Asset 14

Levenslessen van SPINVIS

Zondag 23 november speelt Erik de Jong (Spinvis) op ons festival (er zijn nog kaarten!) en mocht jij dit fantastische intieme concert onverhoopt mislopen zijn hier in ieder geval de vijf levenslessen die Joyce hem heeft weten te ontfutselen.

1. Heb vertrouwen
Ken je het spreekwoord ‘Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten’? Het betekent dat je oordeel over iemand anders vooral iets over jezelf zegt: als je wantrouwig bent, dan ben je zelf niet te vertrouwen.
Zelf ga ik altijd uit van het goede in anderen. Natuurlijk gebeurt het dan weleens dat ik teleurgesteld word, omdat blijkt dat mensen toch een andere agenda hebben. Die teleurstelling kun je voor zijn door te wantrouwen en door alles wat je afspreekt in een contract te zetten, maar zo kun je niet leven.
Je moet gewoon vol vertrouwen in het leven staan, blauwe plekken loop je sowieso op. Dat is dan de prijs voor op een zonnige manier in het leven te staan.

2. Je bent je herinneringen
Hoe ouder ik word, hoe meer ik besef dat een mens bestaat uit herinneringen. Ook ontdekte ik dat die herinneringen geen feiten zijn, je maakt ze zelf. Als je bijvoorbeeld een dagboek bijhoudt, dan is dat alleen voor je eigen ogen, toch schrijf je het zo op dat alles net iets mooier of belangrijker wordt. Dat doe je omdat jij je leven zelf wil maken. Het verhaal waarin je denkt te leven bestaat niet uit feiten, je zweeft in het luchtledige en je maakt jezelf. Omdat je steeds verandert, veranderen ook je herinneringen, je past ze aan volgens de levensfase waarin je zit. Ik vind het belangrijk dat goed te beseffen, want het betekent ook dat alle negatieve gedachten en herinneringen heel relatief zijn: ook die heb je immers zelf gemaakt.

Foto: Mirte Slaats

3. Koester je geheimen hard
Wie iets maakt en daarmee naar buiten komt, krijgt kritiek, dat is alleen maar logisch. Kritiek is nuttig, maar je kunt er ook diep gekwetst door raken. Daarom is het belangrijk dat er een kamertje in je hart of in je hoofd is waar niemand bij kan. Een plek waar geen enkele mening of recensie toegang heeft. Die kern moet je proberen te vinden en heel hard koesteren. Die onaantastbare plek dient om plezier te hebben in wat je maakt, zonder blootgesteld te zijn aan meningen van anderen.
Je in die plek terugtrekken heeft ook iets droevigs, want je bent daar helemaal alleen. Maar die alleenheid hoeft geen eenzaamheid te zijn, het is vooral een kracht.

4. Vrienden zijn als een spiegel
Mijn allerbeste vrienden zijn helemaal niet zulke leuke mensen. Ze zijn drankzuchtig, egoïstisch en chagrijnig, maar ik hou van ze, want ze zijn mijn vrienden. Waarom komen mensen in aanmerking om je vriend te zijn? Niet omdat ze betere versies van jezelf zijn, maar omdat ze onderdelen van jezelf zijn, in verschillende schakeringen.
Door naar je vrienden te kijken leer je dingen over jezelf. Dat is leuk.

5. Je kunt het blijkbaar wel
Ik was eind twintig, ik had een wild leven en ik dacht: kinderen krijgen? Ik? Never! Dat kan ik helemaal niet. Toen mijn vriendin in verwachting raakte, wist ik me er geen raad mee, ik was verlamd van angst. Totdat ik daar stond met dat jongetje in mijn armen. Vanaf dat moment gingen er luikjes open waarvan ik niet wist dat ze er waren. Ik kon het zomaar, ik was een vader. We kunnen wel boeken schrijven en muziek maken en weet ik wat nog, maar je functie als mens blijkt toch het doorgeven van DNA. Dat kun je dan blijkbaar. Als je voor het eerst zo veel vertrouwen krijgt in iets waarvan je eerst dacht dat je het niet kon, helpt dat je heel erg bij alles wat je doet. Sinds ik vader ben, weet ik dat er dingen in je zitten die je alleen maar kunt ontdekken als je je ergens blindelings in stort. Een bijna hallucinant gevoel is dat, alsof je buiten jezelf stapt.

--
Deze bijdrage verscheen eerder in De Standaard en maakt deel uit van de wekelijkse rubriek 'Levenslessen'.
--

Erik de Jong is Spinvis en schreef samen met cellist en theatermaker Saartje Van Camp Kintsukuroi, een dansopera die 30 november te zien is in Muziekgebouw aan 't IJ.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Kwetsuur

KWETSUUR

Het prinsessenbed en de koffiepauze in een hospice vormen het decor van dit gedicht van Kim Liesa Wolgast. Koffie, lametta en aquarelpapier zijn de rekwisieten van het sterftheater, waar de tijd stilstaat en zich tegelijkertijd steeds herhaalt. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – De uitnodiging

Podcast: Maandagavond – Het cadeau

Voor de één is het 't allerbelangrijkste onderdeel van een feest, voor de ander een leeg ritueel vol onnodige spulletjes. In de derde aflevering van dit Maandagavond-seizoen draait alles om ‘Het Cadeau’. Met Rebekka de Wit, die het publiek uithoort over pijnlijke ‘kutcadeaus’, Suzanne Grotenhuis, die getuige was van de perfecte aankoop, en Freek Vielen die trakteert op een tekst uit hun gloednieuwe jubileumboek. Lees meer

Materiaal van een lichaam 1

Materiaal van een lichaam

In dit verhaal van Merel Nijhuis en beeld van Jasmijn Vermeeren exposeert een disabled kunstenaar haar werk tussen de zoemende TL-verlichting, kunstkijkers en hun opmerkingen. Ze probeert een balans te zoeken tussen genoeg informatie geven over haar werk en het ontwijken van de daaropvolgende validistische vragen. Lees meer

We willen het ook voor jou veilig houden

We willen het ook voor jou veilig houden

Claire heeft het voor elkaar: luxe kleding, een indrukwekkend cv en een leidinggevende functie. Tot ze op het matje wordt geroepen vanwege grensoverschrijdend gedrag. Claire snapt het niet. Wat is er gebeurd? Wanneer zijn de regels veranderd? Wie heeft de nieuwe normen bedacht? Emma Stomp duikt in dit verhaal in Claires hoofd en laat het... Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever/zakelijk leider

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever (zakelijk leider) [deadline verstreken]

Maak jij een vrije ruimte voor experiment voor nieuwe schrijvers, makers en denkers mogelijk? Word de nieuwe uitgever van Hard//hoofd! Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Kijk, voel, denk opnieuw. In Naakt dat raakt tonen kunstenaars dat naakt meer is dan bloot: het is een middel voor autonomie, identiteit en verzet. Sanne de Rooij gidst je met een kunsthistorische blik door de tentoonstelling van Museum Arnhem en gaat in gesprek met conservator Manon Braat: ‘Ik wil blijven geloven dat kunst een verandering teweeg kan brengen.’ Lees meer

De onderste sport

De onderste sport

Walde groeit op onder de kassa in de supermarkt. Daar hoort hij de verhalen van alle klanten die bij zijn moeder afrekenen. In dit verhaal van Jelt Roos wordt onze drang ambitieuze levens te leiden bekeken door de lens van klassenongelijkheid. Is het beter om te streven of in je eigen vak te blijven? Lees meer

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Na de zoveelste genegeerde petitie constateren Marthe van Bronkhorst en Savriël Dillingh dat het anders moet: een nieuwe vorm van verzet. 'Wat zijn we in de afgelopen dertig jaar in die klassestrijd nou eigenlijk opgeschoten? Moeten we niet eens escaleren?' Lees meer

Hard//hoofd lanceert 'Harnas' in Museum Arnhem!

Kom naar de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem!

Kom naar de feestelijke lancering van Hard//Hoofd magazine Museum Arnhem! We gaan in gesprek met Museum Arnhem over naakt in tekst en beeld, en schrijvers uit ‘Harnas’ magazine geven literaire rondleidingen door de tentoonstelling Naakt dat raakt. Vier de lancering van dit magazine en deze bijzondere samenwerking met ons tijdens een speciale Hard//hoofd-rondleiding door de... Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!