Illustratie: Elise van Iterson

De redactie neemt afscheid van Agnes Jongerius, roept Rutte op een voorbeeld te nemen aan Europa, reikt Elsa Fornero een tissue aan, en roemt de NMa voor hun optreden tegen het telecomkartel." />

Illustratie: Elise van Iterson

De redactie neemt afscheid van Agnes Jongerius, roept Rutte op een voorbeeld te nemen aan Europa, reikt Elsa Fornero een tissue aan, en roemt de NMa voor hun optreden tegen het telecomkartel." />
Asset 14

De stille Prinsjesdag

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

De stille Prinsjesdag

Terwijl de voortwoekerende eurocrisis elke dag op de voorpagina stond, hield de Europese Commissie de afgelopen weken in stilte Prinsjesdag. Dat wil zeggen, ze presenteerde haar begroting voor 2014-2020. Zonder gekke hoeden en gouden koetsen, de departementen doen het zelfs afzonderlijk, en de enige franje zijn de mild lachwekkende labels voor de ‘groeistrategie’ Europe 2020.
Het zijn geen beste tijden voor eurofielen, en het helpt dan niet als de Commissie doodleuk een programma voor “smart, inclusive, sustainable growth” en “economic governance” (=begrotingsdiscipline) aankondigt. NRC online maakte zich ondertussen vrolijk over een - inderdaad - nogal stom filmpje ter gelegenheid van tien jaar euro. Toch hadden ze beter even het persbericht kunnen lezen. Terwijl gans Europa bezuinigt op onderwijs, cultuur en wetenschap, stijgt het EU-budget voor onderzoek (‘Horizon 2020’) met 70 procent tot 80 miljard euro. Het budget voor onderwijs tot 20 miljard euro. En zelfs het cultuurbudget (nu: ‘Creative Europe’) met 40 procent. Naar 30 eurocent per EU-burger per jaar weliswaar, maar toch.
Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om zevenjaarsbegrotingen. Maar 80 miljard in 7 jaar is óók veel geld. Ter vergelijking: het Exzellenzinitiative, dat de Duitse universiteiten uit de versukkeling gehaald heeft, had de afgelopen zes jaar 1,9 miljard euro te besteden. Mark Rutte, hou eens op met die bezuinigingspaniek en volg dat voorbeeld.
Waar doen ze ’t van? Het antwoord is simpel: business as usual. Er is dan wel een crisis, maar we zijn nog altijd significant rijker dan zeven jaar geleden. En er zijn extra lidstaten bij gekomen – Bulgaren en Roemenen dragen namelijk ook af. Dan kan de Commissie letterlijk miljarden in de grond stoppen (bij CERN en het Gran Sasso lab), en denken dat samenwerking met het bedrijfsleven zaligmakend is (18 miljard euro), maar dan nog kun je beter in Brussel wezen dan in Den Haag. Crisis? Welke crisis?

Door Floris Solleveld

Rolmodel

De tranen van Elsa Fornero

"Dus moeten we, en dat is ons heel zwaar gevallen, een…" Haar wenkbrauwen schieten omhoog en omlaag, ze forceert een glimlach en ademt even in. Haar gezicht krimpt samen, waardoor de verticale rimpel tussen haar wenkbrauwen een donkere streep wordt. Ze tikt met haar hand op tafel, zoekt hulp bij haar collega, zucht, en geeft het hoofdschuddend op. Daar zijn de tranen.
‘Offer’ was het woord dat ze zocht. Italië moet offers brengen om haar economie te stabiliseren: bezuinigen, meer belasting betalen en langer doorwerken. Elsa Fornero, een tengere Noord-Italiaanse met een strenge boblijn en een gouden broche op haar fluwelen colbertje, had als nieuwe minister van Sociale Zaken de ondankbare taak het Italiaanse volk hier afgelopen zondag over in te lichten.
En ze huilde. Om de penibele staat waarin Berlusconi haar land na zijn bungabungafeestje had achtergelaten. Omdat de rente op Italiaanse leningen rond de zeven procent bungelt, en de staatsschuld 1,9 triljoen euro bedraagt. Omdat vervroegd pensioen met 57 jaar er voor niemand meer in zit, en vrouwen zeven jaar langer door moeten werken tot de nieuwe pensioenleeftijd van 67. Omdat de nieuwe president Monti afziet van zijn salaris als premier, en zij - 63 en eindelijk minister - het ook met minder moet doen.
Zelfs de Florentijnse burgemeester Matteo Renzi kon haar niet opvrolijken. In zijn stad staan wetenschappers op het punt een verloren werk van Leonardo Da Vinci te vinden, en die vondst kon volgens Renzi wel eens verstrekkende positieve gevolgen hebben. ‘Europa is in crisis,’ zei hij, ‘maar vanuit Palazzo Vecchio in Florence hopen we een signaal van hoop te geven door het grootste mysterie van de Renaissance op te lossen.'
Fornero heeft er weinig aan. Die moet eerst het mysterie van de economische malaise zien op te lossen.

