevuld met voornamelijk twintigers – zag er indrukwekkend uit, net als het decor: vijf grote witte lezers, die samen het woord ’GEZAG’ moesten vormen, lagen achterin op hun zij of ondersteboven. Wat er met het woord bedoeld werd, was voor de bezoeker misschien nog niet helemaal duidelijk, maar wel dat er sprake was van een crisis. Toen ging het licht uit en was het tijd voor de opening. Een acteur kwam op en hield een monoloog over politiek, keuzes maken en een klein rood fietsje in de coulissen van je hoofd. Maar nergens sprak hij een duidelijke definitie van gezag uit, of zelfs maar een aanzet tot een verschil tussen ‘oud’ en ‘nieuw’ gezag en waarom er nu sprake zou zijn van een gezagscrisis, en dus de behoefte aan nieuw gezag. Zo liet hij de kans voorbij gaan om een kader voor de avond te scheppen. Wat de insteek was, werd wel duidelijk uit zijn verhaal – veel tegenstand en debat – maar waarover die debatten dan moesten gaan, dus niet.

Het opiniestuk van Happy Chaos dat eerder die dag in de Volkskrant stond en allerlei handvatten bood, werd zelfs geen enkel moment aangehaald. Gelukkig maar dat het eerste debat van de avond zelf overduidelijk een voorbeeld zou worden van een gezagscrisis. Helaas gebeurde dat wel onder het toezicht van een twintiger.

Maar eerst was er nog spreker Theodor Dalrymple, een Britse psychiater. Gezag is het hebben van macht over anderen. Bijvoorbeeld van de overheid over de burgers, maar ook van een buschauffeur over zijn passagiers. Dat werd direct duidelijk toen Dalrymple het woord kreeg. “Wie tegen autoriteit is, neemt geen grondhouding in, maar een pose,” zei hij. En: “Gezag is lang niet altijd negatief.” Wie werkelijk tegen alle vormen van gezag is, accepteert niet de buschauffeur, niet de stoplichten op een druk kruispunt en niet de ambulancebroeder die hem komt helpen na een ongeluk. Maar mensen accepteren dit wel, omdat het hun leven leefbaar maakt en voordelen schept.

De houding van de jongeren in de schouwburg bevestigde dit: we werden stil zodra het licht uitging, luisterden toen Dalrymple sprak. Wie weet leer je nog wat. We gaven hem dus, op basis van zijn autoriteit, een overwicht dat we niet meer afpakten totdat de lichten uitgingen. Toen werd er luid geklapt. Dalrymple had gezag gekregen door zijn opkomst als keynote speaker, maar dit gezag ook bevestigd door zijn kunde en duidelijkheid: hij dwong autoriteit af. Er was dus geen sprake van een crisis.

Illustratie: Floris Solleveld

Na Dalrymple volgde dan het debat onder leiding van Abdellah Dami (28) journalist bij de Moslim-Omroep. De gasten waren drie oude, wijze mannen – een politiecommissaris, een wetenschapper en een rector – die voor ons, de twintiger, gingen praten over gezag. Ze zaten op het podium onder de lampen en moesten spreken; wij zwegen in het donker en zo werd ook hun autoriteit bevestigd. Maar waar speaker Dalrymple het voor elkaar kreeg uit te leggen wat het verschil is tussen gebrek aan gezag en gebrek aan respect en zo zelf gezag afdwong, bediende moderater Dami zich op het podium vooral van een ‘omdat ik het zeg’-argumentatie en wilde hij zo veel mogelijk zelf aan het woord zijn, in plaats van zijn drie gasten te laten spreken over ‘gezag in het veld’ en hen kritisch te bevragen. Bovendien bediende Dami zich van ongepaste, té kritische houding: niets van wat werd gezegd, werd door hem geldig verklaard: zo creëerde hij een vacuüm waarin geen stellingen konden ontstaan en dus niet gedebatteerd kon worden. Helaas.

Grappig genoeg nam de zaal hem toen niet meer serieus en pakte ze zo Dami’s gezag af: niemand luisterde nog. Het deed al met al denken aan wat Theodor Dalrymple voor Dami’s optreden had gezegd: gezag is nodig, maar bescheidenheid ook. Om het gezag te laten gelden, natuurlijk, maar ook om zelf een autoriteit te zijn. Dami demonstreerde zo onbedoeld de gezagscrisis die hij probeerde te behandelen.

Autoriteit krijg je door te dienen. Door dat wat je doet, goed te doen. Door te bevestigen dat je in staat bent de taak die jou is gegeven goed uit te voeren. Wat ‘goed’ nu precies is, wie kunde bepaalt, en wat de mensen in de schouwburg de autoriteit geeft Dalrymple en Dami wel of niet als autoriteit te aanvaarden, dat is natuurlijk een interessante vraag. Maar helaas werd die vraag niet behandeld.

Andere, belangrijke vragen met betrekking tot nieuw gezag, zoals de rol van internet en blogs en Wikipedia die bepalen wat goed is – het werkelijke ‘nieuwe’ gezag – werden in het debat evenmin behandeld. Kan de burger zichzelf niet beter informeren dan vroeger? Is de publieke sfeer daardoor niet vergroot en zijn er geen gemeenschappen ontstaan waar een alternatief voor de oude macht is ontwikkeld, en waardoor dat gezag niets meer waard, of in ieder geval minder vanzelfsprekend is? De mores van ‘het licht uit en luisteren’ voordat je je oordeel velt, verdwijnen in de media steeds meer doordat we steeds minder geconditioneerd zijn zo informatie tot ons te nemen. Maar wie bepaalt bij de nieuwe gezaghebbers wat kunde is? Wat er op de planken komt?

