Mees wil aan haar kleinkinderen net zoveel grandioze verhalen kunnen vertellen als haar oma aan haar. Die werd 94 en overleed afgelopen week." /> Mees wil aan haar kleinkinderen net zoveel grandioze verhalen kunnen vertellen als haar oma aan haar. Die werd 94 en overleed afgelopen week." />
Asset 14

Grandma

Afgelopen week stierf mijn grootmoeder. Op 7 december 1916 werd Martha Stapp geboren in Madison, Indiana. Precies vijfentwintig jaar later vielen de bommen op Pearl Harbor. Binnen dertien dagen trouwde ze met George List, voor hij naar het Europese front zou vertrekken. “Ik kon het niet geloven,” vertelde ze eens, “maar toen hij terugkwam van de oorlog was hij dikker dan voorheen!” In afwachting van de invasie op Normandië had hij zich maandenlang schuil gehouden op IJsland, ongetwijfeld met een pak kaarten en zijn medesoldaten. Ik kan mijn opa niet meer vragen wat ‘ie daar nou precies deed, hij overleed vijftien jaar geleden al. De dames aan beide kanten van mijn familie hebben echter de neiging ontzettend oud te worden. Tante Wen werd 86, tante Ans werd 96, aunt Betty en aunt Boone zaten goed in hun tachtiger jaren, en Grandma werd dus 94 jaar oud. Lang heb ik kunnen genieten van alle verhalen, want behalve oud waren ze ook allen nog goed bij geest. Zo vertelde Ans over haar dagen als stewardess in de jaren ’50, was Wen in de oorlog crècheleidster (en redde daarbij nog wat kids), bracht mijn Nederlandse oma stiekem het Parool rond binnen het verzet en kon mijn andere oma prachtig verhalen over onze voorvaderen die het Amerikaanse binnenland verkenden in de achttiende eeuw, nadat ze met de boot uit Engeland waren gekomen.

Privécollectie Ava Mees List

Soms is het vermoeiend om bij oude mensen op bezoek te gaan. Je moet rechtop zitten, geen afgetrapte gympen dragen en zo hard praten dat het lijkt alsof de overburen ook moeten horen wat je zegt. Ze willen het liefst alleen maar zoetigheid omdat de overige smaakpapillen het al hebben begeven. Maar op het moment dat de laatste van een generatie overlijdt, kom je tot het besef dat het zo immens bijzonder is iemand te hebben gekend die zó oud was. Mocht ik zelf de leeftijd willen bereiken van de dames in mijn familie, dan zal ik het nog meer dan zestig jaar uit moeten houden. ZESTIG JAAR. Het is bijna onmogelijk voor te stellen wat je allemaal meemaakt in die tijd, ik kan niet wachten om te weten hoe het voelt om 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90 (!) te worden. Zou de uitspraak ‘life begins at forty’ echt waar zijn?

Mensen zijn bang om oud te worden. Ze schieten volledig in de paniek op hun 26e verjaardag, want 26 is bijna 30 is bijna dood. Het zal liggen aan mijn eigen jeugdigheid, maar vooralsnog is ouder worden enkel leuk. Tuurlijk, mensen om me heen beginnen kinderen te krijgen en het is al jaren zo dat de helft van mijn vrienden er niet meer van kan worden overtuigd ook op dinsdag de kroeg in te duiken, want tja, ze moeten morgen weer om negen uur op kantoor zijn. Maar stel je even voor, dat je tien jaar zou winnen, en terug zou mogen in de tijd. Zou je dat echt willen? Terug naar de lagere school, de middelbare school, de universiteit? Alles opnieuw moeten doen, wederom die verschrikkelijke gevoelens van onzekerheid moeten overwinnen, de hele dag in de weer moeten met Clearasil, niet tegen je beste vriendin durven zeggen dat ze zich gedraagt als een vals sekreet, elke donderdag gym van die seksistische leraar, elke pauze met een scheef oog kijken naar de populaire kliek, met alles wat je eet dat tussen je beugel blijft hangen. Ik zou er niet aan moeten denken. Tuurlijk, mijn tieten waren pronter en mijn haar was langer en ik had nog nooit in mijn leven een belastingaanslag gehad, maar een reis terug in de tijd zou ik voor geen goud willen maken.

In de woonkamer staat een oude foto van mijn oma. Hij werd gemaakt tegen het eind van de jaren ’30, toen ze deel was van het Vagabond Theatre Company in Baltimore. F. Scott Fitzgerald werkte hier een korte tijd terwijl Zelda in een nabij gesticht was opgenomen. “Hij heeft me ooit een aanzoek gedaan,” vertelde ze me op een dag. Ik keek haar met grote ogen aan. Was ze echt ten huwelijk gevraagd door deze beroemde schrijver? “Nee”, zei ze, schudde haar hoofd, en knipoogde bijna onmerkbaar. “Het was een ander soort aanzoek. Ik heb natuurlijk nee gezegd.” Deze week heb ik nog vaak naar de foto gekeken en aan dat verhaal gedacht. Dan zag ik haar voor me, backstage, in kostuum, de grote F. Scott Fitzgerald afwijzend. Good job Grandma! Ik zal proberen net zo veel goede verhalen paraat te hebben voor mijn eigen kleinkinderen, wanneer ze op mijn negentigste verjaardag zoete meuk moeten eten en naar mijn krakerige stem zitten te luisteren. Maar dat komt denk ik wel goed.

Mail

Ava Mees List

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Als cavia's in de val

Als cavia's in de val

Marthe van Bronkhorst wil niet meer vliegen maar loopt tegen allerlei problemen aan als ze een duurzame vakantie probeert te boeken. Lees meer

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Wat zegt het huis waarin je woont, en de meubels erin, over jou? En ben je in een ander huis, tussen andere spullen, nog wel precies dezelfde persoon? Eva past deze zomer op wat woningen van bekenden en onderzoekt wat ze beleeft. Lees meer

Woordenboek der Obscure Melancholieën

Woordenboek der Obscure Melancholieën

De schaamte en toch het gemis wanneer je in je oude dagboek je zorgen terugleest - waarom is er geen woord voor dat gevoel? Marthe van Bronkhorst bedenkt daarom een woordenboek voor melancholische emoties. Lees meer

De onwerkbare

De onwerkbare

Dit is het derde en tevens laatste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Voor niemand vindbaar

Voor niemand vindbaar

Het kan fijn zijn als je familie aan je denkt wanneer je er niet bent. Maar voor af en toe onvindbaar zijn is ook iets te zeggen, vermoedt Eva tijdens een werkbezoek aan de Estse hoofdstad Tallinn. Lees meer

Je plaats op de weg 

Je plaats op de weg 

Dit is het tweede deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Motten en vlammen

Je hebt motten en vlammen

Marthe van Bronkhorst verwerkt een tegenslag in de liefde en observeert dat de wereld bestaat uit twee soorten mensen: de motten en de vlammen. Lees meer

Strengen

Strengen

Dit is het eerste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Krabbels in de kantlijn

Krabbels in de kantlijn

Eva stuit op aantekeningen in de kantlijn van oud boek, gemaakt door haar jongere ik. Maar wie is dat eigenlijk? Lees meer

Slachtoffers van zinloos gekwel

Slachtoffers van zinloos gekwel

Marthe van Bronkhorst buigt zich met verbazing over wat mensen bereiken in een sportschool: "Duizend uur spieren trainen en ze nooit inzetten in het gevecht. Honderd keer gooien en nooit iets raken: lang leve de nutteloosheid." Lees meer

Koningen van de dansvloer 2

We zijn allemaal koningen en lakeien

Marthe van Bronkhorst vraagt zich af waarom zoveel mensen dol zijn op het koningshuis: "Ik heb de Oranjes nog nooit op één originele gedachte of uitzonderlijk talent kunnen betrappen. Waarom willen we dan toch zo graag klappen, juichen, buigen?" Lees meer

drie figuren zitten voor een groot raam aan een tafeltje iets te drinken, twee van de figuren zitten op een stoel, een van de figuren zit in een rolstoel

Het café

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week het laatste deel: over het belang van fysieke toegankelijkheid. Lees meer

een persoon duwt een rotsblok een berg op terwijl die ingehaald wordt door iemand op een fiets

Hoop

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week deel IV: over Sisyphus als raadgever. Lees meer

Column: Feestjes waar je niemand kent

Feestjes waar je niemand kent

Feestjes waar ze niemand kent vergen enige moed van Eva om naartoe te gaan, maar hebben tegelijkertijd hun voordelen. Lees meer

Zweten tegen beter weten in

Zweten tegen beter weten in

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week deel III: over sporten met een beperking. Lees meer

De handicapwalk

De handicapwalk

Tiare van Paridon neemt ons vijf weken lang mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week deel II: over het identificeren met je eigen ziektebeeld. Lees meer

Allemaal normies

Allemaal normies

Marthe van Bronkhorst probeert tijdens een voorstelrondje te achterhalen waarom ze zich zo onwennig voelt bij bepaalde mensen. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!