Door Kelli van der Waals

Nieuws in Beeld

Het oudste winkelcentrum van Zuid-Nederland wordt deels gesloopt. 't Loon in Heerlen werd geteisterd door verzakkingen.

Illustratie: Elise van Iterson

Commentaar

De onzichtbare hand

Vodafone, KPN en T-Mobile worden ervan verdacht prijsafspraken te hebben gemaakt. Anonieme klokkenluiders uit de hoogste regionen van deze bedrijven brachten deze weinig verrassende beschuldigingen aan het licht. De NMa deed een inval, en het is moeilijk om in de reacties van de beklaagden geen kwaadaardige arrogantie te zien: "T-Mobile heeft vertrouwen in een goede afloop en verleent alle medewerking." Niet bepaald de respons van een geschrokken onschuldige, eerder van een maffiabaas die op tijd het bewijsmateriaal heeft verstopt.
The Daily Show toonde maandag een reportage van de staat Californië, waar het idealisme van directe democratie (500.000 mensen kunnen een wetsvoorstel op tafel krijgen) vooral misbruikt wordt door grote bedrijven om onder belastingen uit te komen. Een republikeins Lagerhuislid reageerde: “Freedom takes on many forms.”
Het punt van het vrije marktdenken is niet zozeer het romantische gegeven van ‘de onzichtbare hand’ dat Adam Smith bedacht, maar het feit dat grootkapitalisten deze hand nooit echt ongemoeid zullen laten. Vrijheid vinden ze heel belangrijk, maar zodra er groot geld tevoorschijn komt, willen ze de controle terug. Werkt het vrije marktdenken? We zullen het nooit weten, want voor je het weet wordt die vrije beweging met lobbyisten en prijsafspraken weer vakkundig één kant op gedreven.
Daarom zijn organen als de NMa hard nodig om ons weer te beschermen tegen deze control freaks. Het probleem is echter dat dit soort instellingen veel minder geld en macht tot hun beschikking hebben dan hun tegenstanders – zoals weer eens blijkt uit nieuwe onthullingen over de bankencrisis in Amerika, waarbij de Federal Reserve ontmaskerd werd als een schoothondje.
De NMa kreeg in dit geval vakkundige hulp uit een onverwachte hoek – PVV-kamerlid Jim van Bhemmel begeleidde de klokkenluiders. Laten we hopen dat de inval niet te laat kwam, en dat er nog velen zullen volgen.

Door Rutger Lemm

De Hofstad

Dag Agnes!

Eindelijk geen Agnes Jongerius meer. Jongerius representeert de stilstand, het altijd overal tegen zijn. Begrijpelijk voor de vertegenwoordiging van werknemers in tijden van crisis, maar tergend irritant in een discussie. Ze heeft altijd de meest luie positie in de politieke discussie geclaimd, wat er voor zorgde dat zodra ze op tv verscheen het item verloren was. Iedereen wist bij aanvang al dat er aan het einde van de tien minuten zendtijd geen stap verschoven zou zijn, Agnes Jongerius was de doodsteek voor een tv-programma.
Op eenzelfde manier verpeste een groep medestudenten laatst mijn pauze door bijna schreeuwend een tenenkrommend gesprek te voeren over hoe geweldig ze wel niet waren. Ik stelde vast dat het een ongelooflijk dom gesprek was, waarna de jongen met wie ik daar stond zei: “Domme gesprekken bestaan niet, alleen domme mensen.”
Jongerius stelt op de website van het FNV dan ook het volgende: "Aan ieder verhaal zitten doorgaans twee kanten. Maar als het gaat over gesubsidieerde arbeid en armoedebestrijding weet dat ik het gelijk aan mijn kant heb." Wie weten nou zonder centimeter twijfel dat ze het gelijk aan hun kant hebben? Inderdaad, domme mensen. Na het woord 'armoedebestrijding' ontbreekt het woordje 'ik', een bewuste keuze. Zet een komma achter armoedebestrijding en je hebt een predikant aan het woord. Jongerius ziet zichzelf als messias van de arbeidersvertegenwoordiging en zal altijd gelijk hebben. Zonder ruimte voor een tegenwoord dendert ze heel haar leven door discussies, geen moer gevend om de positie van haar tegenstander. Ze weigerde als FNV-voorzitter toe te geven en is nu weggefuseerd. Een onbetaalbaar geluk voor de tv-kijker.

Door Rutger Westerhof

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer