Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand.
Maak kennis met X, een luchtig Y dat symbool staat voor een kalmerende invloed in een samenleving die de waarde van stille reflectie herontdekt. X is doordrenkt van sereniteit en moedigt ware ontspanning en focus aan, waardoor de geest kan dwalen en creativiteit kan ademen, wat ruimte maakt voor innovatie.
Is X een thee? Een geloof of een spirituele gedachte? Een complottheorie of misschien een soort drugs? Het is het allemaal niet. Wat je hebt gelezen komt uit een persbericht van kleurcoderingbedrijf Pantone. X staat voor ‘Cloud Dancer’, dat is de naam van de door Pantone uitgeroepen kleur van het jaar 2026, en (Y) is wit.
Sinds 2000 kondigt Pantone jaarlijks ‘de kleur van het jaar’ aan. Een tweeledige keuze die 1) de tijden waarin we leven representeert of er een reactie op is en 2) ervoor zorgt dat die kleur ook daadwerkelijk dominant wordt in het jaar erna. Pantone is hierin een culturele duider, maar ook een trendsetter. Later in het persbericht lezen we:
Met zijn uitgestrekte aanwezigheid nodigt Cloud Dancer uit tot een ruimte waarin functie en gevoel samensmelten en een sfeer van rust en ruimte creëren. Het biedt een toevluchtsoord voor visuele zuiverheid dat welzijn en lichtheid inspireert.
Dat Pantone specifiek functie benoemt in relatie tot kleur, is opmerkelijk, maar niet verrassend. Het was de Oostenrijkse architect Adolf Loos die in 1908 al schreef dat ‘de evolutie van cultuur gepaard gaat met de eliminatie van ornamenten uit nuttige objecten’. In zijn essay ‘Ornament and Crime’ zette hij uiteen dat ornamenten (en elke vorm van decoratie en tierelantijntjes) ertoe leiden dat objecten in de toekomst uit de mode raken. Door ornamenten volledig achterwege te laten, kun je objecten ‘onsterfelijkheid’ geven. Maar hoe kunnen objecten in een bepaalde context ergens voor staan als we ze tijdloos maken?
De parallellen met Pantone’s Cloud Dancer zijn groot. Pantone schrijft dat wit een ‘visuele zuiverheid’ verschaft en een toevluchtsoord biedt. Hoe krijgt Pantone het uit de pen om te schrijven over wit als visuele zuiverheid in tijden van de etnische zuivering? En de 13 miljoen mensen die in Soedan op de vlucht zijn, zijn echt niet op zoek naar Cloud Dancer. Wie gaat Pantone uitleggen dat een kleur wit geen oord is om naartoe te vluchten?
Wanen we ons in 2026 straks allemaal stille, reflecterende dansers tussen witte wolken van visuele zuiverheid
Loos schreef verder dat ornamenten ‘immoraliteit’ bevatten, beschreef ze als ‘gedegenereerd’ en zag de onderdrukking ervan als noodzakelijk voor het reguleren van de samenleving. En ja, tatoeages als ‘oppervlakte versieringen’ vallen daar ook onder. Doet je dat ook denken aan hoe ICE (Immigration and Customs Enforcement) kijkt naar tatoeages bij het oppakken en ‘reguleren’ van mensen in de huidige Amerikaanse samenleving?
Zo zien we de populariteit van ‘zuiverheid’ in de politiek, doordat er al jaren een conservatieve wind waait. Trump ís Diversity, Equity and Inclusion aan het uitkleden. De toeslagenaffaire ís het grootste voorbeeld van institutioneel racisme in Nederland sinds WOII. Daarnaast is visuele zuiverheid allang realiteit. Voor eentonigheid in architectuur hoef je niet verder te kijken dan het gemiddelde Nederlandse huis en je ziet de oer-Hollandse drie-eenheid van roodbruine bakstenen, witte kozijnen en grijze dakpannen. Gentrificatie maakt ook gebruik van een eentonige formule: alle restaurantinterieurs die de havermelkelite ophemelt zien er hetzelfde uit - houten krukjes, betonvloeren en rvs-accenten. Maar denk ook aan de neutraliteit van de ‘beige baby'-esthetiek met speelgoed in houttinten en kleding in bruin en pastelkleuren (ondanks dat felle kleuren kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van het zicht bij baby’s). Wist je dat de Pantone kleur van het jaar 2024 (Peach Fuzz) een pasteloranje was en 2025 een bruintint, Mocha Mousse? Zo zien we dat Pantone’s kleur van het jaar wel degelijk doorsijpelt in onze levens.
Wat Cloud Dancer betreft: Pantone beschrijft de samenleving als een ‘die de waarde van stille reflectie herontdekt’. Wanen we ons in 2026 straks allemaal stille, reflecterende dansers tussen witte wolken van visuele zuiverheid?
Ik denk zacht gezegd dat het een goed idee is als we dat proberen te voorkomen. We moeten stille reflectie niet herontdekken, we hebben een gebrek aan luide reflectie - voornamelijk van de huidige wereldleiders, techbazen en ultrarijken. We hebben geen toevluchtsoord voor visuele zuiverheid nodig, we willen een wereld waarin niemand op de vlucht is.
Dat zijn grote problemen, maar een revolutie kan klein beginnen. Zie het als je goede voornemen om wit níet tot de kleur van het jaar 2026 te maken. Zeg nee tegen visuele zuiverheid en wit als toevluchtsoord. Het goede nieuws? December is de perfecte maand om te beginnen en wel als volgt:
1. Stop met het romantiseren van een witte kerst: als je wil dat het sneeuwt in december, doe dan iets aan de klimaatcrisis.
2. Strijd tegen visuele zuiverheid met een bontgekleurde kerst outfit: fluweel, vlinderdas, glitterpanty, eyeliner en een oorbelletje met strass steentjes.
3. Doe aan niet stille reflectie tijdens het kerstdiner.
4. Houd bovenstaande vol na de feestdagen.
Weet je waar je die glitter outfit van kerst leuk kan herdragen? Op de barricade. Laat 2026 het jaar worden van luide reflectie en meer visueel geluid.
Tierelantijntjes aller kledingkasten, verenigt u!
Loïs Blank Loïs Blank (zij/haar, 1998) is modefilosoof en mateloos geïnteresseerd in cultuur en esthetiek. Ze studeerde natuurkunde en filosofie in Amsterdam en mode in Italië. Ze werkt als journalist en eindredacteur en is adjunct-uitgever van Hard//hoofd.
Amber Pieren (2001) is een illustrator uit Amersfoort. Haar interesse in de huidige tijdgeest en ‘pop culture’ zorgen voor kleurrijke digitale beeldverhalen met een vleugje humor. De illustraties zijn opgebouwd door middel van een mix van lijnwerk, kleurvlakken en tekst. Het liefst een beetje bizar en het liefst met het gebruik van neon roze.
