Asset 14

‘Ik moest mijn familie opgeven om mezelf te kunnen zijn’

Hoe ziet het leven eruit voor mensen zonder legale verblijfsstatus in Nederland? Jemila (24) kon in haar geboorteland Sierra Leone niet uitkomen voor haar seksuele geaardheid. Hier vond ze nieuwe hoop voor de toekomst: ‘Over vijf jaar wil ik iets groots zijn.’

‘Hier zijn is een enorme opluchting. Elke dag word ik sterker, leer ik van mijn fouten, en probeer ik te werken aan de toekomst. Wat er verder ook aan de hand is, ik kan hier de dingen zeggen en doen die ik thuis niet kon of mocht zeggen. Jezelf zijn is iets waar iedereen het recht op zou moeten hebben. Kunnen zeggen wat je voelt zonder dat een ander op je neer kijkt.
Ik ben opgegroeid in een huishouden waarin de vrouwen veel te lijden en weinig te zeggen hadden. De man was de baas, over alles. Toen ik jong was zei ik tegen mezelf: "Ik zorg dat ik later nooit zo word". Elke keer als ik naar mijn ouders luisterde dacht ik: als dit is hoe een man me gaat behandelen, dan ga ik nooit trouwen.

Ik hoop dat mijn vader er nog is, maar ik heb geen contact meer met hem

Ik had allerlei redenen voor mijn vertrek. De belangrijkste: ik ben een meisje dat op meisjes valt. In mijn land is dat niet geaccepteerd. De LGTB-gemeenschap zoals die hier bestaat is nu niet mogelijk in Sierra Leone. Misschien wordt het ooit mogelijk, en wie weet kan ik een klein deel uitmaken van die verandering. Misschien kan ik aan anderen leren dat het oké is om jezelf te zijn en om een ander zichzelf te laten zijn.'

asielvrouw02

Illustratie: Beeldredactie

‘Om hier te zijn heb ik mijn familie op moeten geven. Ik hoop dat mijn vader er nog is, maar ik heb geen contact meer met hem. Soms gaan dingen niet goed, dan zou ik hem graag bellen. Om te zeggen: luister papa, het is moeilijk hier, de noodopvang verwart me, ik had ruzie met mijn vriendin.
Iedereen heeft familie nodig in zijn of haar leven. Iemand buiten jezelf om in te vertrouwen, iemand met wie je een taal deelt. Dat heb ik niet.
De Nederlandse mensen die ik ken zijn de mensen die me steunen. Zoals de oude vrouw bij wie ik een tijd in huis heb gewoond. Ze noemde me haar huisbaas, we aten samen en gingen wandelen. In 2013 beloofde ze me om me mee uit te nemen voor mijn verjaardag, en ze deed het nog ook!’

‘Ik ben samen met iemand anders naar Nederland gekomen. Iemand die me had moeten helpen. Maar het liep anders, en ik moest bij die persoon weg zien te komen. Daar wil ik het verder niet over hebben. De vrouw bij wie ik in huis woonde, heb ik ontmoet in een blijf-van-mijn-lijfhuis. 
Nadat ik me bij de politie had gemeld omdat ik bang was, kreeg ik een voorlopige verblijfsvergunning terwijl ze probeerden de persoon die me hier had gebracht op te sporen. Ik ging met het COA werken aan mijn procedure voor het aanvragen van een verblijfsvergunning.
Ik had net gehoord dat ik het AZC uit moest toen er twee jongens langskwamen om hiphop met ons te maken. Eén van hen deed een oefening met ons: we moesten een brief schrijven aan ons toekomstige zelf, de ‘ik’ van over drie jaar. Op dat moment had ik geen enkele hoop. Er was nergens iemand die op me zat te wachten, niets om naar toe te gaan. Ik schreef: ‘Deze brief is geschreven door het meisje wat je ooit was, maar nu is alles anders. Je hebt hard gewerkt om te zijn waar je nu bent. Je ervoer het slechtste maar bleef hopen op het goede. Ik hoop dat je intussen wat van je bagage kwijt bent geraakt.’

‘Over vijf jaar wil ik iets groots zijn. Dan wil ik werken. Het maakt me niet uit als wat. Misschien lukt het me om iets te doen met kleding doen. Ook als het niet professioneel is zou ik graag de jurken willen kunnen maken die ik mooi vind.
Ik zing en dans en ik houd van gospel. Alle nummers die ik graag hoor, zing ik. Ik zing ze tot ik ze uit mijn hoofd ken. Muziek geeft me kracht. Als ik hier geboren zou zijn, was ik inmiddels misschien een professionele zangeres. Misschien zouden mijn ouders dan lessen voor me betaald hebben en had ik aan talentenshows meegedaan.

Nu ik gestopt ben met mijn aanvraag voor een verblijfsvergunning, heb ik weer een leven

Tot voor kort had ik steeds het gevoel dat alles me ontglipte. Zelfs in mijn eigen land had ik inmiddels afgestudeerd moeten zijn, ik heb de leeftijd waarop mensen beginnen met werken. En ik heb niet eens basisopleiding, die krijg ik nu pas. Maar toen vertelde iemand me dat ik nog jong ben. Dat haar moeder met een opleiding was begonnen op haar vijfendertigste, en dat die moeder nu werkt. Het is dus nooit te laat.
Toch voelt het soms zo.'

'Toen ik in procedure was om een verblijfsvergunning aan te vragen, mocht ik niks. Op dit moment zit ik niet meer in een procedure, maar ik heb wel weer een leven. Ik leer dingen bij het ASKV, een steunpunt voor vluchtelingen, en bij het Wereldhuis. Naaien, en Nederlands. Ik ontmoet er mensen die in dezelfde situatie als ik zitten. Dat maakt het leven makkelijker: we hoeven niet steeds alles aan elkaar uit te leggen, we hoeven ons niet te verdedigen. We zijn gelijk. 
Daardoor voel ik me niet meer zo kapot. Ik ben verdrietig, maar ik probeer mezelf gelukkig te maken.
Ik ga elke woensdag naar therapie. Om weer genoeg zelfvertrouwen te krijgen om stappen te kunnen zetten. Ik weet niet wat morgen of overmorgen gaat gebeuren, dus ik moet in staat zijn om in dit moment te leven. Het soort verdriet dat ik heb is niet het soort verdriet waarbij huilen helpt. Ik moet gewoon naar een andere situatie toewerken. Ik ga gelukkig zijn terwijl ik hier ben.’

De naam van de geïnterviewde is gefingeerd.

P.S. Geniet jij met enige regelmaat van onze artikelen? Overweeg dan om ons te steunen. Hard//hoofd heeft het hard nodig.

Mail

Jantine Wijnja is kunstenaar en schrijfster. In 2014 verscheen haar boek 'Reisgids Den Dolder', over het mentale landschap van een psychiatrische instelling.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
Lees meer
test
het laatste
Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer