Illustratie: Elise van Iterson

De redactie neemt afscheid van Agnes Jongerius, roept Rutte op een voorbeeld te nemen aan Europa, reikt Elsa Fornero een tissue aan, en roemt de NMa voor hun optreden tegen het telecomkartel." />

Illustratie: Elise van Iterson

De redactie neemt afscheid van Agnes Jongerius, roept Rutte op een voorbeeld te nemen aan Europa, reikt Elsa Fornero een tissue aan, en roemt de NMa voor hun optreden tegen het telecomkartel." />
Asset 14

De stille Prinsjesdag

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

De stille Prinsjesdag

Terwijl de voortwoekerende eurocrisis elke dag op de voorpagina stond, hield de Europese Commissie de afgelopen weken in stilte Prinsjesdag. Dat wil zeggen, ze presenteerde haar begroting voor 2014-2020. Zonder gekke hoeden en gouden koetsen, de departementen doen het zelfs afzonderlijk, en de enige franje zijn de mild lachwekkende labels voor de ‘groeistrategie’ Europe 2020.
Het zijn geen beste tijden voor eurofielen, en het helpt dan niet als de Commissie doodleuk een programma voor “smart, inclusive, sustainable growth” en “economic governance” (=begrotingsdiscipline) aankondigt. NRC online maakte zich ondertussen vrolijk over een - inderdaad - nogal stom filmpje ter gelegenheid van tien jaar euro. Toch hadden ze beter even het persbericht kunnen lezen. Terwijl gans Europa bezuinigt op onderwijs, cultuur en wetenschap, stijgt het EU-budget voor onderzoek (‘Horizon 2020’) met 70 procent tot 80 miljard euro. Het budget voor onderwijs tot 20 miljard euro. En zelfs het cultuurbudget (nu: ‘Creative Europe’) met 40 procent. Naar 30 eurocent per EU-burger per jaar weliswaar, maar toch.
Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om zevenjaarsbegrotingen. Maar 80 miljard in 7 jaar is óók veel geld. Ter vergelijking: het Exzellenzinitiative, dat de Duitse universiteiten uit de versukkeling gehaald heeft, had de afgelopen zes jaar 1,9 miljard euro te besteden. Mark Rutte, hou eens op met die bezuinigingspaniek en volg dat voorbeeld.
Waar doen ze ’t van? Het antwoord is simpel: business as usual. Er is dan wel een crisis, maar we zijn nog altijd significant rijker dan zeven jaar geleden. En er zijn extra lidstaten bij gekomen – Bulgaren en Roemenen dragen namelijk ook af. Dan kan de Commissie letterlijk miljarden in de grond stoppen (bij CERN en het Gran Sasso lab), en denken dat samenwerking met het bedrijfsleven zaligmakend is (18 miljard euro), maar dan nog kun je beter in Brussel wezen dan in Den Haag. Crisis? Welke crisis?

Door Floris Solleveld

Rolmodel

De tranen van Elsa Fornero

"Dus moeten we, en dat is ons heel zwaar gevallen, een…" Haar wenkbrauwen schieten omhoog en omlaag, ze forceert een glimlach en ademt even in. Haar gezicht krimpt samen, waardoor de verticale rimpel tussen haar wenkbrauwen een donkere streep wordt. Ze tikt met haar hand op tafel, zoekt hulp bij haar collega, zucht, en geeft het hoofdschuddend op. Daar zijn de tranen.
‘Offer’ was het woord dat ze zocht. Italië moet offers brengen om haar economie te stabiliseren: bezuinigen, meer belasting betalen en langer doorwerken. Elsa Fornero, een tengere Noord-Italiaanse met een strenge boblijn en een gouden broche op haar fluwelen colbertje, had als nieuwe minister van Sociale Zaken de ondankbare taak het Italiaanse volk hier afgelopen zondag over in te lichten.
En ze huilde. Om de penibele staat waarin Berlusconi haar land na zijn bungabungafeestje had achtergelaten. Omdat de rente op Italiaanse leningen rond de zeven procent bungelt, en de staatsschuld 1,9 triljoen euro bedraagt. Omdat vervroegd pensioen met 57 jaar er voor niemand meer in zit, en vrouwen zeven jaar langer door moeten werken tot de nieuwe pensioenleeftijd van 67. Omdat de nieuwe president Monti afziet van zijn salaris als premier, en zij - 63 en eindelijk minister - het ook met minder moet doen.
Zelfs de Florentijnse burgemeester Matteo Renzi kon haar niet opvrolijken. In zijn stad staan wetenschappers op het punt een verloren werk van Leonardo Da Vinci te vinden, en die vondst kon volgens Renzi wel eens verstrekkende positieve gevolgen hebben. ‘Europa is in crisis,’ zei hij, ‘maar vanuit Palazzo Vecchio in Florence hopen we een signaal van hoop te geven door het grootste mysterie van de Renaissance op te lossen.'
Fornero heeft er weinig aan. Die moet eerst het mysterie van de economische malaise zien op te lossen.

Door Kelli van der Waals

Nieuws in Beeld

Het oudste winkelcentrum van Zuid-Nederland wordt deels gesloopt. 't Loon in Heerlen werd geteisterd door verzakkingen.

Illustratie: Elise van Iterson

Commentaar

De onzichtbare hand

Vodafone, KPN en T-Mobile worden ervan verdacht prijsafspraken te hebben gemaakt. Anonieme klokkenluiders uit de hoogste regionen van deze bedrijven brachten deze weinig verrassende beschuldigingen aan het licht. De NMa deed een inval, en het is moeilijk om in de reacties van de beklaagden geen kwaadaardige arrogantie te zien: "T-Mobile heeft vertrouwen in een goede afloop en verleent alle medewerking." Niet bepaald de respons van een geschrokken onschuldige, eerder van een maffiabaas die op tijd het bewijsmateriaal heeft verstopt.
The Daily Show toonde maandag een reportage van de staat Californië, waar het idealisme van directe democratie (500.000 mensen kunnen een wetsvoorstel op tafel krijgen) vooral misbruikt wordt door grote bedrijven om onder belastingen uit te komen. Een republikeins Lagerhuislid reageerde: “Freedom takes on many forms.”
Het punt van het vrije marktdenken is niet zozeer het romantische gegeven van ‘de onzichtbare hand’ dat Adam Smith bedacht, maar het feit dat grootkapitalisten deze hand nooit echt ongemoeid zullen laten. Vrijheid vinden ze heel belangrijk, maar zodra er groot geld tevoorschijn komt, willen ze de controle terug. Werkt het vrije marktdenken? We zullen het nooit weten, want voor je het weet wordt die vrije beweging met lobbyisten en prijsafspraken weer vakkundig één kant op gedreven.
Daarom zijn organen als de NMa hard nodig om ons weer te beschermen tegen deze control freaks. Het probleem is echter dat dit soort instellingen veel minder geld en macht tot hun beschikking hebben dan hun tegenstanders – zoals weer eens blijkt uit nieuwe onthullingen over de bankencrisis in Amerika, waarbij de Federal Reserve ontmaskerd werd als een schoothondje.
De NMa kreeg in dit geval vakkundige hulp uit een onverwachte hoek – PVV-kamerlid Jim van Bhemmel begeleidde de klokkenluiders. Laten we hopen dat de inval niet te laat kwam, en dat er nog velen zullen volgen.

Door Rutger Lemm

De Hofstad

Dag Agnes!

Eindelijk geen Agnes Jongerius meer. Jongerius representeert de stilstand, het altijd overal tegen zijn. Begrijpelijk voor de vertegenwoordiging van werknemers in tijden van crisis, maar tergend irritant in een discussie. Ze heeft altijd de meest luie positie in de politieke discussie geclaimd, wat er voor zorgde dat zodra ze op tv verscheen het item verloren was. Iedereen wist bij aanvang al dat er aan het einde van de tien minuten zendtijd geen stap verschoven zou zijn, Agnes Jongerius was de doodsteek voor een tv-programma.
Op eenzelfde manier verpeste een groep medestudenten laatst mijn pauze door bijna schreeuwend een tenenkrommend gesprek te voeren over hoe geweldig ze wel niet waren. Ik stelde vast dat het een ongelooflijk dom gesprek was, waarna de jongen met wie ik daar stond zei: “Domme gesprekken bestaan niet, alleen domme mensen.”
Jongerius stelt op de website van het FNV dan ook het volgende: "Aan ieder verhaal zitten doorgaans twee kanten. Maar als het gaat over gesubsidieerde arbeid en armoedebestrijding weet dat ik het gelijk aan mijn kant heb." Wie weten nou zonder centimeter twijfel dat ze het gelijk aan hun kant hebben? Inderdaad, domme mensen. Na het woord 'armoedebestrijding' ontbreekt het woordje 'ik', een bewuste keuze. Zet een komma achter armoedebestrijding en je hebt een predikant aan het woord. Jongerius ziet zichzelf als messias van de arbeidersvertegenwoordiging en zal altijd gelijk hebben. Zonder ruimte voor een tegenwoord dendert ze heel haar leven door discussies, geen moer gevend om de positie van haar tegenstander. Ze weigerde als FNV-voorzitter toe te geven en is nu weggefuseerd. Een onbetaalbaar geluk voor de tv-kijker.

Door Rutger Westerhof

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan