2013 is begonnen. Een nieuw jaar stemt vrolijk, maar ik kan er ook somber van worden als ik bedenk hoeveel kunstinstellingen, theatergezelschappen, productiehuizen en ensembles er dit jaar mee zullen stoppen vanwege de bezuinigingen. Er werd weliswaar veel geschreeuwd, gediscussieerd, gebekvecht, gemarcheerd in de naam der beschaving, en verder gediscussieerd. Maar het gemak waarmee er in de subsidies wordt gehakt, vind ik nog altijd schandalig, en de toon waarop er door beleidsmakers, politici, opiniemakers en zelfs kunstinstellingen over de kunsten wordt gesproken nog altijd zorgwekkend. In kranten en weekbladen las ik er nog maar weinig over, in plaats daarvan vulden de kunstpagina's zich grotendeels weer met eindejaarslijstjes, oppervlakkige overzichten waarin een kunstjaar rap genummerd wordt en de ruimte om het hoe, wat of waarom uit te leggen ontbreekt.
Mijn allerliefste lezer, vergeef me mijn somberheid, en lees nog heel even verder. Ik begrijp dat je aan het begin van het nieuwe jaar geen zin hebt in oud, uit 2012 opgerakeld pessimisme. Ik weet ook dat dit geen rubriek is om frustratie te spuien, maar om tips te geven hoe het mooier, beter, vrolijker of desnoods paarskleuriger kan. Gelukkig kan dat ook, want onvrede, onbegrip en frustratie zorgen soms ook voor vlammende en inspirerende betogen. Laatst vond ik er weer eentje die alle kunstenaars en kunstliefhebbers vrolijk kan stemmen. Stef Lernous, regisseur van theatergezelschap Abbatoir Fermé, sprak het al uit op het Vlaams Theaterfestival eind deze zomer, maar zijn pleidooi voor ontoegankelijke kunst kan aan het begin van dit nieuwe jaar nog best eens herhaald worden. Want hoeveel gezelschappen we ook kunnen verliezen, en hoe lang we daarover ook kunnen rouwen, het enige medicijn is maken, doen, proberen, misschien falen en beter maken. 2013, we komen eraan. Ik geef nu het woord aan Stef, want hij zegt het beter dan ik. Lees hieronder alvast een stukje, of klik hier voor de rest.
"Laat alle betrokkenen – kunstenaars, critici, beleidsmakers – onmiddellijk stoppen met zichzelf en mekaar bang te maken. We moeten artiesten opnieuw het signaal geven dat alles kan en mag. Alleen zo kom je tot groot werk. Artiesten, breng uzelf terug bij mekaar. Kunst levert kunst op.
Zullen we terug toonmomenten voor mekaar gaan houden? Samen dingen maken, niet uit opportunisme maar vanuit artistieke urgentie? Mekaar een spoedcursus ‘springen in het duister zonder parachute’ aanleren? Zullen we weer manifesten gaan schrijven? Zullen we in eigen boezem kijken en als sommigen voelen dat het vuur niet meer brandt, de kaars durven doven? Zullen we afspreken dat we bereid zijn om, als het echt moet, samen de oorlog in te gaan?"
- Stef Lernous
