Asset 14

Toe

Frank Bloem is acht weken lang de Zondagsschrijver. Hij schrijft voor hard//hoofd een bijzondere verhalenserie over personen die worstelen met hun lichaam, of met dat van een ander. Acht verhalen die op ingenieuze wijze in elkaar grijpen. Acht verhalen die onder je huid kruipen. Vandaag deel IV: "Toe".

Selma Zuiderveld zat in het restaurant bij haar om de hoek in Amsterdam Oud-Zuid. Voor het raam. Ze was veel te vroeg en schaamde zich daarvoor. Haar notaris kwam altijd stipt op tijd binnen.

Ze aten jaarlijks in dit niet al te dure restaurant. Ze bespraken dan de stand van zaken betreffende haar nalatenschap, onder het genot van een goed glas wijn en een biefstuk met frieten. Notaris van Schijndel stond er op dat ze elk jaar even de stand van zaken bespraken. 'Je gaat ook elk jaar even naar de tandarts.', had hij gezegd. 'Ook als je niets voelt.' De rekening van de tandarts was een stuk lager dan die van de notaris, maar over geld hoefde ze zich geen zorgen te maken.

Vaak was er weinig te melden aangaande veranderingen in de situatie. Haar kinderen had ze na de dood van haar man onterfd. Daarna was het contact verbroken en leefde ze een rustig en gelijkmatig leven.

Ze zou zich na haar dood aan de wetenschap schenken, al twijfelde ze zelf of er nog noemenswaardige wetenswaardigheden uit haar versleten lichaam opgediept konden worden. Daar kon je als gewone sterveling natuurlijk niet op vooruitlopen, ze moesten maar zien waar ze nog voor kon dienen. Anders moesten ze haar maar weggooien.

Voordat Van Schijndel het restaurant betrad, schudde hij zijn paraplu uit. Hij had haar door het raam al vluchtig gegroet en kwam, nadat hij het regenscherm had opgeklapt en in de paraplubak gezet, meteen op haar af. Ze gaven elkaar een hand en hij nam plaats tegenover haar.

Hij was ouder geworden. Dat misstond hem niet, vond ze.

HardHoofdToe
Beeld: Lisa-Marie van Barneveld

De witte pepersaus die ze bij de biefstuk kregen kleefde aan zijn kin. Ze veegde het weg met haar servet. Liefdevol. Maar zakelijk. Het bleef een zakelijke ontmoeting. Hij had haar zestien jaar geleden na de dood van haar man bijgestaan in de afhandeling van de erfenis. Bij die zelfde gelegenheid had hij haar meegedeeld dat hij altijd voor haar klaar zou staan en dat ze altijd een beroep op hem kon doen.

Dat de handreiking van de notaris een economisch motief had ontging haar niet. Ze vond het zelfs een voorwaarde. Andere verbanden dan puur zakelijke relaties accepteerde ze niet meer in haar leven. Ze wenste zich niet meer verplicht te voelen tot sociaal contact.

Wel had ze zich voor deze avond opgemaakt en zich besprenkeld met parfum, die ze nog van haar man had gekregen.

Ze namen de tijd. De fles wijn stond op tafel en ze praatten niet al te veel. Hij had, zoals gewoonlijk, bij het voorgerecht gevraagd of ze niet van gedachten was veranderd. Of haar fortuin nog steeds nagelaten moest worden aan de faculteit Wiskunde van de Universiteit van Amsterdam. Hierop had zij bevestigend geantwoord en waren ze uitgepraat geweest. Later tijdens het diner spraken ze over de kwaliteit van de biefstuk, de krokantheid van de frieten kwam ter sprake en toen de borden leeg waren veegden ze ongeveer gelijktijdig hun mond schoon.

‘Toetje?’

Ze kende het antwoord en stond op van tafel. Moeizaam. Haar zesenzeventig jaar oude lichaam was sleets geraakt. De heupen waren dan wel gloednieuw, haar knieën deden het niet goed meer.

Ze betaalde de rekening. Hij had in eerdere jaren ook wel eens afgerekend, maar dan vond ze het bedrag toch weer terug op een rekening die hij haar stuurde, het maakte dus niet uit.

Ze wandelden naar haar huis. Beiden kauwden op een pepermuntkussentje. Daar aangekomen ging hij haar voor, de trap op. Boven legde hij zijn jas over de reling. Zij ging vooruit naar de slaapkamer en legde een handdoekje over de urn waarin de as van haar man zich bevond.

Of, het leeuwendeel van de as van haar man. De kinderen hadden elk hun deel willen uitstrooien op voor hen memorabele plaatsen. Ze troostte zich met de gedachte dat zij het meeste van hem bezat. Het meeste van zijn geld en het meeste van zijn as.

Haar notaris volgde haar naar de slaapkamer. Het bed was op klossen gezet zodat ze er beter in en uit kon stappen. Ze hing haar kleren over de stoel die naast het tweepersoonsbed stond. Stapte moeizaam uit haar onderbroek. Hij wilde haar helpen haar bh uit te trekken, maar ze stond het niet toe. Het moest zakelijk blijven. Ze besteeg het bed. De notaris stond ernaast.

Zijn kleren had hij al uitgetrokken in de gang, ze hingen naast zijn jas over de leuning van de overloop. Hij ging naast haar op het bed zitten, legde zijn koele hand op haar bovenbeen en streelde haar vel behoedzaam, langzaam. Traag haast.

Het was een fijne notaris, één die per uur factureerde. Hij nam er de tijd voor.

Volgens mevrouw Zuiderveld herkende je daaraan een goeie notaris, aan zijn geduld.

--
Frank Bloem (1978) is beeldend kunstenaar, bedenkt corporate identities, is internetradiopionier en schrijft. Hij studeerde Beeldende Kunst aan de Gerrit Rietveldacademie en was Artist in Residence bij Het Vijfde Seizoen, AiR! en Badgast.

Lisa-Marie van Barneveld is editorial illustrator. Ze houdt van korte deadlines en moeilijke onderwerpen. Haar geheime superkracht is meer verf op haar handen/kleren/tafel/kat krijgen dan op het papier. 

Mail

Lisa-Marie van Barneveld is editorial illustrator. Ze houdt van korte deadlines en moeilijke onderwerpen. Haar geheime superkracht is meer verf op haar handen/kleren/tafel/kat krijgen dan op het papier.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

Dingen die ik nooit gedaan heb

Dingen die ik nooit gedaan heb

Op een warme avond in een koele loods loopt een jonge vrouw een bekende professor tegen het lijf. Met de geur van opgedroogd zweet en de aanblik van een duur kapsel neemt Faye Schumacher ons mee in een ontmoeting tussen Vanessa en Meneer de Professor. Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

'Een uitvaart is toch meer voor de nabestaanden.' Steef probeert zichzelf een houding te geven wanneer ze hoort dat haar vervreemde zus is overleden. Nadine Ronde neemt je mee in de eerste stadia van het rouwproces dat begint met een ongemakkelijk potje airhockey, een Super Mario PEZ-dispenser en gesprekken over de prijsstijging van komijnekaas. Lees meer