Asset 14

We zijn allemaal koningen en lakeien

Koningen van de dansvloer 2

 

Willem-Alexander werpt wc-pot, kopte de NOS in april 2012. Ja, ik hoor je denken: 'Belachelijk, al is het een spel uit grootmoeders tijd en traditie, dan nog hoeven we niet direct aan die idioterie mee te doen.'

Dan geef ik je gelijk: dat koninkje-spelen is hopeloos uit de tijd. Premier Rutte heeft wat mij betreft alles in huis om een even goede wc-potwerper te zijn. Vroeger hadden koningen nog iets dat ze een meerwaarde gaf: ze waren de stamoudste, konden als enige lezen of zwaardvechten. Karel de Grote was extreem groot, Filips de Schone goed gewassen, Johanna de waanzinige was waanzinnig, Hendrik de Achtste had net zijn achtste vrouw vermoord, Lodewijk de Zonnekoning dacht dat hij het centrum van het universum was: ieder had zo zijn talentjes. Nu is er niets dat een koning meer bijzonder maakt dan een doorsnee rijke man.

 

Maar Nederland lijkt het niet met mij eens. ‘Wij staan hier al vanaf zeven uur ’s ochtends,’ zegt een man op het journaal verkleed als Zaans meisje met een pruik van pippi-langkousvlechten. ‘U wilt niets missen van het koninklijk paar?’ vraagt de verslaggever.

‘Geen moment! Is toch magisch?!’ klinkt het tussen tompouce en bier door.

 

De populariteit van onze koning hangt als Peijnenburg aan een draadje sinds een aantal schandalen: terwijl wij thuiszaten op corona-advies van de regering, ging hij op vakantie naar Griekenland. Ook kocht hij een tweede speedboot van belastinggeld en zei hij over de gouden koets, na kritiek over de slavernijhistorie van het ding, dat 'Nederland er nog niet klaar voor' was. Maar nog steeds heeft meer dan de helft van het land vertrouwen in de monarchie. Maxima is de populairste royal met 60% steun, gravinfluencer Eloïse van Oranje heeft 300k socialmediavolgers en Amalia heeft een biografie in de bestseller top 10.

 

Wat maakt iemand koninklijk? Waarom spreken we de één aan met ‘gozerwijffie’ en de ander met ‘majesteit’? Waarom is een lintje waardevoller als het door een koning opgespeld wordt? Op basis waarvan mag de koning een speech houden op 4 mei en de stamgast van het café niet? Onze hoogheden steken niet echt boven het 'gewone' volk uit in kracht, slimheid, of desnoods gekte. Willem heet Alexander en niet Willem de Grote, de Welsprekende, de Briljantschakende, de Goedtapdansende. Sterker nog, ik heb de Oranjes nog nooit op één originele gedachte of talent kunnen betrappen. Maar duizenden stemgerechtigde mensen zetten oranje klompen op hun hoofd ter ere van ze, spuiten hun hond peenrood, sturen tekeningen, drukken portretten op cupcakes.. Maar waaróm doen we dat? Waarom willen we dan toch zo graag klappen, juichen, buigen?

Ik denk aan de woorden van de man op het journaal die al zes uur achter een dranghek stond om het koningspaar te zien: ‘Is toch magisch?’ Dat is het, denk ik, we verlangen naar een sprookje. Mensen willen bewonderd worden, maar mensen willen ook bewonderen. We zijn allemaal koningen maar ook allemaal lakeien. Behalve ik, neem ik me voor, ik ben tenslotte republikein.

Dit weekend sta ik in de stopera en kijk ineens naar mijn handen. Ze klappen uitbundig, ik hoor mezelf gillen, ik ben zelfs gaan staan. Op een podium voor me staan figuren met kronen, scepters en tiara’s. Verder klap ik nog voor prinsen, hertogen, koningen, edelen, ik klap zelfs voor bedienden. Ze doen plié’s, lifts, spagaten, grand battements, sprongen en balansen. In balletvoorstelling Raymonda heet de royale sjeik die ik sta te aanbidden Young Gyu Choi. Net als Raymonda ben ik helemaal verliefd, ik heb voor hem in de rij gestaan, uren van te voren. Ik wil geen moment missen. Is toch magisch?

Alles wat deze dansers doen, is van een buitenaardse hoogheid, majestueusheid, koninklijkheid. Wat moeiteloos oogt, is uiterste spiercontrole. Elk lichaam is gebeeldhouwd met kadaverdiscipline. Achter iedere beweging zit jaren van training in TL-licht van studio’s, elke keer hetzelfde melodietje. Een leven van eelt op tenen, stramme pezen, koolhydraten, nul tompoucen, kritische blikken, opvolgers die azen op je plek.

Deze mensen zijn koningen. Ze betalen belasting, ze hebben er keihard voor gewerkt, zullen het goed doen in de internationale betrekkingen, en hebben het veel te druk voor speedboten, steekpenningen en gravinfluencen.

Als we dan zo graag een koning willen, waarom kiezen dan niet voor de koningen van de dansvloer?

 

 

Bit

Je waadt traag in middelmaat maar kan hier niet staan

De kroeg is tochtig. Er worden rake observaties uitgedeeld
Je kent de klappen

de klappen van het vee zoals het vee de herdershond

pas op voor de herdershond

Voeg je in het span

Stapvoets

Nou niet galopperen hou het binnen

Een man slaat iets ondubbelzinnigs plat op schuimkragen van bier

de menner zegt ‘lach’ en ze lachen we zijn hier om te lachen, lastdier

stapvoets

Maar als ik wil lachen zit er ijzer in mijn mond

het klikt tegen gehemelte en grijns

legt slagbomen over mijn tong, houdt mijn wangen aangelijnd

Elke poging tot een grimas spant mij strakker aan

Er wordt gelachen, er wordt geklapt

Ik draag een bit

Ik proef metaal

 

Mail

Marthe van Bronkhorst (zij/haar) is schrijver, theatermaker en psycholoog en studeerde aan de VU Amsterdam en Harvard Medical School. Ze schreef voor onder meer Theater Ins Blau, Sonnevanck, Over het IJ festival, Kluger Hans, Meander, De Revisor en werkt aan een roman over duikers bij uitgeverij De Geus.

Hanneke Rozemuller (1998) is beeldredacteur bij Hard//hoofd en een illustrator die zich bezighoudt met de mysteries van het leven: psychologie, religie, liefde, nostalgie, filosofie. Absurdisme, disconnectie en het terugvinden van jezelf zijn grote interesses. Hier en daar gewapend met een randje humor om volledig opstijgen en wegzweven te voorkomen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer