Acht weken lang, iedere zondag een verhaal van Joost Baars, geïllustreerd door Nina Maissouradze. Al meer dan vijftien jaar werkt Joost in boekwinkels. De verhalen die hij tijdens zijn werk oppikt zijn haast even mooi als de boeken die hij verkoopt.
Wat ik weet van u
"Je kunt het je bijna niet meer voorstellen, maar als je vroeger een boek kocht bij de Russische boekhandel Pegasus, dan kon het zijn dat je gevolgd werd!" Dat is wat een klant niet lang geleden tegen me zei.
Je kunt het je niet meer voorstellen dat gevolgd worden slechts enkelen was voorbehouden. Wie boeken online koopt, geeft meer van zichzelf prijs dan hij of zij denkt. Wat je koopt, verraadt je interesse. Wat je wel aanklikt maar niet koopt, ook. Wat je elders online doet terwijl je ingelogd bent. Het verraadt wat je budget is. Wat je locatie is. Wat je naam is. Hoe je er uit ziet. Met wie je omgaat. Wat je leuk vindt.
Niet dat je in een fysieke boekhandel volledig anoniem bent. Amazon, Google en de NSA hebben ogen en oren, maar ik heb die natuurlijk ook.
Illustratie: Nina Maissouradze
Ooit had ik een jong stel in de winkel dat vroeg naar een boek over relatietherapie. Ik liep naar het schap en toonde hen een paar opties. Toen ze er een hadden gekozen, wendde de man zich tot zijn geliefde met de vraag: “Zal ik er één of twee kopen?”
Ik wist niet goed of het relativerende humor of fatalisme was. Of een combinatie van beiden.
Samen winkelen verraadt soms de staat van uw relatie. Een man legde een stapel boeken op de toonbank. Zijn vrouw bitste hem toe: "Koop je nou alweer boeken? Doe dat nou niet! Daar hebben we toch helemaal geen ruimte meer voor."
"Ah joh, dat lukt best. Deze zijn interessant."
"Serieus man, er is echt helemaal geen ruimte meer."
"Wat zeur je nou? Doe toch eens normaal!"
"Ja Jezus, kan ik die dingen weer op Bol.com verkopen. Ik blijf niet
aan de gang."
"WAT? HEB JIJ MIJN BOEKEN OP BOL.COM VERKOCHT?!"
De uitbarsting van haar man doet de vrouw terugschrikken: "Nee, tuurlijk niet."
"God zeg. Nou als er geen ruimte meer is, dan zet ik wel wat van je
schoenen op marktplaats."
Soms schept een onthulling in een conversatie juist meer mysterie. Een moeder vroeg me: "Heb je ook kinderboeken over een bulldog?"
Dat soort vragen zijn lastig, omdat boeken in databases niet gerubriceerd zijn op het ras van de hoofdpersonen. Je moet het dus van je persoonlijke kennis hebben, van de titel, of van wat je op het internet kunt vinden. Maar ik had geluk: Rommel van Frow Steeman gaat over een bulldog. En het was op voorraad. Ik reikte het haar aan.
"Voor welke leeftijd is het?", vroeg de vrouw.
"Op de kaft staat: vanaf 3 jaar."
"Oh. Het is voor een meisje van 6."
“Zal ik kijken of er iets anders is dat we zouden kunnen bestellen?"
"Nee, dat is te laat. Het is voor dit weekend. Ze gaat met onze bulldog trouwen."
Illustratie: Nina Maissouradze
Laatst staarde een dame lang naar Jannie Regnerus' prachtige roman
Het Lam. Lastig boek om te verkopen, omdat het gaat over een moeder wiens zoontje een levensbedreigende ziekte krijgt. Ik wilde haar aanmoedigen, dus zei: “Prachtig boek. En niet zo dramatisch als het onderwerp doet vermoeden. Het is juist heel ingehouden geschreven.”
Ze keek me aan. Was even stil, en zei toen met vochtige ogen: “Sorry. Het komt te dichtbij.” Subiet liep ze de winkel uit.
Dat en meer weet ik van u. Maar hoewel ik werk bij een bedrijf, ben ik het niet. Ik ben een persoon, net als u. Boven alles ontroert u mij. Ik houd van uw verhalen. Ik zal u niet later opbellen om u op basis van die verhalen weer iets anders te verkopen. En ik ben geen machine. Ik onthoud niet alles. Ik vergeet wat ik van u weet, en wat ik niet vergeet verdraai ik. Zo werkt mijn geheugen. En ik verkoop mijn kennis over u niet door aan derden. Nu ja, behalve nu dan, in zekere zin.
--
Joost Baars is dichter, essayist en boekverkoper. Nina Maissouradze is illustrator.
