Asset 14

‘Ik besta alleen als moeder van mijn kinderen’

Hoe ziet het leven eruit voor mensen zonder legale verblijfsstatus in Nederland? Voetbalmama Aïcha (51) uit Marokko voedt in haar eentje drie jongens op, die allen hier geboren zijn. 'Als je kinderen hebt, denk je anders.'

'Mijn kinderen hebben geen status, maar ze staan wel ingeschreven bij de gemeente. En ik sta niet zelf ingeschreven, maar wel als hun moeder. Naast hun naam, zonder eigen hokje. Ik besta alleen als moeder van mijn kinderen.
Ik woon in een appartementje met mijn drie kinderen – mijn jongens, mijn muisjes. Ze eten alles wat los en vast zit. De jongste is acht, de oudste vijftien. Elke zaterdag ga ik met ze mee naar hun voetbaltraining om aan te moedigen. Meestal kijk ik bij de jongste, Idris. Hij is keeper, Mohamad speelt op links.'

'Ik kom uit Casablanca. Ik had nooit verwacht dat ik de kans zou krijgen mijn land te verlaten. Maar ik kende iemand met familie in Zwitserland, en die familie had oppas nodig. Binnen vijftien dagen was alles geregeld: paspoort, visum, ticket... Het was fantastisch. Ik kon het haast niet geloven. Mijn verhaal begon toen dat paspoort kwam.

'De eerste jaren in Nederland waren mooie jaren’

Toen ik in Zwitserland werkte kwam ik een paar keer naar Nederland om mijn man te bezoeken. Hij was hier om te studeren. Ik heb hem drie keer bezocht, de vierde keer ben ik gebleven. In Nederland zijn we altijd illegaal geweest, maar het ging wel en leverde geen grote proberen op. We werkten hard en hadden altijd een eigen appartementje. Onze kinderen zijn hier geboren. Dat waren mooie jaren.
Aicha

De jongste was nog geen jaar oud toen mijn man is opgepakt en uitgezet. Ik heb geen moment gedacht aan teruggaan. Dat is vanwege de kinderen, hun leven is hier. Ze weten niks van Marokko, ze kennen alleen Nederland. Als je ze vraagt naar hun nationaliteit, zeggen ze: ik ben Nederlands.'

'Hier, voel mijn handen. Mijn handen zijn niet zacht. Het zijn schuursponsen. Ik werk als schoonmaker. Vroeger werkte ik lange dagen: ik was een sterke vrouw en ik werkte met sterke producten. Eén keer had ik heel sterk anti-schimmelspul gekocht. Ik spoot het in de hele badkamer. Plotseling voelde ik alles branden. Mijn longen, mijn keel. Ik heb bijna een week niet kunnen eten. Sindsdien gebruik ik alleen nog ecologische producten. Dat heeft mij een boel werk gekost.
Er zijn veel mensen die willen dat ik producten voor hen gebruik die ze zelf nooit zouden gebruiken, omdat ze giftig zijn. Maar het is mijn leven, en ik heb drie jongens om voor te leven. Dus dat doe ik niet. Nu heb ik nu steeds minder werk. Vijf uur op een dag, drie uur op een dag. En soms niks.'

'Voor mezelf hoop ik niks meer. Het enige waar ik nog aan denk: Hoe kan het voor mijn kinderen veilig worden? Ze houden van studeren. Als ik in de kamer zit hoor ik ze tegen elkaar praten: "Ik wil dit worden, ik wil dat worden." En ik voel in mijn hart dat we niet weten of het gaat lukken.

'Er zijn zoveel vrouwen die er net zo voor staan als ik’

Ik ben een oude vrouw. Ik ben vijftig. Ik ben er trots op dat ik mijn kinderen naast mij heb. Maar op wat ik voor mezelf bereikt heb, nee, daar ben ik niet trots op. Ik houd van leren, en ik heb het niet gekund. Het werk wat ik doe, ik houd er niet van. Ik wil vrij zijn om te werken, vrij zijn om iets doen. Dat ben ik niet. Leven is mooi, maar ook moeilijk.
Ik zie zoveel vrouwen die er net als ik voor staan. Zoveel vrouwen met kinderen zonder status. Of die status komt, maar pas na twintig jaar. Ze zijn zoveel van hun leven kwijt. Ze houden het vol voor hun kinderen. Zonder die kinderen zouden ze niet blijven. Als je kinderen hebt, denk je anders. Je moet geduldig zijn, ook als je geen geduld meer hebt. Hun ontwikkeling is belangrijker dan jouw ontwikkeling.'

'Soms ga ik een paar uur naar vriendinnen. Of ik lees de Koran. En als ik niet kan lezen, luister ik ernaar. Ik probeer te blijven staan op basis van mijn geloof, mijn hart en mijn eigenwaarde. En ik probeer toch íets te leren. Elke donderdag ga ik naar zwemles, samen met mijn vriendinnen. Ik vind het leuk. Drie kwartier zwemmen voelt als een halve dag. Ik kan het nog niet goed, ik ben nog bang.
Wat ik eng vind is het diepe. Of het idee van het diepe. Ik kan zwemmen, maar ik wil weten dat er grond is. Zwemmen voelt anders als je weet dat je even kunt staan.
Als je ineens beseft dat er geen bodem meer is - dat is schrikken.'

De naam van de geïnterviewde is gefingeerd.

Mail

Jantine Wijnja is kunstenaar en schrijfster. In 2014 verscheen haar boek 'Reisgids Den Dolder', over het mentale landschap van een psychiatrische instelling.

Wies van der Velde is maker en illustrator, wonend en werkend in Utrecht. Haar werk kenmerkt zich door het gebruik van diverse materialen, wat resulteert in een gevarieerd beeld.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli een unieke print van Hanane El Ouardani!

Word kunstverzamelaar