Illustratie: Floris Solleveld Philip ging naar een debatavond van twintigercollectief Happy Chaos: zitten we in een gezagscrisis?" /> Illustratie: Floris Solleveld Philip ging naar een debatavond van twintigercollectief Happy Chaos: zitten we in een gezagscrisis?" />
nieuwsbrief
Asset 14

Het nieuwe gezag

Voor hard//hoofd bekijkt Philip Huff elke week een actuele kwestie uit de media. Vaak reageert hij op de televisie, soms op de krant, en bij regen en onweer wil de radio wel eens voorbij komen. Leidraad is: wordt de twintiger genoeg aan het woord gelaten?

Mail

Afgelopen zaterdag vond in de Stadsschouwburg van Amsterdam Happy Chaos plaats, een evenement voor – hoofdzakelijk – jongeren, opgezet om ‘hun nieuwsgierigheid te uiten en te bevredigen’. Het thema was dit keer ‘Het nieuwe gezag’.

De uitverkochte Stadsschouwburg – gevuld met voornamelijk twintigers – zag er indrukwekkend uit, net als het decor: vijf grote witte lezers, die samen het woord ’GEZAG’ moesten vormen, lagen achterin op hun zij of ondersteboven. Wat er met het woord bedoeld werd, was voor de bezoeker misschien nog niet helemaal duidelijk, maar wel dat er sprake was van een crisis. Toen ging het licht uit en was het tijd voor de opening. Een acteur kwam op en hield een monoloog over politiek, keuzes maken en een klein rood fietsje in de coulissen van je hoofd. Maar nergens sprak hij een duidelijke definitie van gezag uit, of zelfs maar een aanzet tot een verschil tussen ‘oud’ en ‘nieuw’ gezag en waarom er nu sprake zou zijn van een gezagscrisis, en dus de behoefte aan nieuw gezag. Zo liet hij de kans voorbij gaan om een kader voor de avond te scheppen. Wat de insteek was, werd wel duidelijk uit zijn verhaal – veel tegenstand en debat – maar waarover die debatten dan moesten gaan, dus niet.

Het opiniestuk van Happy Chaos dat eerder die dag in de Volkskrant stond en allerlei handvatten bood, werd zelfs geen enkel moment aangehaald. Gelukkig maar dat het eerste debat van de avond zelf overduidelijk een voorbeeld zou worden van een gezagscrisis. Helaas gebeurde dat wel onder het toezicht van een twintiger.

Maar eerst was er nog spreker Theodor Dalrymple, een Britse psychiater. Gezag is het hebben van macht over anderen. Bijvoorbeeld van de overheid over de burgers, maar ook van een buschauffeur over zijn passagiers. Dat werd direct duidelijk toen Dalrymple het woord kreeg. “Wie tegen autoriteit is, neemt geen grondhouding in, maar een pose,” zei hij. En: “Gezag is lang niet altijd negatief.” Wie werkelijk tegen alle vormen van gezag is, accepteert niet de buschauffeur, niet de stoplichten op een druk kruispunt en niet de ambulancebroeder die hem komt helpen na een ongeluk. Maar mensen accepteren dit wel, omdat het hun leven leefbaar maakt en voordelen schept.

De houding van de jongeren in de schouwburg bevestigde dit: we werden stil zodra het licht uitging, luisterden toen Dalrymple sprak. Wie weet leer je nog wat. We gaven hem dus, op basis van zijn autoriteit, een overwicht dat we niet meer afpakten totdat de lichten uitgingen. Toen werd er luid geklapt. Dalrymple had gezag gekregen door zijn opkomst als keynote speaker, maar dit gezag ook bevestigd door zijn kunde en duidelijkheid: hij dwong autoriteit af. Er was dus geen sprake van een crisis.

Illustratie: Floris Solleveld

Na Dalrymple volgde dan het debat onder leiding van Abdellah Dami (28) journalist bij de Moslim-Omroep. De gasten waren drie oude, wijze mannen – een politiecommissaris, een wetenschapper en een rector – die voor ons, de twintiger, gingen praten over gezag. Ze zaten op het podium onder de lampen en moesten spreken; wij zwegen in het donker en zo werd ook hun autoriteit bevestigd. Maar waar speaker Dalrymple het voor elkaar kreeg uit te leggen wat het verschil is tussen gebrek aan gezag en gebrek aan respect en zo zelf gezag afdwong, bediende moderater Dami zich op het podium vooral van een ‘omdat ik het zeg’-argumentatie en wilde hij zo veel mogelijk zelf aan het woord zijn, in plaats van zijn drie gasten te laten spreken over ‘gezag in het veld’ en hen kritisch te bevragen. Bovendien bediende Dami zich van ongepaste, té kritische houding: niets van wat werd gezegd, werd door hem geldig verklaard: zo creëerde hij een vacuüm waarin geen stellingen konden ontstaan en dus niet gedebatteerd kon worden. Helaas.

Grappig genoeg nam de zaal hem toen niet meer serieus en pakte ze zo Dami’s gezag af: niemand luisterde nog. Het deed al met al denken aan wat Theodor Dalrymple voor Dami’s optreden had gezegd: gezag is nodig, maar bescheidenheid ook. Om het gezag te laten gelden, natuurlijk, maar ook om zelf een autoriteit te zijn. Dami demonstreerde zo onbedoeld de gezagscrisis die hij probeerde te behandelen.

Autoriteit krijg je door te dienen. Door dat wat je doet, goed te doen. Door te bevestigen dat je in staat bent de taak die jou is gegeven goed uit te voeren. Wat ‘goed’ nu precies is, wie kunde bepaalt, en wat de mensen in de schouwburg de autoriteit geeft Dalrymple en Dami wel of niet als autoriteit te aanvaarden, dat is natuurlijk een interessante vraag. Maar helaas werd die vraag niet behandeld.

Andere, belangrijke vragen met betrekking tot nieuw gezag, zoals de rol van internet en blogs en Wikipedia die bepalen wat goed is – het werkelijke ‘nieuwe’ gezag – werden in het debat evenmin behandeld. Kan de burger zichzelf niet beter informeren dan vroeger? Is de publieke sfeer daardoor niet vergroot en zijn er geen gemeenschappen ontstaan waar een alternatief voor de oude macht is ontwikkeld, en waardoor dat gezag niets meer waard, of in ieder geval minder vanzelfsprekend is? De mores van ‘het licht uit en luisteren’ voordat je je oordeel velt, verdwijnen in de media steeds meer doordat we steeds minder geconditioneerd zijn zo informatie tot ons te nemen. Maar wie bepaalt bij de nieuwe gezaghebbers wat kunde is? Wat er op de planken komt?

Dát zijn interessante vragen. Zeker voor twintigers, de eerste generatie die is opgegroeid met het internet. Maar helaas werden die vragen niet behandeld bij dit debat. Zo bracht het eerste deel van de avond inhoudelijk te weinig, maar werd er onbedoeld toch een hoop duidelijk over wat gezag nu eigenlijk inhoudt, dat tijdens de pauze besproken kon worden.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Meer bloed 2

Meer bloed

'Zoveel bloed, en toch zo onzichtbaar. Waarom telkens de hoop dat het niemand op zal vallen? ‘Ik ben ongesteld’ – wanneer leerden we dat dat beschamende woorden zijn?' Lees meer

Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Column: Gemaakt om te scharrelen

Gemaakt om te scharrelen

Op alle dingen die Trudy leuk, lekker of gemakkelijk vindt rust tegenwoordig een taboe. Als pensionado geniet ze volop van het leven, en daar drinkt ze graag een wijntje bij. En haar gezonde verstand krijgt weer eens gelijk. Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

Josephine Keuter kijkt graag slechte televisie en schaamt zich daar niet voor. Het is verblijdend, helend en ultiem ontspannend. Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Zien en gezien worden

Zien en gezien worden

Polderdiva Tim Fraanje deelt weer eens een anekdote uit zijn leven als bijna doorgebroken rockster. Hij maakt daarmee schaamteloos reclame voor de nieuwe elpee (+ videoclip!) van Big Hare, het synthpopduo waarvan hij de helft is. ‘Gaat u hier maar staan,’ wordt er afgemeten tegen uw eigen bijna doorgebroken rockster gezegd als ik binnenloop bij... Lees meer

Tip: Flirt gewoon

Flirt gewoon

'Misschien kom je wel niemand tegen omdat je op al die apps zit.' Lees meer

Column: ‘Mijn Ritalin-dealer is op vakantie’

‘Mijn Ritalin-dealer is op vakantie’

Iduna Paalman wordt regelmatig geconfronteerd met de als nonchalance verpakte onzekerheden van de jonge generatie. Lees meer

Tip: It takes a village

It takes a village

Een tip om een dorp te bouwen met de leukste mensen om je heen. Lees meer

Tip: Ga rennen

Ga rennen

Soms zegt het stemmetje in Eva van den Boogaards achterhoofd precies op tijd: 'Eet een banaan, drink een glas water, trek je sportbeha en je hardloopschoenen aan, en ga.' Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons