Asset 14

De maakbare mens

De maakbare mens

Laatst kwam er een monteur bij me langs en werden allerlei zaken af- en opgemonteerd. Ik zeg ‘opgemonteerd’ niet ‘opgemonterd,’ want monter word je niet van zo’n bezoek.

‘Ik heb mezelf altijd behandeld als een machine,’ zegt de monteur terwijl hij onder de motorkap kijkt. ‘Is er iets mis, dan zoek je de onderdelen, en dan repareer je het.’ Onderdelen als buisjes, een pomp en draadjes glimmen in hun naaktheid. Ik wil me verontschuldigen voor de zooi die ik ervan gemaakt heb, maar ik zwijg en geef een inbussleutel aan, de verkeerde.
‘Loopt de boel niet, dan stop je er wat olie in. Simpel als wat.’

De monteur rommelt langdurig. Ik geef een tang aan, ook de verkeerde. Hij schroeft een filter los. Er wellen bubbeltjes olie uit op.

‘Alles kan gemaakt worden als je maar wilskracht hebt, en je handen vuil wilt maken.’ De olie borrelt nu krachtig, een volmaakte geiser gutst in het rond. Met veel moeite stelpen we de wond.
‘Als kind kreeg ik paniekaanvallen,’ zegt de monteur ineens. Het regent nu vonken, de twee draadjes in zijn handen raken elkaar. Ik hoor drie klikjes, de motor schokt en stopt dan. De monteur vervolgt, terwijl hij rustig een liter koelwater in een buis gooit: ‘Ze stopten van die dingen in me die zouden moeten werken, bètablokkers. Een ramp. Ik was doodop en zo stoned als een garnaal.’
Ik kom niet verder dan ‘Jezus, wat naar’ en een rol tape aanreiken.

‘Het goede nieuws is,’ zegt hij, ‘alle onderdelen zitten er.’

‘Nu heb ik nog steeds wel last van dingen,’ zegt hij terwijl hij een draad met tape inzwachtelt. ‘Daarvoor heb ik van die gesprekken gehad met een of andere fancy naam. Dat werkt stukken beter. Nu denk ik niet meer dat alles te maken is, of dat ik alles móét maken. Ik heb dyslexie, snap je, ik leerde pas lezen op mijn zevende, heb ik me veel voor geschaamd als kind. Die paniek hielp ook niet, uiteindelijk heb ik het wel geleerd, maar het komt nooit op een écht niveau. Whatever, ik ben monteur geworden. Heb je hier ontvetter?’

Ik peins over zijn woorden. Ik denk aan mijn studie psychologie, ooit had ik een college over kinderen met niet-aangeboren hersenletsel, bijvoorbeeld na een val of een ernstige klap. Het kon twee kanten opgaan met hun ontwikkeling, leerde ik. Óf compensatie: andere bedradingscircuits in het brein nemen het beschadigde deel over en de kinderen kunnen goed meekomen op school. Óf growing into deficit: de beperkingen van de kinderen werden groter en groter, al deden hun breincircuitjes nog zo hun best. Hoe iets gerepareerd kon zijn en toch volkomen stuk, dat maakte me onwijs somber. Ik geef hem de ontvetter.

‘Het goede nieuws is,’ zegt hij terwijl hij de motor ontvet, ‘alle onderdelen zitten er. Ze start, ze loopt goed, alle circuits zijn van goede kwaliteit.’
‘En de reden dat mijn metertjes en lampen het niet doen?’
‘Het slechte nieuws is, in de loop der jaren gaan mensen aan zo’n systeem klussen. Ik denk dat iemand een draadje verkeerd heeft aangesloten.’
‘Wat?’
‘Het ligt niet aan het model. Het ligt aan hoe ze gebruikt is. Al járen. Ik zou alleen niet weten wélk draadje het ’m in zit of hoe dat anders zou moeten. Ik bedoel: dit is wat je hebt. Het is alleen verkeerd bedraad.’
Plotseling ga ik harder praten. ‘Ze is goed bedraad,’ zeg ik, ‘Ze is helemaal goed bedraad.’

 

Gesprekken met een echo

Ze zeggen dat leegte geen vorm heeft

dat het is zoals water

overal in sijpelt en zich gelijkmatig verspreidt

tot de leegte in alles is - alles is.

 

Maar is het eigenlijk niet zoals ijspegels?

Lang en groeiend en druipend omlaag

draag ik pegels onder mijn neus en mond, op elk van mijn wimpers winter.

Noem mijn blik doorborend

noem mijn oogopslag slag

noem het ruimte maar voor wie er in gevangen is gevangenis.

 

Of

is het niet als oppervlaktespanning?

Druppels bollend over dunne randen, overtallig

vocht zonder beker, een volume zonder meter bij meter bij meter

noem het inverse leegte.

 

In mijn leegte kwam ik jou tegen,

het had bijna gepast, maar de jouwe was onmiskenbaar ovaal.

Nu weet ik dat leegte net als al wat een vorm heeft vorm heeft.

Ze zeggen dat leegte geen vorm heeft maar de mijne is rond.

Mail

Marthe van Bronkhorst schrijft, acteert en werkt als psycholoog. Ze woonde een tijd in Amerika, sloot zich aan bij een kungfuschool, een poëziegroep, ontsnapte aan een rijdend circus en schrijft nu verhalen voor Red Pers, Digressions en El Hizjra. // marthe.van.bronkhorst@hardhoofd.com

Melcher Oosterman is een freelance illustrator uit Rotterdam. Zijn werk bestaat vooral uit tragische en humoristische karakters die stiekem als een soort zelfportret fungeren. Naast commercieel werk houdt Melcher zich bezig met persoonlijke projecten zoals het maken van strips, bedrukken van t-shirts en het brouwen van bier.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

'Het kán dus wel.'

'Het kán dus wel'

Eva is dolblij voor (en stikjaloers op) haar smoorverliefde vriendin. Lees meer

Column

In een te specifieke vorm geslepen

Op ieder potje past een dekseltje, toch? Marthe van Bronkhorst vraagt zich af of ze daarvoor niet té veel eigenaardigheden heeft: "Als ik nog groter groei, dan moet een bosbrand mij snoeien. En wat voor allesverzengende liefde moet dat zijn waardoor het specifieke houtsnijwerkje dat je bent geworden af fikt, helemaal ombuigt, en opnieuw wortel schiet?" Lees meer

Column: Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Eva's nichtje van twee geeft tijdens een bezoek aan de speeltuin blijk van een opvallende afkeer van hokjesdenken. Lees meer

Breek het brutalisme

Breek het brutalisme

In een distrack over het brutalisme maakt Marthe van Bronkhorst duidelijk dat ze helemaal klaar is met de betonnen architectuurstijl: "Wat is de deal met al die bouw freaking putten, nog minder fundament voor kunst dan vier keer Rutte?" Lees meer

Column: Zullen we vrienden worden?

Zullen we vrienden worden?

Corona of geen corona, Eva blijft haar sociale cirkel onderhouden en zo nodig verversen met aanwas. Lees meer

Column: Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Over de dood van haar grootouders dacht Eva van den Boogaard vroeger wel na, maar over die van een goede vriend? Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer

Framer geframed

Framer geframed

Marthe van Bronkhorst ziet haar angst onder ogen en besluit haar ervaring als psycholoog te verrijken door zelf de patiënt te worden. De belangrijkste les? Ook therapeuten weten niet alles. Lees meer

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Hoe goedgelovig mag een mens eigenlijk zijn? Waar Eva van den Boogaard soms dwangmatig eerlijk is, blijkt haar neef F. regelmatig informatie aan haar te verstrekken die niet klopt. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer