Asset 14

'Dat je een probleem hebt, mag niet betekenen dat je leven stopt'

Hoe ziet het leven eruit voor mensen zonder legale verblijfsstatus in Nederland? Idris (ongeveer 24) keek in vreemdelingendetentie naar GTST en leerde zo Nederlands. ‘Toen ik vrij kwam, begreep ik jullie beter.’

‘Jullie denken met je ogen, praten met je ogen, spelen met je ogen. Jullie ogen zeggen veel, echt waar. Aardige dingen en minder aardige dingen. Wie is een goed persoon, en wie is een ander persoon? Als ik wil weten wie jij bent, kan ik beter naar je ogen kijken dan luisteren naar wat je zegt. Als ik aan iemands ogen zie dat diegene vrolijk is en dat hij of zij mij ook ziet staan, dan wil ik best met die persoon praten. Maar als iemand agressief is, of niet normaal tegen mij kan doen, zeg ik: sorry—ik kan niks met jou.’

asielidris02

‘Mijn naam is Idris. Ik kom uit Somalië maar ben opgegroeid in Soedan. Ik ben ongeveer vierentwintig en leef zeven jaar in Europa, waarvan zes in Nederland. Ik wilde niet per se naar Nederland—ik wilde alleen weg uit Soedan.
Op dit moment werk ik keihard om 600 euro bij elkaar te krijgen, die heb ik nodig om mijn papieren van Soedan naar hier te krijgen, en als dat lukt heeft mijn aanvraag meer kans. Ik heb nu 250 euro bij elkaar. Ik wil alles wel doen, het maakt mij niet uit wat. Weet jij nog iets?

'Ik wilde niet per se naar Nederland—ik wilde alleen weg uit Soedan

Ik verkoop elke dag de daklozenkrant om sneller bij die 600 euro te komen, en om eten te kunnen kopen. Als mensen iets van je kopen gaan ze beter naar je kijken. Ze vragen zich af wat je situatie is. Vroeger vond ik Nederlanders geen goede mensen, maar sinds ik de daklozenkrant verkoop zie ik dat de meesten eigenlijk best wel lief zijn. Ze denken aan je, zonder dat je het vraagt. Elke dag leer ik de verschillen tussen verschillende soorten mensen beter herkennen. Vrolijke mensen, vreemde mensen, mensen die de hele dag alcohol gebruiken.
De mensen die ik elke dag zie, zien mij ook elke dag. Misschien dachten ze tot nu toe dat alle donkere mensen hetzelfde zijn: dom en crimineel. En door mij te zien ontdekken ze misschien dat het anders is. In elk geval ga ik ze leren dat ik anders ben, dat ik het goede wil in mijn leven.’

‘Een probleem hebben, mag niet betekenen dat je leven stopt. Ik heb sinds mijn komst naar Nederland twee keer in vreemdelingendetentie gezeten, in totaal negen maanden, omdat ik niet kan bewijzen wie ik ben. In detentie heb ik geleerd om te doen alsof alle problemen klein zijn, helemaal niks zijn. Om altijd positief te blijven. Als je in de gevangenis zit heb je twee wegen om uit te kiezen: je komt er kapot uit, of je komt er sterker uit. Ik heb er Nederlands geleerd, door elke dag naar Goede Tijden Slechte Tijden te kijken. Daar kon ik zien hoe mensen met elkaar praten en hoe ze omgaan met bepaalde situaties. En toen ik vrij kwam begreep ik jullie beter dan vroeger.

Jullie Nederlanders missen iets om in te geloven

Het tweede wat ik in detentie gedaan heb: bidden. Bidden helpt me bij het richten van mijn aandacht. Op een dag waarop ik heb gebeden ga ik naar buiten om de goede dingen te zien. Als ik naar buiten ga zonder dat ik heb gebeden lukt dat me niet. Jullie zijn lieve mensen maar jullie missen iets om in te geloven, iets wat groter dan jezelf is. Maakt mij niet uit wat: Islam, Jezus, Boeddha of iets totaal anders. De meeste mensen geloven niet dat God hier is. Ze doen elke dag goede dingen zonder te weten waarom. Ze weten niet wat het is dat tegen ze zegt: ‘Help die persoon. Help die kat. Geef de hond te eten.’
Wat bepaalt aan wie je iets moet geven, en waarom? Dat weten jullie niet.’

‘Toen ik naar Nederland kwam was ik minderjarig. Er waren kansen, ik had naar school kunnen gaan, goed Nederlands kunnen leren, kunnen studeren. Die kansen heb ik kansen laten liggen. Als ik daar over nadenk... Ik was zo dom. Nu zou ik alles anders doen.
Tussen de tijd dat ik hier kwam als minderjarige en nu is alles steeds moeilijker geworden. Maar toen was ik kapot, en nu niet meer. Als alles altijd makkelijk was geweest, dan had ik niets ontdekt en niets geweten en was ik niemand in de ogen gaan kijken. Dan was mijn leven leeg gebleven.’

De naam van de geïnterviewde is gefingeerd.

P.S. Geniet jij met enige regelmaat van onze artikelen? Overweeg dan om ons te steunen. Hard//hoofd heeft het hard nodig.

Mail

Jantine Wijnja is kunstenaar en schrijfster. In 2014 verscheen haar boek 'Reisgids Den Dolder', over het mentale landschap van een psychiatrische instelling.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Faust [working title] (foto door Michel Schnater) door

De opera Faust [working title] doorbreekt de stilte in corona-tijd

Iris Blaak liet zich meevoeren door 'Faust [working title]' van De Nationale Opera en interviewde de makers: Manoj Kamps en Lisenka Heijboer Castañón. Lees meer

Fossil Free Culture NL over een Museumplein zonder Shell  1

In de kunst is Shell niet welkom, zegt Fossil Free Culture NL

Bedrijven als Shell hebben in de cultuursector nog een dikke vinger in de pap. Een gesprek met de kunstenaars-activisten van 'Fossil Free Culture' over artwashing, politieke kunst en feminisme in tijden van klimaatontwrichting. Lees meer

Raquel van Haver overstijgt het oppervlakkige 2

Raquel van Haver overstijgt het oppervlakkige

Als een orkaan raast Raquel van Haver door het kunstlandschap. Maar vergis je niet: haar werkwijze is geduldig. 'Makers moeten tijd en ruimte hebben om te experimenteren en te onderzoeken.' Lees meer

Beeldbrekers (VII): 'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

In deze serie interviewt Hard//hoofd beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering 7: In een oude kogelfabriek op het Hembrugterrein is sinds deze zomer Het HEM te bezoeken, ‘een nieuw huis voor cultuur’. In gesprek met Laura Kemper. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Beeldbrekers (V): Het verbindende museum

'We willen kunst niet als iets ingewikkelds zien'

Stedelijk Museum Schiedam zoekt contact met de Schiedammers. Door van Schiedam een museum voor Schiedam te zijn, vielen ze in de prijzen. Sophie van Lawick van Pabst sprak met Catrien Schreuder en Colin Huizing over het museum als verbindende kracht. Lees meer

Beeldbrekers (IIII):'Musea bezoeken is net als goede wijn drinken: je moet het leren.'

'We gaan niet alleen naar het museum om vermaakt te worden.'

In gesprek met Letty Ranshuysen over publieksonderzoek in musea, incrowd en gebloemde olifanten. Lees meer

Compromisloze solidariteit 1

Compromisloze solidariteit

'Mensen vragen wel eens: wat lost het op om te gaan demonstreren.' Lees meer

Beeldbrekers (III): 'Niet iedereen heeft het lichaam waarop musea ingericht zijn'

'Niet iedereen heeft het lichaam waarop musea ingericht zijn'

In gesprek met Marleen Hartjes, programmacoördinator bij het Van Abbemuseum, waar ze met ‘Onbeperkt Van Abbe’ programma’s organiseert voor mensen met een beperking. Lees meer

Ik ben eigenlijk net Karel Appel

Ik ben eigenlijk net Karel Appel

Schrijver Ferry Wieringa kruipt in de huid van Jan, de bloemverkoper op het Stadionplein in Amsterdam, die na 32 jaar moet wijken voor een herinrichting. Lees meer

'Het gaat me alleen maar om de kwaliteit' 3

'Het gaat me juist om kwaliteit'

In gesprek met Valeria Napoleone, kunstverzamelaar en weldoener van hedendaagse vrouwelijke kunstenaars. Lees meer

Beeldbrekers (I): 'Musea, onderschat je bezoeker niet’

'Musea, onderschat je bezoeker niet’

Hard//hoofd interviewt beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering één: in gesprek met projectmanager bij N8 Aron Eilander. Lees meer

 'Het moet een beetje ongemakkelijk worden'

'Het moet een beetje ongemakkelijk worden'

Een interview met de Pakistaans-Nederlandse animator Faiyaz Jafri, 'artist in focus' op het KLIK Amsterdam Animation Festival. Lees meer

De vermenselijking van dingen 1

De vermenselijking van dingen

Zijn filosofen kunstenaars of zijn kunstenaars filosofen? Of geen van beide? In dit interview met Hella Godee en René van Bakel van Collectief Walden onderzoekt student filosofie en beeldmaker Jente Hoogeveen deze vraagstukken. Lees meer

'Het begrip 'vrouwelijkheid' is rekbaarder dan mensen denken' 1

'Het begrip 'vrouwelijkheid' is rekbaarder dan mensen denken'

Een gesprek over JUCK, feminisme, provocatie en publieke ruimte. Lees meer

'Wij hebben een bloedhekel aan concessies doen' 3

'Wij hebben een bloedhekel aan concessies doen'

Jente Hoogeveen onderzoekt het gebied tussen kunst en filosofie. Deel II: Op bezoek bij architectuurstudio RAAAF. Lees meer

Hoe doe je alles? 2

Hoe doe je alles?

Een gesprek met de veelzijdige ontwerpstudio Job, Joris & Marieke over technologie, de toekomst, samenwerking en makerschap. Lees meer

Campagnedieren (III): De publieks​voorlichter

De publieks​voorlichter

Wie zijn de stile krachten achter de verkiezingscampagnes? Deel (III): Martine van Bemmel, publieksvoorlichter bij D66. Lees meer

Campagnedieren (II): De beleids​medewerker

De beleids​medewerker

Een kijkje achter de schermen bij de mensen die de verkiezingsmolen draaiende houden. Deel II: Eline van den Bosse, beleidsmedewerker bij de SGP. Lees meer

Campagnedieren (I): De grassroots-manager 1

De grassroots-manager

Een kijkje achter de schermen bij de mensen die de verkiezingsmolen draaiende houden. Deel I: Leon Boelens, grassrootsmanager bij GroenLinks. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan