Asset 14

Notes on Ken

Notes on Ken

‘Camp is de organisator van het feestje, en strooit nog wat extra glitter over je heen wanneer je arriveert.’ In Notes on Ken analyseert Caecilia Rasch Earring Magic Ken, neonkleurige beenwarmers, Barbiecore fit checks en de kenmerkende campy esthetiek.

1. Op de uitnodiging stond dat je je mooiste Barbiepop mee moest nemen. Ik had precies nul Barbiepoppen, laat staan een mooie. Mijn moeder is er een voor me gaan kopen. Ik heb navraag gedaan, het was een Ariël-barbie. Na het feestje heb ik de pop weggegeven, ze voegde zich gewillig in de collectie van een vriendin.

2. Camp is een term die door Susan Sontag in haar essay Notes on Camp (1964) in het leven is geroepen. In 2019 kreeg de term opnieuw aandacht als thema van het Met Gala. Camp bestond echter al lang voor Sontag het duidde, en is daarna nooit weggeweest. In deze tekst laat ik Susan ook aan het woord via citaten uit haar Notes on Camp.

• Camp is een esthetiek. Het is de waardering van wat doorgaans gezien wordt als slechte smaak.
• Camp waardeert het kunstmatige. Het is theatraal en over de top. Denk aan Art Deco, Tiffany lampen, het Zwanenmeer of de zelfportretten in wisselende stereotype gedaanten van Cindy Sherman. Voorbeelden van Camp anno 2023 zijn drag shows, alles wat Lady Gaga aanraakt en Y2K-mode.
• Over smaak valt niet te twisten, het kan niet in goed of slecht worden geclassificeerd. Wel is er zoiets als de logica van smaak. Sontag legt het uit als een ‘consistente gevoeligheid’, die niet in woorden te vangen is. Zodra je dat wel doet, is het niet langer een gevoeligheid, maar een idee.
• Camp is inclusief, in tegenstelling tot veel andere modernistische stijlopvattingen waar het ornament altijd heeft moeten wijken voor de functie. Met beige interieurs of overzichtelijk design heeft Camp niets van doen. Camp is de organisator van het feestje, en strooit nog wat extra glitter over je heen wanneer je arriveert.

‘Camp is the good in bad taste’

3. Greta Gerwig’s Barbie-film, met een blonde Ryan Gosling als mierzoete Ken, veroverde wereldwijd harten met een trailer van nauwelijks twee minuten. Als toonbeeld van nepheid en overdrijven plak je er gemakkelijk een Camp label op. Maar een voorwaarde voor pure Camp is juist een gebrek aan intentie. Camp laat zich niet voor een karretje spannen, kan niet gefunctionaliseerd worden zonder in te leveren op ongebondenheid.

‘One must distinguish between naïve and deliberate Camp. Pure Camp is always naive. Camp which knows itself to be Camp (‘camping’) is usually less satisfying.’

Barbie zelf is niet Camp, maar het waarderen van Barbie als puur esthetische, vermakelijke vorm van over-de-top plastic is dat wel.

Camp laat zich niet voor een karretje spannen, kan niet gefunctionaliseerd worden zonder in te leveren op ongebondenheid.

4. In 1993 werd de Earring Magic Ken pop uitgebracht. In een poging om de Ken-pop verkoopcijfers te boosten gaven ze Ken een gaas T-shirt, een leren vestje, een oorbel en een ketting die verdacht veel doet denken aan een cockring. Vandaag de dag zou dit een PR hit zijn, maar de jaren 90 was een ander, homofober tijdperk te midden van de aidsepidemie. Toen duidelijk werd dat Earring Magic Ken omarmd werd als Queer icoon, waren de schappen binnen zes weken schoongeveegd van Gay Ken. De schaarste die dat teweegbracht, droeg alleen maar bij aan zijn populariteit.

5. Barbiecore steekt de draak met Barbie’s overdaad aan roze. Ze nemen iets problematisch - Barbie zou als echte vrouw niet kunnen lopen en te weinig plaats in haar romp hebben voor al haar organen, om maar iets te noemen - strippen het van alle betekenis en nemen een loopje met Barbie’s look.

Toch is barbiecore niet zo onschuldig als de neonkleurige beenwarmers en roze glitterbadpakken doen denken. Het is bewezen dat het tot trend bombarderen van specifieke lichaamstypen lichaamsdysmorfie veroorzaakt, ingebeelde lelijkheid, en laten jongeren daar nou net kwetsbaar voor zijn. Via slim-thick, een lichaamstype dat zowel slank als vol is, langs de Brazilian Butt Lift, cirkelen we nu weer terug naar het onrealistisch-dunne lichaam van de jaren 2000. Het constant najagen van zulke uiteenlopende hypes kan leiden tot een verstoorde relatie met je lichaam en in het ergste geval een eetstoornis.

Trends keren altijd terug, maar zelfs iconen Barbie en Ken worden onderworpen aan een veranderlijke tijdsgeest. Hoewel onrealistische lichaamsproporties nog steeds aan alle kanten verheerlijkt worden, heeft Barbie ook een omslag gemaakt. Er zijn nu genderinclusieve Barbiepoppen verkrijgbaar, en speciale edities van inspirerende vrouwelijke rolmodellen zoals Rosa Parks en Frida Kahlo. Verliest Barbie daarmee haar Campy status?

6. Nicki Minaj noemt zichzelf al jaren Barbie, Barbz, en blies dat onlangs nieuw leven in met haar videoclip voor het rapnummer Princess Diana. Het perfecte plaatje van een iconische popster, van top tot teen opgetut, in een Barbiehuis-achtige omgeving spreekt tot ieders verbeelding. Dit is de ultieme beauty queen van een onbereikbare glamour. Ze is oppervlakkig, kunstmatig, en wat is daar eigenlijk mis mee?

‘The whole point of Camp is to dethrone the serious. Camp is playful, anti-serious. More precisely, Camp involves a new, more complex relation to ‘the serious’. One can be serious about the frivolous, frivolous about the serious.’

Dit is de ultieme beauty queen van een onbereikbare glamour. Ze is oppervlakkig, kunstmatig, en wat is daar eigenlijk mis mee?

7. In een wereld die kapitaliseert op onzekerheid en chaos verbaast het mij niets dat er gegrepen wordt naar Campy esthetiek. Camp speelt al met humor en ironie. Van barbiecore fit checks op TikTok tot het hyperfeminiene voorkomen van Minaj; met het doelbewuste gebruik van kitscherige elementen pakken ze de controle over hun representatie terug.

‘Camp sees everything in quotationmarks. It’s not a lamp, it’s a ‘lamp’; not a woman, but a ‘woman’. To perceive Camp in objects and persons is to understand Being-as-playing-a-Role. It is the farthest extension, in sensibility, of the metaphor of life as theater.’

Come on Barbie, let’s go party. Camp leert ons wat afstand van Barbie te nemen, en haar tussen grote aanhalingstekens te plaatsen. Het geeft ons, behalve goed en slecht, een derde categorie om Barbie en Ken mee te duiden.

8. Het ultieme Camp-statement: het is goed omdát het slecht is. Camp geeft ons het vrolijke perspectief dat we nodig hebben. Het zet de low-brow waar je in het geheim zo van houdt in de spotlight, en maakt korte metten met opgelegde maatstaven van zogenaamde schoonheid. Wees serieus over het speelse en speels over het serieuze. Met neonkleurige beenwarmers en roze glitterbadpakken gaan we het patriarchaat vast niet omverwerpen, maar dan hebben we in ieder geval nog plezier terwijl de wereld in de fik staat.

Mail

Caecilia Rasch is een fotograaf en freelance creative uit Amsterdam. Naast haar eigen fotografieprojecten werkt ze aan campagnes voor culturele opdrachtgevers als de Hortus Botanicus Amsterdam en het Amsterdam Museum. Heeft een voorliefde voor beeld, popcultuur en indiefilms uit de jaren 2000.

Sanne Marieke Smit is een illustrator die inspiratie haalt uit de natuur. Als maker is ze op expeditie. Met wisselende materialen maakt ze werelden waar ze in wil vluchten. Haar uit de hand gelopen analoge beeldenarchief is de bron van absurdistische collages. Daarnaast heeft ze een stille liefde voor senioren die er het beste van weten te maken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Waarom wil je nog altijd niet-homo en meer genderbevestigend zijn? In deze brief bespreekt Jochum de waanvrijheid rondom homoseksualiteit. Lees meer

Lieve Mr. Dickhead

Lieve Mr. Dickhead

Op 7 januari schreef N. een liefdevolle goedmaakbrief en wilde deze persoonlijk overhandigen aan M. Zeven dagen eerder, op nieuwjaarsdag, mondde een akkefietje uit in de dramatische afloop van hun kortstondige doch intensieve liefdesrelatie. Het bleef niet bij een enkele ochtendbrief. Lees meer

:The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

Marit Pilage onderzoekt beelden van queer vruchtbaarheid in de kunst om zo de definitie van vruchtbaarheid, zwangerschap en ouderschap te herdefiniëren. Lees meer

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Zazie Duinker baant zich een weg door het oerwoud van de (hergedefinieerde) woorden. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer