Asset 14

Levenslessen van SPINVIS

Zondag 23 november speelt Erik de Jong (Spinvis) op ons festival (er zijn nog kaarten!) en mocht jij dit fantastische intieme concert onverhoopt mislopen zijn hier in ieder geval de vijf levenslessen die Joyce hem heeft weten te ontfutselen.

1. Heb vertrouwen
Ken je het spreekwoord ‘Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten’? Het betekent dat je oordeel over iemand anders vooral iets over jezelf zegt: als je wantrouwig bent, dan ben je zelf niet te vertrouwen.
Zelf ga ik altijd uit van het goede in anderen. Natuurlijk gebeurt het dan weleens dat ik teleurgesteld word, omdat blijkt dat mensen toch een andere agenda hebben. Die teleurstelling kun je voor zijn door te wantrouwen en door alles wat je afspreekt in een contract te zetten, maar zo kun je niet leven.
Je moet gewoon vol vertrouwen in het leven staan, blauwe plekken loop je sowieso op. Dat is dan de prijs voor op een zonnige manier in het leven te staan.

2. Je bent je herinneringen
Hoe ouder ik word, hoe meer ik besef dat een mens bestaat uit herinneringen. Ook ontdekte ik dat die herinneringen geen feiten zijn, je maakt ze zelf. Als je bijvoorbeeld een dagboek bijhoudt, dan is dat alleen voor je eigen ogen, toch schrijf je het zo op dat alles net iets mooier of belangrijker wordt. Dat doe je omdat jij je leven zelf wil maken. Het verhaal waarin je denkt te leven bestaat niet uit feiten, je zweeft in het luchtledige en je maakt jezelf. Omdat je steeds verandert, veranderen ook je herinneringen, je past ze aan volgens de levensfase waarin je zit. Ik vind het belangrijk dat goed te beseffen, want het betekent ook dat alle negatieve gedachten en herinneringen heel relatief zijn: ook die heb je immers zelf gemaakt.

Foto: Mirte Slaats

3. Koester je geheimen hard
Wie iets maakt en daarmee naar buiten komt, krijgt kritiek, dat is alleen maar logisch. Kritiek is nuttig, maar je kunt er ook diep gekwetst door raken. Daarom is het belangrijk dat er een kamertje in je hart of in je hoofd is waar niemand bij kan. Een plek waar geen enkele mening of recensie toegang heeft. Die kern moet je proberen te vinden en heel hard koesteren. Die onaantastbare plek dient om plezier te hebben in wat je maakt, zonder blootgesteld te zijn aan meningen van anderen.
Je in die plek terugtrekken heeft ook iets droevigs, want je bent daar helemaal alleen. Maar die alleenheid hoeft geen eenzaamheid te zijn, het is vooral een kracht.

4. Vrienden zijn als een spiegel
Mijn allerbeste vrienden zijn helemaal niet zulke leuke mensen. Ze zijn drankzuchtig, egoïstisch en chagrijnig, maar ik hou van ze, want ze zijn mijn vrienden. Waarom komen mensen in aanmerking om je vriend te zijn? Niet omdat ze betere versies van jezelf zijn, maar omdat ze onderdelen van jezelf zijn, in verschillende schakeringen.
Door naar je vrienden te kijken leer je dingen over jezelf. Dat is leuk.

5. Je kunt het blijkbaar wel
Ik was eind twintig, ik had een wild leven en ik dacht: kinderen krijgen? Ik? Never! Dat kan ik helemaal niet. Toen mijn vriendin in verwachting raakte, wist ik me er geen raad mee, ik was verlamd van angst. Totdat ik daar stond met dat jongetje in mijn armen. Vanaf dat moment gingen er luikjes open waarvan ik niet wist dat ze er waren. Ik kon het zomaar, ik was een vader. We kunnen wel boeken schrijven en muziek maken en weet ik wat nog, maar je functie als mens blijkt toch het doorgeven van DNA. Dat kun je dan blijkbaar. Als je voor het eerst zo veel vertrouwen krijgt in iets waarvan je eerst dacht dat je het niet kon, helpt dat je heel erg bij alles wat je doet. Sinds ik vader ben, weet ik dat er dingen in je zitten die je alleen maar kunt ontdekken als je je ergens blindelings in stort. Een bijna hallucinant gevoel is dat, alsof je buiten jezelf stapt.

--
Deze bijdrage verscheen eerder in De Standaard en maakt deel uit van de wekelijkse rubriek 'Levenslessen'.
--

Erik de Jong is Spinvis en schreef samen met cellist en theatermaker Saartje Van Camp Kintsukuroi, een dansopera die 30 november te zien is in Muziekgebouw aan 't IJ.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer