Asset 14

Alles antifascisme

Alles vijf sterren: Alles antifascisme

Een speciale editie van Alles vijf sterren vandaag. Vanwege de politieke gebeurtenissen deze week beantwoorden redactieleden de vraag: 'wat doe jij tegen fascisme?'.

Rosa Luxemburg: het tij keren
✩✩✩✩✩
Sarah van Binsbergen

'Hoe om te gaan met politieke ontreddering? De neiging om de dekens over mijn hoofd te trekken trotserend, toog ik gisteravond naar de Balie voor een avond naar aanleiding van het boekje Het tij keren, over Rosa Luxemburg en Hanna Arendt. Joke Hermsen schreef het essay op verzoek van Coen Simon en Frank Meester in de serie Nieuw Licht, waarin hedendaagse denkers met oude denkers in gesprek gaan. De timing van dit boekje kon natuurlijk niet beter zijn: Luxemburg, icoon van links verzet en een door en door politiek denker, heeft zich als geen ander bezig gehouden met de vraag hoe tegenwicht te bieden aan dominante politieke krachten. Ze was de eerste die in haar werk verbindingen legde tussen kapitalisme, racisme en seksisme en schreef over het belang, nee, de plicht van burgerlijke ongehoorzaamheid.

‘Het meest revolutionaire dat je kunt doen is luidkeels verkondigen wat zich aan het voltrekken is’, citeerde Hermsen Luxemburg in De Balie. Het beste wat je kunt doen om dat gevoel van ontreddering te verslaan, is denk ik om je aandacht te richten op die figuren uit de geschiedenis die precies dat deden. Lees Rosa Luxemburg. Lees Hannah Arendt. Lees bijvoorbeeld ook James Baldwin, of Simone Weil. Verdiep je in die denkers die er niet voor terug deinsden om de vingers op de zere plekken te leggen en die geloofden dat het mogelijk was om het tij te keren.'

Antiracisme-demonstratie: weigeren terug te trekken
✩✩✩✩✩
Meredith Greer

'Zaterdag 23 maart wordt de jaarlijkse antiracisme-demonstratie georganiseerd. Toen het comité vorig jaar de demonstratie organiseerde tijdens de gemeenteraadsverkiezingen, noemden ze specifiek FvD en PVV in hun manifest. Er ontstond een mediarel. Want racisten hebben ook het democratische recht om mee te doen aan verkiezingen. De SP en PvdA dropen af.

Rutger Groot Wassink, lijsttrekker voor GroenLinksAmsterdam, weigerde zich terug te trekken. Hem werd gevraagd wat hij er van vond dat er ook antifascistische partijen rond zouden lopen. Hij antwoordde: 'Nou als u mij vraagt of ik antifascistisch ben, ja welzeker. Fascisme is natuurlijk een buitengewoon bedreigende en gevaarlijke ideologie. Dus ik zou mijzelf wel als antifascist beschouwen ja.' GroenLinks werd de grootste partij van Amsterdam. De demonstratie begint morgen om 14.00 uur op de Dam.

Carl Schmitt: lees Baudets helden
✩✩✩✩✩
Daan Steinebach

'Pompeuzer kon het niet natuurlijk, de overwinningsspeech van Thierry Baudet. Poe poe, de Uil van Minerva (blijf eens af!) en andermaal het boreaal Europa waar hij zo verlekkerd van gaat kijken (gadverdamme!). Maar hij maakte nog een verwijzing, curieus genoeg zonder er al te veel ruchtbaarheid aan te geven: naar Carl Schmitt, hofjurist van Nazi-Duitsland (en, toegegeven, even briljant als sinister denker). Nou verwijst Baudet heel vaak naar Carl Schmitt en heeft hij dat nog nooit toegegeven. Nu was hij alleen curieus onvoorzichtig, hij begon namelijk over de ‘immanente religie, de politieke theologie,’ van het ‘kartel’. Politieke theologie is de titel van een boek uit 1922 van Carl Schmitt, over hoe geseculariseerde theologische begrippen steeds de politiek beheersen, inderdaad als een ‘immanente religie’ (wat dan weer niet meer betekent dan een niet-transcendente religie, dus zonder god).

Baudet verwijt de Nederlandse elite van ‘transitie’ hun seculiere god te hebben gemaakt en dat is inderdaad een belediging in zijn Schmittiaanse wereldbeeld. Later, in Der Begriff des Politischen zou Schmitt uitleggen dat politiek in essentie maar één onderwerp heeft: het onderscheid vriend en vijand. En het allerberoemdst is hij om het standpunt dat die beslissing maar door één iemand genomen kan worden, de soeverein, in zijn woorden: hij die beslist over de Ausnahmezustand, uitzonderingstoestand. Dus hij die beslist wie de vijand is, de ander. Dat de enige politieke theologie de verafgoding is van die ene leider van de grote strijd van het eigene (oikos!) tegen het vreemde. En wat zei Baudet ooit eens: ‘het is wel belangrijk om een heldere vijand te formuleren.'

Lees dus Carl Schmitt, als je wil weten wie Thierry nou nawauwelt (en om te weten dat hij echt niks zelf bedenkt). Maar lees vooral de grootste intellectuele vijand van Schmitt (en absolute meerdere), Walter Benjamin en zijn leerling Giorgio Agamben.

Beeld via Imagenesmi

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
Lees meer
test
het laatste
Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer