Asset 14

Mosterdsoep

Mosterdsoep 1

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan Debutanten aan zet, het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. De meeste deelnemers wonnen in het verleden de El Hizjra literatuurprijs of zijn finalist geweest. Geïnspireerd door het boek Nation of Strangers van Ece Temelkuran, schreven negen van hen verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken, die je deze week leest op Hard//hoofd.

Vandaag lees je het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering.

De eerste keer was op een koude dag.

Zes jaar was ik nu in Nederland. De taal, ooit een ondoordringbaar landschap van vreemde klanken en raadselachtige uitdrukkingen, begon vertrouwd te worden. Ik leerde de straten en stegen van Amsterdam kennen en bewoog mij vrij en zelfverzekerd tussen haar fietsen en grachten, maar Nederland was nog niet mijn ‘thuis.’
Daar kwam verandering in toen ik Hans leerde kennen.
Hans was mijn leidinggevende. Hij was een briljant onderzoeker, iemand die zonder aarzelen alle enzymen van de β-oxidatie van vetzuren kon opnoemen, maar die zich ’s avonds niet meer herinnerde wat hij die ochtend had ontbeten, of waar hij die ene persoon ook alweer had ontmoet. Hans schonk me een vriendschap met de kracht van een vaderlijke genegenheid. Hij toonde altijd oprechte belangstelling voor mijn werk en voor mijn verhalen. Wanneer experimenten keer op keer mislukten en ik de moed wilde opgeven, wist hij mij aan te moedigen om toch door te gaan en wanneer het leven mij hard raakte, was hij er altijd — om te luisteren en mij de kracht te geven om weer verder te gaan. Tijdens de gezellige etentjes en de mooie gesprekken ontdekte ik langzaam met hem de kleine, verborgen gewoonten waaruit een cultuur bestaat. Van hem leerde ik haring eten, fietsen en verjaardagen vieren in een kring. Ik leerde openhartiger spreken zonder mij te verschuilen achter voorzichtigheid en verschillen tussen mensen niet slechts te accepteren, maar te koesteren. In een land dat ooit vreemd had gevoeld, begonnen langzaam de eerste wortels te groeien.

Die dag had ik urenlang onbeweeglijk gezeten, mijn ogen vastgeplakt aan de microscoop, terwijl ik de deling van een bacteriecel volgde. Rond het middaguur verscheen het donkere haar van Hans in de deuropening van het lab.

‘Kom, we gaan lunchen in het bedrijfsrestaurant, je verdient een warme hap op deze koude dag.’

In het restaurant werd ik aangetrokken door een bijzondere geur. Ik bleef staan voor een grote pan waar damp uit opsteeg. Mosterdsoep… nooit geproefd.
‘Hans, is dat lekker... mosterdsoep?’
‘Ja zeker,’ zei Hans aanmoedigend.
Ik twijfelde maar mijn verkleumde, verstijfde lichaam smeekte om warmte, al was het maar in de vorm van een kom hete soep.

De smaak was vreemd op mijn tong. De romige vloeistof, met die lichte, prikkelende zuurheid die zo kenmerkend is voor mosterd, gaf de soep een heel eigen karakter. De eerste lepel proefde ik voorzichtig, de tweede nieuwsgierig, de derde goedkeurend en bij de vierde was mosterdsoep mijn lievelingssoep geworden.

Vanaf dat moment at ik de soep vaak als lunch met de grappen van Hans als topping. Iedere keer genoot ik opnieuw van de bijzondere smaak.

De tijd sloop onmerkbaar verder, maar zowel de soep als mijn vriendschap met Hans behielden dezelfde heerlijke smaak en slaagden erin een weldadige warmte en een aangename loomte door mijn lichaam te laten stromen.
Toen eiste de ambitie haar tol.
Ik kreeg de kans om te werken in een laboratorium dat tot de absolute top behoorde op het gebied van erfelijke ziekten. Ik verhuisde naar Engeland. Mijn nieuwe functie vulde mijn dagen en mijn herinneringen met nieuwe successen en nieuwe gezichten maar ook met eenzaamheid en onthechting. Ik probeerde mijn vriendschap met Hans te onderhouden. Aanvankelijk hielden we geregeld en hartelijk contact, maar gaandeweg begonnen tijd en afstand een kloof te creëren — een kloof die steeds wijder werd.

Het duurde lang voordat ik op een Engelse ijskoude werkdag weer aan de mosterdsoep dacht. Wat verlangde ik naar een kom! Ik besloot na mijn werk naar een restaurant te gaan waar deze soep op de kaart stond.

Vol verwachting bracht ik de eerste lepel naar mijn mond. Tot mijn verbazing proefde ik een vreemde smaak. Dit was beslist niet de mosterdsoep die ik kende. Ik schreef de teleurstellende smaak toe aan een weinig ervaren kok en besloot voor het weekend een tafel te reserveren in een Frans restaurant.

Het restaurant waar ik die zaterdagavond naartoe ging, droeg trots twee Michelinsterren op zijn gevel. De gastheer ontving mij hoffelijk, nam vriendelijk mijn jas aan en begeleidde mij naar een kleine tafel, versierd met een vaas vol rode bloemen, een smetteloos wit, strakgestreken tafelkleed en prachtig gerangschikt zilveren bestek. Hij vertelde uitvoerig over de specialiteiten van het huis. Ik luisterde met een beleefde glimlach. In werkelijkheid had ik het restaurant maar om één reden gekozen: de mosterdsoep, die heel goed beoordeeld werd.

De soep werd geserveerd in een mooi porseleinen bord. Ik bereidde me voor op een ware explosie van smaken en bracht de lepel met soep naar mijn mond.
Wat was dit?
De soep was heerlijk, maar de smaak was totaal anders. Mijn mond zakte in een zichtbare teleurstelling, zo duidelijk dat de gastheer naar mijn tafel kwam en bezorgd vroeg of alles naar wens was. Met een wat domme glimlach knikte ik, terwijl ik mijn teleurstelling probeerde te verbergen.

Jaren gingen voorbij.

Ik proefde mosterdsoep in honderden restaurants: eenvoudige eethuizen en luxezaken waarvoor je maanden van tevoren moest reserveren. Maar nooit vond ik die ene smaak terug. Ik probeerde de soep zelf te maken. Ik experimenteerde met talloze recepten maar telkens mislukte mijn poging om die innig geliefde smaak te evenaren.

Uiteindelijk gaf ik het op. Ik at andere soepen: scotch broth, kippen- en champignonsoep. Ik genoot ervan, maar diep in mij bleef ik verlangen naar die ene unieke smaak van weleer.

Tot die ene dag.

Misschien had die soep nooit werkelijk de unieke smaak gehad die mijn geheugen ervan had gemaakt

Ik moest een wetenschappelijk congres bijwonen in Nederland. Ik belde Hans. Ondanks de afstand bleef onze vriendschap voortleven dankzij de telefoongesprekken die we af en toe nog hadden. Ik had hem vaak beloofd nog eens langs te komen, maar mijn steeds drukkere leven had dat telkens verhinderd. Hans stelde voor om samen te lunchen in het bedrijfsrestaurant voordat we naar het congres gingen.

Ik was ontzettend blij om Hans weer te zien, het was net alsof ik een oude versie van mezelf ontmoette. De versie die de eerste wonderen van het leven leerde kennen.
Met onze dienbladen liepen we door het restaurant, plotseling stond ik weer voor een grote pan waaruit die zo vertrouwde geur opsteeg. Mosterdsoep!

Heel langzaam bracht ik de lepel naar mijn mond, alsof ik het moment van de hereniging zo lang mogelijk wilde rekken. Ik sloot mijn ogen om mij volledig aan de smaak over te geven.
Maar nauwelijks had ik geproefd of ik opende ze weer wijd. Het was de vertrouwde soep maar
het was niet dezelfde smaak.
De lepels die volgden waren een bevestiging, met iedere lepel die mijn mond bereikte, groeide mijn teleurstelling. Waar was die bijzondere smaak gebleven?

Ik dacht terug aan alle keren dat ik mosterdsoep elders had gegeten en de smaak werkelijk lekker had gevonden, maar waarna de herinnering aan de oude smaak en geur de smaak en geur van het heden had overschaduwd. Misschien had die soep nooit werkelijk de unieke smaak gehad die mijn geheugen ervan had gemaakt. Een smaak die zich in mij heeft genesteld met alle herinneringen van een mooie tijd.

Hans glimlachte terwijl hij naar mijn soep wees.

‘Sommige dingen zijn niet veranderd. Je houdt nog steeds van mosterdsoep.’

Ik keek naar hem. Zijn haren waren grijs geworden. Zijn gezicht gerimpelder.

Ik slikte de brok in mijn keel weg en zei met een droevige glimlach:

‘Er gaat niets boven mosterdsoep.’

Op zondag 15 november presenteerden de deelnemers hun werk in de Oba Osdorp.

Mail

Leila Mrabet is dichteres en schrijfster. Ze was finaliste van de El Hizjra literatuurprijs 2022 en 2024. Ze is medeoprichter van Crossing Horizons, een platform dat culturele vervreemding aanpakt en samenwerking bevordert tussen Arabische intellectuelen in de diaspora en de bredere samenleving. Zie ook crossinghorizons.nl. Naast haar literaire werk publiceerde Leila verschillende wetenschappelijke artikelen. Ze werkt als adviseur processen en compliance bij Amsterdam UMC. In haar literaire werk verkent ze thema's als taal, identiteit, herinnering en migratie. Ze geeft een stem aan ervaringen die lang onuitgesproken bleven en put daarbij uit haar verbondenheid met de Arabische taal, die sinds haar jeugd een belangrijke bron van identiteit vormt.

Zoë de Beus is een illustrator en ontwerper die altijd zoekt naar een randje absurdisme, met een liefde voor druktechnieken en handgemaakte publicaties(zines), die kunst beschikbaar maken voor iedereen.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

Dingen die ik nooit gedaan heb

Dingen die ik nooit gedaan heb

Op een warme avond in een koele loods loopt een jonge vrouw een bekende professor tegen het lijf. Met de geur van opgedroogd zweet en de aanblik van een duur kapsel neemt Faye Schumacher ons mee in een ontmoeting tussen Vanessa en Meneer de Professor. Lees meer

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

'Een uitvaart is toch meer voor de nabestaanden.' Steef probeert zichzelf een houding te geven wanneer ze hoort dat haar vervreemde zus is overleden. Nadine Ronde neemt je mee in de eerste stadia van het rouwproces dat begint met een ongemakkelijk potje airhockey, een Super Mario PEZ-dispenser en gesprekken over de prijsstijging van komijnekaas. Lees meer

Meisjes

Meisjes

Op een dag krijgt een jonge vrouw de vraag om voor een standbeeld te zorgen. Samen met haar botte schaar vertrekt ze naar het bos. In dit verhaal onderzoekt Mei-yun Boswinkel de spanning tussen het strakke keurslijf van de middelbare school en het verlangen naar een ongedwongen ruimte. Lees meer

Vruchtvlees

Ontuig

Een ik verkent nieuwsgierig diens pulserende vleeslichaam, trekt zich terug in de kieren van hun zijn en vergroeit tot een thuis. Moni Zwitserloot onderzoekt met behulp van bodyhorror-ervaringen en relaties die buiten het menselijke liggen. Lees meer

CLICKBAIT

CLICKBAIT

Een vrouw filmt zichzelf 24/7 en laat haar acties bepalen door wat anonieme usernames vertellen. In de fysieke wereld heeft ze bijna niets, online heeft ze duizenden fans die haar aanbidden. Hoe kun je macht vinden in kwetsbaarheid? Ankie Klut onderzoekt de grens tussen het verlangen om gezien te worden en de behoefte om jezelf te verbergen achter een digitaal masker. Lees meer

Zien is beminnen

de bank en de schoot

In deze twee gedichten neemt Sophia Blyden je mee terug naar de jaren negentig en naar de warmte van de schoot van je geliefde. Ze liet zich voor deze gedichten inspireren door twee werken in Museum Arnhem. Lees meer

 1

Schrijfwedstrijd: door de ogen van Palomar [deadline verstreken]

Stuur vóór 19 juli in voor de schrijfwedstrijd van Hard//hoofd en uitgeverij Cossee. Neem de lezers van jouw kortverhaal bij de hand en laat hen opnieuw kijken en luisteren naar (voelen en denken over) situaties, mensen, objecten, beelden die we allemaal kennen. Of toch niet? Lees meer