Illustratie: Elise van Iterson

De redactie neemt afscheid van Agnes Jongerius, roept Rutte op een voorbeeld te nemen aan Europa, reikt Elsa Fornero een tissue aan, en roemt de NMa voor hun optreden tegen het telecomkartel." />

Illustratie: Elise van Iterson

De redactie neemt afscheid van Agnes Jongerius, roept Rutte op een voorbeeld te nemen aan Europa, reikt Elsa Fornero een tissue aan, en roemt de NMa voor hun optreden tegen het telecomkartel." />
Asset 14

De stille Prinsjesdag

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

De stille Prinsjesdag

Terwijl de voortwoekerende eurocrisis elke dag op de voorpagina stond, hield de Europese Commissie de afgelopen weken in stilte Prinsjesdag. Dat wil zeggen, ze presenteerde haar begroting voor 2014-2020. Zonder gekke hoeden en gouden koetsen, de departementen doen het zelfs afzonderlijk, en de enige franje zijn de mild lachwekkende labels voor de ‘groeistrategie’ Europe 2020.
Het zijn geen beste tijden voor eurofielen, en het helpt dan niet als de Commissie doodleuk een programma voor “smart, inclusive, sustainable growth” en “economic governance” (=begrotingsdiscipline) aankondigt. NRC online maakte zich ondertussen vrolijk over een - inderdaad - nogal stom filmpje ter gelegenheid van tien jaar euro. Toch hadden ze beter even het persbericht kunnen lezen. Terwijl gans Europa bezuinigt op onderwijs, cultuur en wetenschap, stijgt het EU-budget voor onderzoek (‘Horizon 2020’) met 70 procent tot 80 miljard euro. Het budget voor onderwijs tot 20 miljard euro. En zelfs het cultuurbudget (nu: ‘Creative Europe’) met 40 procent. Naar 30 eurocent per EU-burger per jaar weliswaar, maar toch.
Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om zevenjaarsbegrotingen. Maar 80 miljard in 7 jaar is óók veel geld. Ter vergelijking: het Exzellenzinitiative, dat de Duitse universiteiten uit de versukkeling gehaald heeft, had de afgelopen zes jaar 1,9 miljard euro te besteden. Mark Rutte, hou eens op met die bezuinigingspaniek en volg dat voorbeeld.
Waar doen ze ’t van? Het antwoord is simpel: business as usual. Er is dan wel een crisis, maar we zijn nog altijd significant rijker dan zeven jaar geleden. En er zijn extra lidstaten bij gekomen – Bulgaren en Roemenen dragen namelijk ook af. Dan kan de Commissie letterlijk miljarden in de grond stoppen (bij CERN en het Gran Sasso lab), en denken dat samenwerking met het bedrijfsleven zaligmakend is (18 miljard euro), maar dan nog kun je beter in Brussel wezen dan in Den Haag. Crisis? Welke crisis?

Door Floris Solleveld

Rolmodel

De tranen van Elsa Fornero

"Dus moeten we, en dat is ons heel zwaar gevallen, een…" Haar wenkbrauwen schieten omhoog en omlaag, ze forceert een glimlach en ademt even in. Haar gezicht krimpt samen, waardoor de verticale rimpel tussen haar wenkbrauwen een donkere streep wordt. Ze tikt met haar hand op tafel, zoekt hulp bij haar collega, zucht, en geeft het hoofdschuddend op. Daar zijn de tranen.
‘Offer’ was het woord dat ze zocht. Italië moet offers brengen om haar economie te stabiliseren: bezuinigen, meer belasting betalen en langer doorwerken. Elsa Fornero, een tengere Noord-Italiaanse met een strenge boblijn en een gouden broche op haar fluwelen colbertje, had als nieuwe minister van Sociale Zaken de ondankbare taak het Italiaanse volk hier afgelopen zondag over in te lichten.
En ze huilde. Om de penibele staat waarin Berlusconi haar land na zijn bungabungafeestje had achtergelaten. Omdat de rente op Italiaanse leningen rond de zeven procent bungelt, en de staatsschuld 1,9 triljoen euro bedraagt. Omdat vervroegd pensioen met 57 jaar er voor niemand meer in zit, en vrouwen zeven jaar langer door moeten werken tot de nieuwe pensioenleeftijd van 67. Omdat de nieuwe president Monti afziet van zijn salaris als premier, en zij - 63 en eindelijk minister - het ook met minder moet doen.
Zelfs de Florentijnse burgemeester Matteo Renzi kon haar niet opvrolijken. In zijn stad staan wetenschappers op het punt een verloren werk van Leonardo Da Vinci te vinden, en die vondst kon volgens Renzi wel eens verstrekkende positieve gevolgen hebben. ‘Europa is in crisis,’ zei hij, ‘maar vanuit Palazzo Vecchio in Florence hopen we een signaal van hoop te geven door het grootste mysterie van de Renaissance op te lossen.'
Fornero heeft er weinig aan. Die moet eerst het mysterie van de economische malaise zien op te lossen.

Door Kelli van der Waals

Nieuws in Beeld

Het oudste winkelcentrum van Zuid-Nederland wordt deels gesloopt. 't Loon in Heerlen werd geteisterd door verzakkingen.

Illustratie: Elise van Iterson

Commentaar

De onzichtbare hand

Vodafone, KPN en T-Mobile worden ervan verdacht prijsafspraken te hebben gemaakt. Anonieme klokkenluiders uit de hoogste regionen van deze bedrijven brachten deze weinig verrassende beschuldigingen aan het licht. De NMa deed een inval, en het is moeilijk om in de reacties van de beklaagden geen kwaadaardige arrogantie te zien: "T-Mobile heeft vertrouwen in een goede afloop en verleent alle medewerking." Niet bepaald de respons van een geschrokken onschuldige, eerder van een maffiabaas die op tijd het bewijsmateriaal heeft verstopt.
The Daily Show toonde maandag een reportage van de staat Californië, waar het idealisme van directe democratie (500.000 mensen kunnen een wetsvoorstel op tafel krijgen) vooral misbruikt wordt door grote bedrijven om onder belastingen uit te komen. Een republikeins Lagerhuislid reageerde: “Freedom takes on many forms.”
Het punt van het vrije marktdenken is niet zozeer het romantische gegeven van ‘de onzichtbare hand’ dat Adam Smith bedacht, maar het feit dat grootkapitalisten deze hand nooit echt ongemoeid zullen laten. Vrijheid vinden ze heel belangrijk, maar zodra er groot geld tevoorschijn komt, willen ze de controle terug. Werkt het vrije marktdenken? We zullen het nooit weten, want voor je het weet wordt die vrije beweging met lobbyisten en prijsafspraken weer vakkundig één kant op gedreven.
Daarom zijn organen als de NMa hard nodig om ons weer te beschermen tegen deze control freaks. Het probleem is echter dat dit soort instellingen veel minder geld en macht tot hun beschikking hebben dan hun tegenstanders – zoals weer eens blijkt uit nieuwe onthullingen over de bankencrisis in Amerika, waarbij de Federal Reserve ontmaskerd werd als een schoothondje.
De NMa kreeg in dit geval vakkundige hulp uit een onverwachte hoek – PVV-kamerlid Jim van Bhemmel begeleidde de klokkenluiders. Laten we hopen dat de inval niet te laat kwam, en dat er nog velen zullen volgen.

Door Rutger Lemm

De Hofstad

Dag Agnes!

Eindelijk geen Agnes Jongerius meer. Jongerius representeert de stilstand, het altijd overal tegen zijn. Begrijpelijk voor de vertegenwoordiging van werknemers in tijden van crisis, maar tergend irritant in een discussie. Ze heeft altijd de meest luie positie in de politieke discussie geclaimd, wat er voor zorgde dat zodra ze op tv verscheen het item verloren was. Iedereen wist bij aanvang al dat er aan het einde van de tien minuten zendtijd geen stap verschoven zou zijn, Agnes Jongerius was de doodsteek voor een tv-programma.
Op eenzelfde manier verpeste een groep medestudenten laatst mijn pauze door bijna schreeuwend een tenenkrommend gesprek te voeren over hoe geweldig ze wel niet waren. Ik stelde vast dat het een ongelooflijk dom gesprek was, waarna de jongen met wie ik daar stond zei: “Domme gesprekken bestaan niet, alleen domme mensen.”
Jongerius stelt op de website van het FNV dan ook het volgende: "Aan ieder verhaal zitten doorgaans twee kanten. Maar als het gaat over gesubsidieerde arbeid en armoedebestrijding weet dat ik het gelijk aan mijn kant heb." Wie weten nou zonder centimeter twijfel dat ze het gelijk aan hun kant hebben? Inderdaad, domme mensen. Na het woord 'armoedebestrijding' ontbreekt het woordje 'ik', een bewuste keuze. Zet een komma achter armoedebestrijding en je hebt een predikant aan het woord. Jongerius ziet zichzelf als messias van de arbeidersvertegenwoordiging en zal altijd gelijk hebben. Zonder ruimte voor een tegenwoord dendert ze heel haar leven door discussies, geen moer gevend om de positie van haar tegenstander. Ze weigerde als FNV-voorzitter toe te geven en is nu weggefuseerd. Een onbetaalbaar geluk voor de tv-kijker.

Door Rutger Westerhof

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer