Rutger maakt een reisje met zijn vader en wordt geconfronteerd met de eeuwige moeizame band tussen vaders en zoons." /> Rutger maakt een reisje met zijn vader en wordt geconfronteerd met de eeuwige moeizame band tussen vaders en zoons." />
Asset 14

Zoon

Mijn vader bracht me vroeger elke ochtend naar school. Het scheelde mij een half uur reizen, maar ik vond het verschrikkelijk. Na vijf minuten douchen stak een grote behaarde mannenhand een handdoek de hoek om: eruit, het is mijn beurt. Beneden zat ik tegenover hem met mijn brood te spelen terwijl hij boven de krant als een bezetene zijn cornflakes naar binnen schrokte. Het geluid van zijn malende kaken in die vroege stilte bezorgde me elke keer weer een ongelofelijk ochtendhumeur. In de auto begon een stille strijd om de autoradio. Ik koos een station, maar als een nummer hem niet beviel drukte hij het via een knopje op zijn stuur weer weg. Bovendien kreeg ik als vijftienjarige puber in benauwde ruimtes onvermijdelijk een enorme erectie, die met elke beweging ongemakkelijk langs de binnenkant van mijn broek streek. Mijn vader wilde elke ochtend extra vroeg weg om de files te vermijden. Ik was vervolgens altijd om acht uur op school, samen met de mensen die zich moesten melden omdat ze te veel spijbelden. Soms moest ik wachten tot de conciërge aan kwam lopen om zijn werkdag te beginnen. Er was één keer file, maar toen kwamen we alsnog een uur te laat.

Daar moest ik aan denken toen ik met mijn vader een weekend naar Berlijn ging. Ik moest in de Duitse hoofdstad optreden en hij bood aan om mee te gaan. Inmiddels hebben we een goede band, dus ik zei meteen 'ja'. Mijn vader neemt me de laatste tijd regelmatig in vertrouwen, soms zelfs te erg, zoals die keer dat hij me over zijn ‘ejaculatiehoofdpijn’ vertelde. Maar het lijkt me een mooi moment om als twee volwassen mannen een reisje te maken. We gooien onze spullen in de auto en ik moet lachen als ik zie dat hij de belachelijke grote skaterswinterjas draagt, die ik op de middelbare school altijd aanhad. Op zijn verzoek heb ik wat cd’s meegenomen en begin hem tijdens de reis rustig mijn muzieksmaak in te leiden. Ondertussen keuvelen we gezellig over van alles. We gaan van The Beatles (waar hij ook fan van is) naar oude Bob Dylan, naar nieuwe Bob Dylan, naar Tom Waits. Nu begint mijn vader ongemakkelijk in zijn stoel te schuiven. Bij CocoRosie zegt hij dan eindelijk: “Mag er wat anders op?” Ik gehoorzaam en na een paar minuten zegt hij: “Wat was dat een kutmuziek zeg.”

De relatie tussen vader en zoon blijft lastig. Het is een mannelijke concurrentiestrijd die de zoon telkens onvermijdelijk verliest. Er is een stuk in “Brief aan vader” van Franz Kafka, waarin hij zich herinnert hoe hij zich als jongetje samen met zijn vader in het kleedhokje van het zwembad omkleedt. Het contrast tussen hun lichamen is aanleiding voor Kafka’s eindeloze schaamte en onzekerheid: “Ik mager, zwak, tenger, jij fors, groot, breed. Al in het hokje voelde ik me een hoopje ellende, en niet alleen in jouw ogen, maar in de ogen van de hele wereld, want jij was voor mij de maat van alle dingen.” Ook ik voel me naast mijn vader altijd een mindere man. Mijn vader kan waterleidingen repareren, lampen ophangen, boren, timmeren. Wat kan ik later voor mijn zoon? Waar gaat hij mij voor bellen? Ik kan hem hooguit helpen als hij vastzit in een computerspelletje. “Hé jongen… Ja, dan moet je kruisje, rondje, rondje, driehoekje, R2, rondje, rondje, kruisje, select en L1 drukken… Is de eindbaas dood? Ik zei het toch? Geen probleem knul. Dag!”

In Berlijn is na één dag onze gespreksstof min of meer op. Mijn vader doet er niet moeilijk over en gaat in het café gewoon naast mij de krant zitten lezen. Hij wil elke avond terug naar hetzelfde goedkope sushirestaurant bij ons hotel om de hoek, ook al leg ik hem uit dat het in Berlijn barst van de goedkope sushitentjes. ’s Nachts snurkt hij zo hard dat ik slaapdronken en wanhopig willekeurige voorwerpen naar hem gooi: pennen, een schoen, mijn andere kussen. Steeds houdt hij even op om vervolgens weer verder te gaan met zijn gezaag. De volgende ochtend kijkt hij verbaasd om zich heen: “Heb je dit allemaal naar me gegooid?” We moeten allebei lachen.

Op de terugweg zeg ik: “Zal ik een stukje rijden?” Ik heb nog nooit in mijn vaders auto gereden en al helemaal niet nadat ik die van mijn moeder een flinke deuk had bezorgd. Maar hij kan het nu niet weigeren, dat voel ik. Bij een benzinestation wisselen we. Gespannen neemt hij plaats in de bijrijderstoel. Ik rijd de Autobahn op en voel me zenuwachtig, maar ook glorieus. Het is een bijzonder moment. Mijn vader zit verkrampt naast me. We zwijgen. Na een tijdje zegt hij: “Let op je snelheid.”

(Mees is twee weken op vakantie. Rutger vervangt haar.)

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer