Asset 14

Alles antifascisme

Alles vijf sterren: Alles antifascisme

Een speciale editie van Alles vijf sterren vandaag. Vanwege de politieke gebeurtenissen deze week beantwoorden redactieleden de vraag: 'wat doe jij tegen fascisme?'.

Rosa Luxemburg: het tij keren
✩✩✩✩✩
Sarah van Binsbergen

'Hoe om te gaan met politieke ontreddering? De neiging om de dekens over mijn hoofd te trekken trotserend, toog ik gisteravond naar de Balie voor een avond naar aanleiding van het boekje Het tij keren, over Rosa Luxemburg en Hanna Arendt. Joke Hermsen schreef het essay op verzoek van Coen Simon en Frank Meester in de serie Nieuw Licht, waarin hedendaagse denkers met oude denkers in gesprek gaan. De timing van dit boekje kon natuurlijk niet beter zijn: Luxemburg, icoon van links verzet en een door en door politiek denker, heeft zich als geen ander bezig gehouden met de vraag hoe tegenwicht te bieden aan dominante politieke krachten. Ze was de eerste die in haar werk verbindingen legde tussen kapitalisme, racisme en seksisme en schreef over het belang, nee, de plicht van burgerlijke ongehoorzaamheid.

‘Het meest revolutionaire dat je kunt doen is luidkeels verkondigen wat zich aan het voltrekken is’, citeerde Hermsen Luxemburg in De Balie. Het beste wat je kunt doen om dat gevoel van ontreddering te verslaan, is denk ik om je aandacht te richten op die figuren uit de geschiedenis die precies dat deden. Lees Rosa Luxemburg. Lees Hannah Arendt. Lees bijvoorbeeld ook James Baldwin, of Simone Weil. Verdiep je in die denkers die er niet voor terug deinsden om de vingers op de zere plekken te leggen en die geloofden dat het mogelijk was om het tij te keren.'

Antiracisme-demonstratie: weigeren terug te trekken
✩✩✩✩✩
Meredith Greer

'Zaterdag 23 maart wordt de jaarlijkse antiracisme-demonstratie georganiseerd. Toen het comité vorig jaar de demonstratie organiseerde tijdens de gemeenteraadsverkiezingen, noemden ze specifiek FvD en PVV in hun manifest. Er ontstond een mediarel. Want racisten hebben ook het democratische recht om mee te doen aan verkiezingen. De SP en PvdA dropen af.

Rutger Groot Wassink, lijsttrekker voor GroenLinksAmsterdam, weigerde zich terug te trekken. Hem werd gevraagd wat hij er van vond dat er ook antifascistische partijen rond zouden lopen. Hij antwoordde: 'Nou als u mij vraagt of ik antifascistisch ben, ja welzeker. Fascisme is natuurlijk een buitengewoon bedreigende en gevaarlijke ideologie. Dus ik zou mijzelf wel als antifascist beschouwen ja.' GroenLinks werd de grootste partij van Amsterdam. De demonstratie begint morgen om 14.00 uur op de Dam.

Carl Schmitt: lees Baudets helden
✩✩✩✩✩
Daan Steinebach

'Pompeuzer kon het niet natuurlijk, de overwinningsspeech van Thierry Baudet. Poe poe, de Uil van Minerva (blijf eens af!) en andermaal het boreaal Europa waar hij zo verlekkerd van gaat kijken (gadverdamme!). Maar hij maakte nog een verwijzing, curieus genoeg zonder er al te veel ruchtbaarheid aan te geven: naar Carl Schmitt, hofjurist van Nazi-Duitsland (en, toegegeven, even briljant als sinister denker). Nou verwijst Baudet heel vaak naar Carl Schmitt en heeft hij dat nog nooit toegegeven. Nu was hij alleen curieus onvoorzichtig, hij begon namelijk over de ‘immanente religie, de politieke theologie,’ van het ‘kartel’. Politieke theologie is de titel van een boek uit 1922 van Carl Schmitt, over hoe geseculariseerde theologische begrippen steeds de politiek beheersen, inderdaad als een ‘immanente religie’ (wat dan weer niet meer betekent dan een niet-transcendente religie, dus zonder god).

Baudet verwijt de Nederlandse elite van ‘transitie’ hun seculiere god te hebben gemaakt en dat is inderdaad een belediging in zijn Schmittiaanse wereldbeeld. Later, in Der Begriff des Politischen zou Schmitt uitleggen dat politiek in essentie maar één onderwerp heeft: het onderscheid vriend en vijand. En het allerberoemdst is hij om het standpunt dat die beslissing maar door één iemand genomen kan worden, de soeverein, in zijn woorden: hij die beslist over de Ausnahmezustand, uitzonderingstoestand. Dus hij die beslist wie de vijand is, de ander. Dat de enige politieke theologie de verafgoding is van die ene leider van de grote strijd van het eigene (oikos!) tegen het vreemde. En wat zei Baudet ooit eens: ‘het is wel belangrijk om een heldere vijand te formuleren.'

Lees dus Carl Schmitt, als je wil weten wie Thierry nou nawauwelt (en om te weten dat hij echt niks zelf bedenkt). Maar lees vooral de grootste intellectuele vijand van Schmitt (en absolute meerdere), Walter Benjamin en zijn leerling Giorgio Agamben.

Beeld via Imagenesmi

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer