Asset 14

De grote opruiming

De grote opruiming

Het huis waar ik ben opgegroeid is het mooiste huis ter wereld. Al mijn oude schoolvrienden beamen dat. Met tal van verborgen ruimtes achter de kronkelige trapjes en onder de ingebouwde bedstedes, was dit zeventiende-eeuwse herenhuis hét verstoppertje-walhalla. Als ik deze vrienden mededeel dat het verkocht is, zie ik in hun ogen dat een deel van hun jeugd ontnomen wordt. Mijn ouders verhuizen binnen hun pittoreske plaatsje een straat verder. Ze mogen nu dan nog uitermate kwiek zijn - sinds hun pensioen zijn ze actiever dan ooit in onder meer zangverenigingen en gemeenteraden - maar de tijd zal ook op hen vat krijgen. De nieuwe woning is van alle gemakken voor het bejaardenrijk voorzien, zoals een lift en een scootmobielparkeerplek. Mijn moeder heeft het gevoel alsof ze levend begraven gaat worden, maar mijn vader is een praktisch man en kijkt graag vooruit. De afgelopen tien jaar liet hij met regelmaat weten dat ik eens langs moest komen om mijn troep uit te zoeken. De noodzaak daartoe begreep ik nooit zo goed; al deze ‘troep’ (zoals schoenendozen vol onverstuurde liefdesbrieven en schoolschriften met opstellen waar het Letterkundig Museum wellicht ooit interesse in zou kunnen tonen) lag daar toch prima? Ik beschouwde mijn ouderlijk huis als een conserveringsplek voor de eerste helft van mijn leven, een helft waar ik nooit naar om hoefde te kijken omdat hij daar altijd was. Maar nu lijkt de tijd toch echt aangebroken om onder ogen te durven komen dat niets in het leven voor eeuwig hetzelfde blijft. Mijn zus en ik moeten dit weekend naar huis komen om onze kamers op te ruimen.

Mijn zus lijkt op mijn vader, ‘niet lullen maar poetsen’ is hun credo. Mijn moeder is meer als ik, elke schijnbare futiliteit roept een tsunami van associaties op waar uitgebreid bij moet worden stilgestaan. Met z’n vieren staan we in de oude kamer van mijn zus rond drie stapels dozen. De ene zal zo met mij mee moeten, de tweede met mijn zus en de derde dient te worden gevuld met spullen die mijn zus en ik op Koningsdag gaan verkopen. We beginnen met de kinderboeken.
‘Ach, weet je dit nog?’ zegt mijn moeder. Ze houdt een boek omhoog.
‘Er staat me iets van bij,’ zeg ik. ‘Maar ik weet niet wat me ervan bij staat. Iets. Ik zou het eens door moeten bladeren.’
Ik pak het boek, maar mijn zus grist het meteen uit mijn handen.
‘We gaan niet een potje staan bladeren, anders staat die kast volgende week nog vol.’
‘Maar hoe kunnen we dan bepalen wat in welke doos moet?’ vraag ik verbouwereerd.
‘Gewoon op de eerste indruk afgaan,’ zegt ze en ze wijst naar de prent op de voorkant. Een zwarte jongen in een rieten rokje zit op de rug van een schildpad. ‘Hier gaan we geen van onze kinderen mee verpesten en dit leggen we ook niet op een kleedje. Deze moet bij het oud papier.’
‘Maar dat is toch juist hoogst interessant als artefact, een tijdsbeeld om te zien hoe anders we naar de wereld zijn gaan kijken?’ mompel ik.
‘Oud papier? Dus nu hebben we opeens een vierde categorie?’ ziet mijn vader kermend ons feilloze systeem ineenstorten.

Een half uur en vijf boeken later worden mijn moeder en ik de kamer uitgestuurd. Mij wordt gesommeerd om maar alvast aan mijn eigen kamer te beginnen, daar valt immers ook genoeg te doen. Ik ga zitten aan het bureautje, steek een sigaret op en open voorzichtig een van de lades. Hij puilt uit van de papieren. Ik pak er eentje, strijk het glad en probeer mijn dertienjarige handschrift te ontcijferen.
Er staat: ‘Vandaag begint de lange weg naar zorgen.’
Daaronder is een grijnzend poppetje met een grote zonnebril getekend.
Wat zou ik daarmee bedoeld hebben? Was dit een boodschap aan mijn toekomstige zelf die deze kamer op moest ruimen?
Ik leg het papiertje weer terug. Misschien was dit niet de juiste la om mee te beginnen. Zonder te kijken laat ik mijn hand de inhoud van een volgende la doorvoelen. Ik haal er een leeg pakje John Player Special uit. Dat was het merk dat ik rookte van mijn vijftiende tot mijn zestiende. Waarom moest deze bewaard worden? Is het verbonden aan een bepaalde vakantie of vriendschap? Of vond ik het gewoon mooi?

Ik sta op uit mijn stoel. Laat ik maar eerst even de blootblaadjes onder mijn bedstede weggooien. Als dat ik een beetje snel doe komen er vast geen persoonlijke herinneringen bovendrijven en dan heb ik tenminste iets gedaan.
Om in de kruipruimte terecht te komen moet ik achter een kast gaan liggen, dan wurm ik mezelf in de opening. Het is hier pikdonker en stoffig. Op de tast zoek ik naar de tijdschriften die hier verborgen moeten liggen. Met mijn hoofd kom ik tegen iets zachts aan. Het is een berg van tissues. Opeens weet ik weer dat ik die samen met de lectuur na de gedane arbeid in de opening naast mijn bed deponeerde. Beschaamd beschouwde ik dat als een afgrond waar nooit naar omgekeken diende te worden. Zou het niet aardig zijn om een paar van deze kleinoden in een plakboek te archiveren, als aandenken aan die eenzame tijden vol verwarrende verlangens? Wellicht dat met DNA-onderzoek een benadering van de desbetreffende data gegeven kan worden. Maar nee, dit gaat te ver. Ze moeten zo snel mogelijk in een vuilniszak, lekker onderop zodat mijn familie er niets van ziet. Ik moet deze ruimte uit, voordat ik mij bedenk. Die blaadjes moeten hier nog steeds ergens liggen, maar die zijn dan een leuke vondst bij het verstoppertje spelen voor de kinderen van de nieuwe bewoners.

Vreemd, ik ben op mijn rug naar binnen gegaan maar nu lig ik op mijn buik, de tissues tussen mijn armen geklemd. Het zou in feite dus niet moeten uitmaken, maar toch lijk ik nu behoorlijk klem te zitten in de opening.
‘Waar is die jongen nou?’ hoor ik mijn vader snauwen.
‘Vast weer ergens simpele dingen ingewikkeld maken,’ zegt mijn zus. ‘We hadden hem natuurlijk nooit moeten meevragen. Dit kunnen wij veel beter voor hem doen.’
‘Ik ben hier,’ wil ik zeggen, maar er komt geen geluid uit mijn keel. Hoe lang lig ik hier nou al, met mijn onderlichaam onder het bed en met mijn hoofd achter de kast?
‘Laten we eerst die lades dan maar even uitruimen,’ zegt mijn vader.
Ik hoor hoe de handen van mijn zus razendsnel door de papieren gaan.
‘Hier, een mooie foto om te bewaren. Een stripboek om te verkopen. Voor de rest allemaal rotzooi.’
‘Oké, kieper het dan maar in z’n geheel om boven de vuilniszak.’
Er schiet een vlaag van paniek door mij heen, maar vervolgens voel ik hoe dit plaatsmaakt voor jubelende opluchting. Met elke plof waarmee ik die herinneringen aan herinneringen voorgoed in de vergetelheid hoor verdwijnen, groeit dit gevoel.
‘Kom op, dan nu de volgende la. Als we in dit tempo doorwerken is deze zwijnenstal uitgemest voor de middagboterham,’ zegt mijn vader.
Ik leg mijn hoofd te rusten op de tissueberg en besluit zo nog even te blijven liggen.

Ook zo'n liefhebber van Kaspers stukken? Onze vaste columnist is binnenkort ook in de boekwinkel te vinden. Meer info vind je hier.

Beeld: Shawn Rossi

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer