Illustratie: Floris Solleveld Weer alleen maar Titanen aan tafel bij DWDD. Gelukkig gaan ze volgend jaar met pensioen." /> Illustratie: Floris Solleveld Weer alleen maar Titanen aan tafel bij DWDD. Gelukkig gaan ze volgend jaar met pensioen." />
Asset 14

Beeldenstorm

Voor Hardhoofd bekijkt Philip Huff elke week een actuele kwestie uit de media. Vaak reageert hij op de televisie, soms op de krant, en bij regen en onweer wil de radio wel eens voorbij komen. Leidraad is: wordt de twintiger genoeg aan het woord gelaten? En als dat niet zo is, is Philip niet te beroerd zelf het woord te nemen.


Illustratie: Floris Solleveld

Deze week begint de Boekenweek in Nederland. Het thema? Titaanjes – opgroeien in de letteren. Een thema over de jeugd, dus. De Wereld Draait Door besloot als actualiteitenprogramma aandacht te besteden aan de Boekenweek en haar thema.

Te gast was Adriaan van Dis (64), één van de schrijvers die dinsdagavond in de Stadsschouwburg de Boekenweek zou openen. Van Dis, die op zijn zevenendertigste debuteerde met Nathan Sid (een boek over van Dis zijn jeugd, mocht u zich afvragen waarom hij in godsnaam aan tafel zat onder de paraplu van dit thema) zat tegenover collega en tafelheer Jan Mulder (ook 64). Hij kwam spreken over dode schrijvers, die ‘niemand meer leest’.

Dat er een boel jonge, levende schrijvers zijn die ook door niemand worden gelezen, is kennelijk minder belangrijk.

Voordat Van Dis bij Matthijs van Nieuwkerk aan tafel schoof, was Antoine Bodar (65) te gast, om Nederland een beetje streng en lichtelijk opgewonden toe te spreken over opgroeien onder de pij van de katholieke kerk, in de jaren zeventig en tachtig. Bodar probeerde het misbruik in de kerk in een historisch perspectief te plaatsen. ‘Daar komt nog bij dat het toch een andere periode was, toen er niet over gesproken werd,’ zei hij. ‘En nu zijn we in een periode waarin het slachtoffer in het middelpunt staat, [maar] er is heel lang een periode geweest – niet alleen in de kerk, maar in de hele maatschappij – dat vooral de aandacht uitging, ook bij geweldplegers, naar de dader.’

Matthijs van Nieuwkerk hield zijn vinger tegen zijn voorhoofd en leunde op zijn elleboog en luisterde aandachtig naar dit warrige, onzinnige betoog. Toen was het voorbij.

En niemand die Bodar de belangrijke vraag stelde: los van de excuses, zou het niet zo moeten zijn dat de kerk een voorbeeld geeft als het gaat om de macht die de opvoeder over de jeugd heeft? Meer nog dan (zwem)leraren en andere figuren van autoriteit?

Na Bodar en Van Dis mocht Freek de Jonge opdraven. De Jonge is Freek al lang niet meer: ook Freek is 64. Ik hoef u – Freek was de laatste gast van de avond – de gemiddelde leeftijd van de gasten niet voor te rekenen, om te zien dat deze behoorlijk dicht bij de voor hen geldende AOW-leeftijd ligt.

Waar Van Dis namens de schrijvers sprak die niemand meer leest, en Antoine Bodar namens de kerk die niemand meer bezoekt, vertegenwoordigde De Jonge de cabaretiers die niemand meer bezoekt. Freek had daarom maar een plaatje opgenomen, om een nieuwe markt aan te boren. Een plaatje gevuld met rockmuziek voor ouwe lullen. Maar zo wilde De Jonge het zelf niet noemen: ‘Ik zou het naar de kunstkant willen schuiven.’

Nou, ik niet. Het was ouwelullenmuziek. En ik wil juist rock ‘n’ roll op de televisie. Veel meer dan nu het geval is. Ik wil mensen die Bodar vragen wat de waarde van de kerk is, heden ten dage. Ik wil mensen die Van Dis vragen welke jonge schrijvers van nu wij moeten lezen. En waarom. Ik wil mensen die zeggen: Freek, ga naar huis. Ik wil rock ‘n’ roll; geen Cliff Richard. Ik wil geen mensen die al veertig jaar op televisie te zien zijn.

Ik wil een Beeldenstorm die de oude koppen onthoofd.

Ik wil cabaretiers die Freek de Jonge bestormen – niet op een voetstuk plaatsen. Maar de oude walvissen mogen hun koppen blijven vertonen. En iedereen knikt, glimlacht en gaat weer verder.

De enige kritische noot gisteren kwam van de nieuwe Jakhals, Lex. Ik vermoed: een twintiger. Maar Lex mocht een voetballer – volksvermaker nummer 1 – interviewen. Laat die jonkies maar buitenspelen in het Jakhalsblokje. Wat prikkelende vraagjes over wonen in Diemen en spelen voor PSV. Daar verandert namelijk niets mee.

En ondertussen lult die generatie uit de Tweede Wereldoorlog maar door. Bij een biefstuk noem je dat overdone.

Goed, tot slot: bruikbaar nieuws. Volgend jaar zijn alle gasten die gisteren bij DWDD aan tafel zaten 65. Voor hun generatie is zoals gezegd de pensioenleeftijd dan bereikt. Ik ga er dus vanuit dat zij niet langer door zullen werken – zodat wij alvast kunnen beginnen met belasting af te dragen – en dus niet meer op televisie zullen verschijnen. En Matthijs heeft net voor drie seizoenen bijgetekend. Dat betekent dat er ruimte gaat ontstaan aan de tafel van DWDD. Voor een nieuwe, maatschappelijk betrokken spreker; voor een nieuwe, jonge auteur; voor een nieuwe tafelheer; en voor een nieuwe cabaretier.

Eéntje die zegt: ‘Freek de Jonge? Dat zegt me niets. Freek de oude lul, die ken ik wel.’

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer