De vele geruchten blijken waarheid: het NRC Handelsblad gaat verhuizen naar Den Haag. De Nieuwe Rotterdamse Courant zal zijn bakermat na 161 jaar verlaten. Hiermee begaan ze een historische vergissing.
Dát de krant wil verhuizen is helder: het huurcontract in het huidige hoofdkantoor in de Alexanderpolder loopt af vanaf 2012. Iedereen die wel eens in de troosteloze Alexanderpolder is geweest heeft geen argumenten nodig. De hoofdredacteur Peter Vandermeersch liet in augustus al weten dat ze willen verhuizen naar "een" centrum van "een" grote stad. Het is verontrustend dat ze toen al zo hun best deden om vooral niet Rotterdam als logische eerste optie te noemen. Het lijkt erop dat het besluit om Rotterdam te verlaten al van bovenaf was genomen. De nieuwe leiding, NRC media groep waarin sinds maart 2010 de investeringsmaatschappij Egeria voor 80% aandeelhouder is, toont hiermee dat ze totaal lak hebben aan de historische wortels van de krant. Ze maken niet alleen een historische fout, maar mijns inziens ook een journalistieke.
Dit treft Rotterdam op een gevoelige plek. U weet vast wel dat Rotterdammers een moeizame relatie hebben met de geschiedenis. Een stad waar alle historie uit het hart is weggeslagen, wil koesteren wat het nog heeft. Een kwaliteitskrant die al sinds 1844 aan de stad is verbonden, wiens voormalig hoofdkantoor de oorlog heeft overleefd en trots de Witte de Withstraat siert, valt hier bij uitstek onder. Daarnaast kampt Rotterdam met een ander probleem. Van alle vier grote steden in Nederland heeft Rotterdam met 33,7 procent de minste hoogopgeleiden in huis en met zeven stuks zijn we ook de stad met de meeste Vogelaarwijken. Het binden van hoogopgeleiden gaat in Rotterdam minder vanzelfsprekend dan in steden als Amsterdam, Den Haag of Utrecht. De gemeente wil daarom graag dat de Rotterdamse intellectuele instellingen meer zichtbaarheid krijgen in de stad. Het is bijvoorbeeld bekend dat de gemeente graag ziet dat de Erasmus Universiteit een gebouw in het centrum betrekt. De Erasmus Universiteit voelt hier zelf weinig voor omdat de campus bij Woudestein nu eenmaal compacter en goedkoper is.
In dit licht kunnen we ons afvragen of het Rotterdamse college dan wel genoeg zijn best heeft gedaan om de NRC voor de stad te behouden. Wethouder Schrijer heeft in augustus al laten weten dat hij in gesprek is geweest met de krant en locaties heeft voorgesteld. Er waren opties te over! Tijdens de herontwikkeling van het Post CS gebouw is de naam NRC regelmatig gevallen. Maar het zou mij ook niet verbazen als het voormalige postkantoor aan de Coolsingel, dat nu helemaal leeg staat, een optie was geweest. Over centrum gesproken! Op de Weena komt het oude Unilevergebouw naast het Centraal Station binnenkort leeg. Over bereikbaarheid gesproken! Het nieuwe multifunctionele complex De Rotterdam van Rem Koolhaas zal met zijn 160.000 m2 best wel een plekje over hebben voor 250 journalisten op de Wilhelminapier. Of de nieuwe Kubus van Koolhaas aan de Coolsingel, die nog invulling zoekt? Over een grote architect gesproken! Anders hebben we nog een wildcard in de aanbieding: de monumentale oude gevangenis aan de Noordsingel die nu te koop staat. Praktisch in het centrum en je zit vlak naast een probleemwijk. Over dichtbij de mensen zitten gesproken. Het Parool meldde dat de gemeente Rotterdam zelfs bijna gratis kantoorruimte zou hebben aangeboden, maar de krant weigerde deze ‘subsidie’ om de onafhankelijkheid ten opzichte van de overheid te bewaren. Vreemd argument, nu de redactie in Den Haag het gebouw met het stadhuis zal delen.
Nu zou u misschien zeggen, ja, als er zo weinig intelligentsia rondloopt in Rotterdam, dan is het toch niet gek dat ze ergens anders willen zitten? Daar maakt u een denkfout. Rotterdam is juist de stad waar journalisten zich thuis zouden moeten voelen. Rotterdam staat overal bovenaan de slechte lijstjes. Rotterdam is een stad van experimenten met controversieel beleid, van preventief fouilleren tot de Rotterdam-wet. Een stad waar allochtone Nederlanders zich politiek emanciperen en tegelijkertijd veel PVV-stemmers wonen. Als je Nederland wil begrijpen, moet je Rotterdam begrijpen. Zoals ik architect Adriaan Geuze het een jaar geleden heb horen verwoorden, “Rotterdam is het culturele Galapagos van Nederland. Alles komt er samen en vormt een dikke creatieve humuslaag.” Kortom, Rotterdam is een stad van de rauwe randjes, altijd op het scherpst van de snede. Lijkt me een uitstekende plek om de geest bij te slijpen.
Dit zei Geuze overigens vorig jaar in de debatreeks 'De stad als laboratorium' die al een aantal jaar succesvol door de NRC in Rotterdam wordt georganiseerd. Deze avond in 2009 had als thema 'Vechten of Vinex?' en ging over hoe moeizaam Rotterdam de hoogopgeleide middenklasse aan zich weet te binden. Het moge duidelijk zijn dat de NRC heeft gekozen voor ‘Vinex’: de laffe vlucht naar buiten.
- Eeva Liukku (NRC-abonnee terwijl ik het me eigenlijk niet kan veroorloven)
