Asset 14

De maakbare mens

De maakbare mens

Laatst kwam er een monteur bij me langs en werden allerlei zaken af- en opgemonteerd. Ik zeg ‘opgemonteerd’ niet ‘opgemonterd,’ want monter word je niet van zo’n bezoek.

‘Ik heb mezelf altijd behandeld als een machine,’ zegt de monteur terwijl hij onder de motorkap kijkt. ‘Is er iets mis, dan zoek je de onderdelen, en dan repareer je het.’ Onderdelen als buisjes, een pomp en draadjes glimmen in hun naaktheid. Ik wil me verontschuldigen voor de zooi die ik ervan gemaakt heb, maar ik zwijg en geef een inbussleutel aan, de verkeerde.
‘Loopt de boel niet, dan stop je er wat olie in. Simpel als wat.’

De monteur rommelt langdurig. Ik geef een tang aan, ook de verkeerde. Hij schroeft een filter los. Er wellen bubbeltjes olie uit op.

‘Alles kan gemaakt worden als je maar wilskracht hebt, en je handen vuil wilt maken.’ De olie borrelt nu krachtig, een volmaakte geiser gutst in het rond. Met veel moeite stelpen we de wond.
‘Als kind kreeg ik paniekaanvallen,’ zegt de monteur ineens. Het regent nu vonken, de twee draadjes in zijn handen raken elkaar. Ik hoor drie klikjes, de motor schokt en stopt dan. De monteur vervolgt, terwijl hij rustig een liter koelwater in een buis gooit: ‘Ze stopten van die dingen in me die zouden moeten werken, bètablokkers. Een ramp. Ik was doodop en zo stoned als een garnaal.’
Ik kom niet verder dan ‘Jezus, wat naar’ en een rol tape aanreiken.

‘Het goede nieuws is,’ zegt hij, ‘alle onderdelen zitten er.’

‘Nu heb ik nog steeds wel last van dingen,’ zegt hij terwijl hij een draad met tape inzwachtelt. ‘Daarvoor heb ik van die gesprekken gehad met een of andere fancy naam. Dat werkt stukken beter. Nu denk ik niet meer dat alles te maken is, of dat ik alles móét maken. Ik heb dyslexie, snap je, ik leerde pas lezen op mijn zevende, heb ik me veel voor geschaamd als kind. Die paniek hielp ook niet, uiteindelijk heb ik het wel geleerd, maar het komt nooit op een écht niveau. Whatever, ik ben monteur geworden. Heb je hier ontvetter?’

Ik peins over zijn woorden. Ik denk aan mijn studie psychologie, ooit had ik een college over kinderen met niet-aangeboren hersenletsel, bijvoorbeeld na een val of een ernstige klap. Het kon twee kanten opgaan met hun ontwikkeling, leerde ik. Óf compensatie: andere bedradingscircuits in het brein nemen het beschadigde deel over en de kinderen kunnen goed meekomen op school. Óf growing into deficit: de beperkingen van de kinderen werden groter en groter, al deden hun breincircuitjes nog zo hun best. Hoe iets gerepareerd kon zijn en toch volkomen stuk, dat maakte me onwijs somber. Ik geef hem de ontvetter.

‘Het goede nieuws is,’ zegt hij terwijl hij de motor ontvet, ‘alle onderdelen zitten er. Ze start, ze loopt goed, alle circuits zijn van goede kwaliteit.’
‘En de reden dat mijn metertjes en lampen het niet doen?’
‘Het slechte nieuws is, in de loop der jaren gaan mensen aan zo’n systeem klussen. Ik denk dat iemand een draadje verkeerd heeft aangesloten.’
‘Wat?’
‘Het ligt niet aan het model. Het ligt aan hoe ze gebruikt is. Al járen. Ik zou alleen niet weten wélk draadje het ’m in zit of hoe dat anders zou moeten. Ik bedoel: dit is wat je hebt. Het is alleen verkeerd bedraad.’
Plotseling ga ik harder praten. ‘Ze is goed bedraad,’ zeg ik, ‘Ze is helemaal goed bedraad.’

 

Gesprekken met een echo

Ze zeggen dat leegte geen vorm heeft

dat het is zoals water

overal in sijpelt en zich gelijkmatig verspreidt

tot de leegte in alles is - alles is.

 

Maar is het eigenlijk niet zoals ijspegels?

Lang en groeiend en druipend omlaag

draag ik pegels onder mijn neus en mond, op elk van mijn wimpers winter.

Noem mijn blik doorborend

noem mijn oogopslag slag

noem het ruimte maar voor wie er in gevangen is gevangenis.

 

Of

is het niet als oppervlaktespanning?

Druppels bollend over dunne randen, overtallig

vocht zonder beker, een volume zonder meter bij meter bij meter

noem het inverse leegte.

 

In mijn leegte kwam ik jou tegen,

het had bijna gepast, maar de jouwe was onmiskenbaar ovaal.

Nu weet ik dat leegte net als al wat een vorm heeft vorm heeft.

Ze zeggen dat leegte geen vorm heeft maar de mijne is rond.

Mail

Marthe van Bronkhorst (zij/haar) is schrijver, theatermaker en psycholoog en studeerde aan de VU Amsterdam en Harvard Medical School. Ze schreef voor onder meer Theater Ins Blau, Sonnevanck, Over het IJ festival, Kluger Hans, Meander, De Revisor en werkt aan een roman over duikers bij uitgeverij De Geus.

Melcher Oosterman is een freelance illustrator uit Rotterdam. Zijn werk bestaat vooral uit tragische en humoristische karakters die stiekem als een soort zelfportret fungeren. Naast commercieel werk houdt Melcher zich bezig met persoonlijke projecten zoals het maken van strips, bedrukken van t-shirts en het brouwen van bier.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Column: Keihard chillen 2

Keihard chillen

Eva zet haar vraagtekens bij het fenomeen chillen. 'Eerlijk gezegd denk ik dat een wereld als deze, waarin fascisme oprukt, waarin genocide nog steeds bestaat, waarin het onrecht en de pijn en het verdriet van mijn schermen afspat, weinig reden geeft tot chillen.' Lees meer

We zijn tenminste allemaal nog mensen

We zijn tenminste allemaal nog mensen

In een overvolle trein ontwaart Aisha de eerste tekenen van het nieuwe verhaal waar ze - of iedereen? - naar op zoek is. Lees meer

Column: Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Als een vriendin van Eva op date gaat met een man waarmee Eva zelf al eerder afsprak, is ze erg benieuwd naar haar bevindingen. Lees meer

Column: Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Twee jaar geleden vroeg Eva nog aan een collega waarom ze niet dronk. Inmiddels laat ook zij de alcohol links liggen en is ze zelf degene die wordt bevraagd. Lees meer

(Ont)hechting

(Ont)hechting

Als Aisha op proef intrekt bij haar geliefde en haar eigen gekoesterde plek achterlaat, is het net het alsof ze een onvaste vorm aanneemt. Lees meer

Hypnose

Op een dag breng ik alle wereldleiders onder hypnose

Een betere wereld begint bij een andere gedachte en daarom besluit Marthe van Bronkhorst hypnotiseur te worden. Lees meer

Column 1

Je opnemen in mijn testament

Een lugubere ontdekking tijdens een boswandeling doet Eva nadenken over wat we achterlaten voor onze nabestaanden als we overlijden. Lees meer

Automatische concepten 71

We hebben een probleem met de derde helft

Een voetbalwedstrijd stopt officieel misschien op het veld, maar Marthe van Bronkhorst merkt in de trein dat het slinkse spel doorgaat. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer