Illustratie: Anne Brakema

De gulden komt terug, Drive knipoogt naar de jaren tachtig, Freddy Heineken is hip, België komt niet vooruit; Occupy is nog lang niet over." />

Illustratie: Anne Brakema

De gulden komt terug, Drive knipoogt naar de jaren tachtig, Freddy Heineken is hip, België komt niet vooruit; Occupy is nog lang niet over." />
Asset 14

Dubbeltje op z'n kant

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Hun punt is gemaakt

“Hun punt is gemaakt.” Dat hoor je steeds als het over de Occupy-beweging gaat. VVD-raadsleden, ondernemers aan het Damrak, beurshandelaren, allemaal herhalen ze het als een mantra: “We begrijpen de onvrede. Maar hun punt is gemaakt.” Het is als een klantenservice die zegt: “We noteren uw klacht, meneer. Bedankt voor het bellen!”
Occupy Wall Street is sinds 15 september aan de gang; veel te lang voor het lezerspubliek en dus de journalisten. De oorlog in Libië was ook al zo’n voortslepende zaak, met gelukkig een prachtig dramatisch einde. Maar de kans is klein dat binnenkort een CEO van Goldman Sachs zwaargewond uit een rioolpijp komt kruipen.
“Ja, dat was een prachtig stukje protest van de Occupy-beweging, bedankt voor dat idealisme jongens, dan gaan we nu doorrrrr naar Jan Mulder die boos is over de kleding van Sascha de Boer. Jan, hoe zit dat?”
Dinsdag werd Zucotti Park ontruimd. De bezetters van het Amsterdamse Beursplein krijgen nog een week.
Wanneer dringt het door dat dit geen tijdelijk fenomeen is, geen protest van een dag waarna iedereen weer lekker naar huis gaat? De wereld is aan het veranderen. De bewoners van Occupy zijn niet de meest inspirerende figuren, ze hebben geen goed verhaal, maar ze hebben gelijk. Daar kun je cynisch over doen, je kunt ze negeren of bekritiseren, maar je kunt ze beter helpen om wél met een goed verhaal te komen.
Rob Wijnberg omschreef het op 25 oktober treffend in zijn column in nrc.next: “Terwijl burgers op pleinen over de hele wereld demonstreren tegen het systeem, komen leiders van over de hele wereld bijeen om dat systeem te redden.”
Hun punt is nog lang niet gemaakt.

Door Rutger Lemm

Rolmodel

Freddy Heineken: Don Draper of Don Corleone?

Afgelopen week stapten weer twee Heineken-ontvoerders naar de rechter vanwege de film De Heineken Ontvoering: in oktober trachtte hoofdpiet Willem Holleeder tevergeefs een verbod te bewerkstelligen. Er was echter een man die de film met één telefoontje definitief naar de meest stoffige archiefkast van het Filmmuseum had kunnen verbannen: Freddy Heineken.
Heineken, die in 2002 overleed, was de échte godfather van Nederland. Nadat hij Heineken in Amerika op de kaart had weten te zetten als "het champagne onder de bieren" liet Freddy alle flesjes Amstelbier in New York opkopen, en kregen de winkeleigenaars (onder bedreiging van het spreekwoordelijke paardenhoofd in hun bed) te horen dat ze voortaan Heineken dienden te verkopen.
In de liefde was Freddy al even meedogenloos. Toen zijn maîtresse, actrice Nan Los, met een ander trouwde, kende Freddy’s rancune geen grenzen. Haar debuutfilm Twee Druppels Water (1963), die een internationaal succes leek te worden, werd per direct uit de roulatie gehaald. Freddy’s sterrenbeeld was Schorpioen: "Ik verschuil me. Wegkruipen, wachten, plotseling te voorschijn komen, steken. Sting, raak." 
Het leidt geen twijfel dat Freddy een soortgelijke steek had uitgedeeld wanneer De Heineken Ontvoering - die binnen vier dagen goud werd en inmiddels is verkocht aan Groot-Brittannië (ironisch genoeg door agentschap Bavaria Films) - hem niet had aangestaan.
Op dit moment wordt de vierdelige tv-serie Freddy gefilmd, met Thom Hoffman als Heineken. Volgens regisseur Pim van Hoeve zal de serie “een soort Mad Men” worden, die in tegenstelling tot de recente film meer de focus legt op Heinekens periode in New York in de jaren veertig. Hier ontwikkelde Freddy zijn ijzersterke marketingtalent, én perfectioneerde hij de “maffiapraktijken” waarvan het Heineken-concern nog regelmatig wordt beschuldigd.
De film en de tv-serie lijken de twee polen van Freddy’s karakter te vertegenwoordigen: een succesvolle charmeur die van een doodgewoon biertje een wereldmerk maakte (Freddy), en een rancuneuze despoot die over lijken ging (De Heineken Ontvoering: de filmposter lijkt zelfs een hommage aan The Godfather).
Freddy Heineken blijft een enigma. Don Draper of Don Corleone? Wie het weet mag het zeggen.

Door Sanne Rispens

Nieuws in beeld

De PVV is recentelijk een onderzoek gestart naar de wenselijkheid en voordelen van een terugkeer van de gulden. Reden genoeg voor Maurice de Hond om alvast een peiling te houden: maar liefst een derde wil de gulden terug.

Illustratie: Anne Brakema

Ver weg

Belgische democratie

Al ruim vijfhonderd dagen zit België zonder federale regering, tot groot ongenoegen van de kiezers. Er wordt wel gezegd dat België geen regering heeft. De onjuistheid hiervan is ironisch: België heeft momenteel namelijk wel vijf regeringen, voor de verschillende gemeenschappen en gewesten die België rijk is. En dan tellen we de demissionaire regering van Yves Leterme – meer dagen demissionair dan missionair in zijn carrière als premier – niet eens mee.
Nee, aan regeringen is er in België geen gebrek. Het is een Brusselse volkswijsheid dat je maar duizend stemmen nodig hebt om minister te worden. De bestuursdruk is hoog. Formateur Di Rupo had deze week grote moeite om een begroting rond te krijgen. Toch zou Europa deze uiterlijk half december graag ontvangen. En zo heeft België wederom een dwingende deadline voor de media, die elke week wel een nieuw hoogtepunt in de regeringsvorming kunnen onderscheiden. “Vrijdag wordt besloten of er onderhandeld gaat worden over het vooroverleg”.
Duizend stemmen voor een minister? "Laat die duizend stemmen dan eens samenkomen," moeten de initiatiefnemers van de G1000 hebben gedacht. De G1000 is een experimenteel burgerplatform, waarbij 1000 willekeurig gekozen burgers afgelopen vrijdag (11-11-11) samen kwamen om de problemen van het land zélf te bespreken, een poging tot meer directe democratie. Dat er maar 704 opdaagden mocht de pret niet drukken. Uiteindelijk zal er echter maar met een “G32” van vrijwilligers worden doorvergaderd, wat weer op scepsis kwam te staan van het linkse burgermediaplatform DeWereldMorgen. De huidige crisis in België en Europa lijkt te smeken om meer directe democratie. Het blijft oprecht de vraag of dat überhaupt mogelijk is.

Door Daan Oostveen

De filmclub

De ironie van Drive

Er staan roze letters op de filmposter van Drive. Dat is best wel camp. Of jaren tachtig. In elk geval is de kleur ironisch. Eigenlijk lijkt het op de filmposter van Footloose. Drive zit vol met verwijzingen naar de jaren tachtig. Alles in de film is een referentie of een knipoog.
Drive heeft een eenvoudig plot: zwijgzame held die zijn brood verdient als vluchtautochauffeur wordt verliefd en daardoor komt hij in allerlei lastige situaties terecht (wat achteraf bezien ook het plot van een willekeurige aflevering van Fawlty Towers had kunnen zijn). Het verhaal is versierd met jarentachtigmuziek, beelden van een troosteloos Los Angeles, het verwrongen hoofd van Ron Perlman, onverwacht geweld, zilveren jassen en een hyperemotionele Carey Mulligan. Het past daarmee naadloos in de modieuze nostalgie naar de jaren tachtig, zo mogelijk het lelijkste tijdperk uit de geschiedenis van de mensheid. De hele stijl van Drive is niet mooi, maar alles waar het voor staat is cool. Dat werkt uitermate verwarrend, want hoe kun je een film beoordelen als bijna elke creatieve keuze een knipoog is?
In gesprekken na afloop bleek iedereen veel meer in de film gezien te hebben dan ik, variërend van iets wat blaxpoitation heet tot het zijn van een parodie op films waarvan ik nog nooit gehoord heb. Met zoveel referenties en ironie hoef je geen enkele keuze te verdedigen. Het is immers niet jouw beslissing, maar een verwijzing naar die van iemand anders. Drive is daarmee een typische hipsterfilm. Of ik mijn snor en skinny jeans mooi vind? Geen idee, maar het is jaren tachtig en vét camp.

Door Tim de Gier

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!