Dát zijn interessante vragen. Zeker voor twintigers, de eerste generatie die is opgegroeid met het internet. Maar helaas werden die vragen niet behandeld bij dit debat. Zo bracht het eerste deel van de avond inhoudelijk te weinig, maar werd er onbedoeld toch een hoop duidelijk over wat gezag nu eigenlijk inhoudt, dat tijdens de pauze besproken kon worden.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

Tip: zoek de rebel in jezelf (die zonder applaus kan)

zoek de rebel in jezelf (die zonder applaus kan)

Sinds de boekenmaand vraagt Ruby Sanders zich af of echte rebellie nog wel bestaat, want als iedereen een rebel is, is niemand het. Een tip om je ijdele tegendraadsheid te laten varen nu in thuisisolatie niemand nog ziet waar je tegenaan schopt. Lees meer

Tip: Zet je angst voor vlogs opzij voor bestdressed

Zet je angst voor vlogs opzij voor bestdressed

Emma Stomp heeft in quarantaine iets nieuws ontdekt: ze houdt van vlogs. Niet alle vloggers komen door haar selectie heen, maar de New Yorkse Ashley heeft haar hart veroverd. Een tip om te gaan kijken naar Ashleys bestdressed: een vlog vol oneliners, hysterie en het hoognodige stijladvies. Lees meer

Tip: leer van de zombie-apocalyps 2

Leer van de zombie-apocalyps

Marthe van Bronkhorst liet zich verleiden tot het kijken van zombie-apocalyps films. Met het oog op de grimmige coronatoestand stak ze er wat van op. Een tip om te leren van rampen uit het (fictieve) verleden. Lees meer

Tip: Vind je eigen pantser

Vind je eigen pantser

Iris Blaak denkt terug aan de tijd dat ze nog vrij was de wereld over te reizen en kennismaakte met haar privéchauffeur Elliot in Oeganda. Om heel andere redenen schermde hij zich af van de buitenwereld, op zoek naar een pantser dat hem bescherming bood. Een tip om vrijheid en geborgenheid in één te vinden. Lees meer

Tip: Waarom ik geen arts ben

Waarom ik geen arts ben

Eva van den Boogaard ergerde zich tot voor kort aan de koelbloedige ‘artsenpraat’ van haar huisgenoot. Nu hij op de corona-afdeling over levens beslist, blijkt dat de mensheid niet zonder kan. Een tip om het rationele doktersbrein te koesteren. Lees meer

Alles vijf sterren: Buitengevoel en bingewatchcoma

Buitengevoel en bingewatchcoma

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een sixpack te kweken of alles volgens een productiviteitsschema te doen. Lees meer

Tip: Vier je halve verjaardag

Vier je halve verjaardag

De geboortedag van Marit Schilling valt té ongelukkig voor een feestje. Er zit maar een ding op: de verjaardagstraditie chirurgisch bewerken. Marit deelt haar vondst graag met alle (corona)verjaardagsslachtoffers, want aan taart en knuffels heeft een mens nooit genoeg. Lees meer

Tip: Herlees een stoffige plankvrucht 1

Herlees een stoffige plankvrucht

Ook voor Rijk Kistemaker ligt quarantaine op de loer. Waar we je vorige week nog enthousiast naar de boekenwinkel stuurden, blijven we nu thuis om een stoffig boek van de plank te plukken. Want voor Rijk opent herlezen evengoed nieuwe werelden. Lees meer

Alles vijf sterren: Zullen we een hut bouwen?

Zullen we een hut bouwen?

Deze boekenweek worden we blij van lievelingsboeken: ze zijn melancholisch, sprookjesachtig en prachtig imperfect. Lees meer

Tip: Rebelleer in je lokale boekhandel

Rebelleer in je lokale boekhandel

Kiki Bolwijn werkt als boekverkoper en pleit deze boekenweek voor rebellie en verzet in je lokale boekwinkel. Koop er een boek, want een plek waar een veelheid aan verhalen mag bestaan, is in onze tijd nog veel waardevoller dan ooit. Lees meer

Alles vijf sterren: Hetzelfde als onverwacht een cadeautje krijgen

Hetzelfde als onverwacht een cadeautje krijgen

Deze week worden we blij van met liefde in elkaar getimmerde minibiebs, een film die onze ogen opent en de perfectie van oefenende ijsdansers. Lees meer

Tip: Maak slecht werk

Maak slecht werk

Imre van Son liep als kind over van vreugde en energie om dingen te maken. Nu hij 31 is, lijkt de onbevangen geest van zijn jongere ik ingeruild te zijn door een meedogenloos oordeel over alles wat hij maakt. Een tip om gewoon weer eens een keer iets slechts te maken. Lees meer

 Solastalgia, of: Heimwee naar hier

Solastalgia, of: Heimwee naar hier

Zindzi Zwietering werd gegrepen door solastalgia, of heimwee naar een plek die je nooit hebt verlaten, maar die door klimaatverandering voor altijd is veranderd. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan