Na Balthasars begrafenis nadert het verhaal zijn climax..." /> Na Balthasars begrafenis nadert het verhaal zijn climax..." />
Asset 14

De begrafenis

‘Het is toch treurig,’ zei de lichtman tegen de geluidsman. De manager pulkte in zijn neus en smeerde vervolgens zijn vinger af aan een plakje cake. Ik was verbaasd het drietal hier te zien. Naar ik wist was Balthasar nooit meer dan een lifter voor ze geweest. Wie had ze eigenlijk op de hoogte gebracht van zijn overlijden? Ik realiseerde me ineens dat ik mijn muzikantenvrienden sinds Lowlands niet meer had gezien. Zij zouden de hele nacht doorfeesten en misschien was die nacht wel nooit geëindigd. Zorgvlied is ook een soort popfestival, maar dan met lijken in plaats van bandjes.

Robert, Balthasar’s vriend uit Amerika, had een ontroerende speech gehouden. Zo waren Annika en ik opeens van alles over Balthasar's leven te weten gekomen. Hij bleek een gevierd maker van koekoeksklokken te zijn geweest, ‘de beste buiten de Zwitserse landsgrenzen’. Robert was een jazztrompettist die het plan had opgevat ‘de ultieme conceptplaat over de tijd’ te componeren. De twee hadden elkaar ontmoet op een klokkenbeurs in Arkansas. ‘Vijf jaar lang woonden we samen en deelden voedsel en vrouwen,’ zo vertelde Robert in zijn beste Nederlands, ‘maar op een dag verdween Bal zonder bericht om pas twee weken later thuis te komen. Hij was compleet veranderd, in zichzelf gekeerd. Hij begon een vreemde geur af te scheiden, een geur van... verdwaling.’

Robert keek de zaal in, alsof hij na wilde gaan of iedereen hem begreep. Vervolgens vertelde hij hoe Balthasar daarna nog één klok maakte, weken werkte hij er aan, maar het was prutswerk, de spijkers staken aan alle kanten uit. Toen verdween hij op zekere dag voorgoed. Op de koelkast was een briefje geplakt waarop met grote hanenpoten stond geschreven: ‘de tijd heeft mij niet nodig, ik ben hier nooit geweest’. Dat was dertig jaar geleden en sindsdien had Robert hem nooit meer gezien. Ook niemand van zijn familie en vrienden had Balthasar daarna nog gezien. Men ging ervan uit dat hij jaren geleden gestorven moest zijn, totdat de gepensioneerde rechercheur Egbert Nelis – die al zijn dossiers op zijn zolder was blijven bewaren en nog regelmatig bij lastige zaken werd ingeschakeld – bij Balthasar’s stokoude ouders voor de deur stond.

Toen Balthasar op onze bank in een stortvloed aan gesuikerde pinda’s zijn laatste adem had uitgeblazen, raakte ik even in grote paniek. Wat te doen met een lijk van iemand die je korte tijd hebt gekend, maar over wie je eigenlijk nooit iets te weten bent gekomen? Ik wilde niet naar de politie stappen, bang dat we onszelf in gevaar zouden brengen. Maar Annika besloot dat het onze burgerplicht was. We konden gewoon de waarheid spreken: we hadden deze lifter die aan geheugenverlies leek te lijden een slaapplek aangeboden, en hij was een tijdje gebleven. We hadden gehoopt dat als hij goed zou zijn uitgerust, hij weer zou weten waar hij naartoe moest, waar hij thuis hoorde, waar op hem werd gewacht. In de tussentijd timmerde hij een wieg voor ons ongeboren kind. Zo vreemd klonk dat verhaal eigenlijk niet eens. ‘Bovendien,’ zei Annika, ‘is er geen enkele manier om Maxime aan Balthasar te linken.’ De agent van dienst keek inderdaad niet op van ons verhaal. Na enkele dossiers van recente vermissingen te hebben doorgenomen, schakelde hij zijn oude makker Nelis in. Het was bizar hoe snel vervolgens de hele zaak was opgelost.

Nu ik zag hoeveel dierbaren Bal had achtergelaten die eindelijk echt afscheid van hem konden nemen, werd ik overvallen door een intense blijdschap dat wij er voor hem waren geweest, dat wij hem hadden opgepikt, mee naar huis hadden genomen, hem hadden gevoed en verfrist. We hadden hem teruggebracht in de tijd, de tijd die hij had willen ontvluchten. Balthasar was weer iemand die ergens kon zijn en die ergens anders niet kon zijn. Nu wist iedereen waar hij was, nu wist iedereen dát hij er was, ook al was hij morsdood. Robert eindigde zijn speech met de mededeling dat hij niet lang na Balthasar’s verdwijning de heroïne had ontdekt en dat de conceptplaat over de tijd er nooit was gekomen. Een man op de derde rij met een grasgroen vlinderdasje snoot luid zijn neus. Uit de kist walmde de odeur van deodorant.

Toen Annika en ik thuiskwamen was Maxime verdwenen. Het duurde niet lang om erachter te komen hoe hij uit de touwen had kunnen komen. Ik had de pizzaslicer voor de commode laten liggen. Annika sloeg me in mijn gezicht en daarna nog een keer en nog een keer, elke klap weer een stuk harder dan de vorige. Ik voelde me licht worden in mijn hoofd. ‘Kalm aan,’ zei ik, ‘stress kan nooit goed zijn voor ons Bubbeltje.’ ‘Ze heet geen Bubbeltje meer!’ schreeuwde Annika, ‘Bubbeltje was Balthasar’s belofte!’

Ik wist dat we flink in de penarie zaten. Nadat opsporingsteams de gehele Ardennen hadden uitgekamd, was Nederland vastbesloten dat Maxime niet naar rust in zijn hoofd had gezocht, maar in vijandelijke handen moest zijn gevallen. Men dacht dat de Hofstadgroep, of misschien zelfs Al-Qaida, of mogelijk het Metropole Orkest, achter zijn verdwijning zou zitten. Peter R. de Vries had een oude geliefde van Verhagen opgespoord, een tandeloos vrouwtje dat een camping in Zanzibar runde en onthullend nieuws had over een gestolen paard. ‘Clitoridectomie van onze democratie. Dat zeg ik, Gamma,' liet Geert Wilders weten. Sinds de verdwijning van Verhagen waren de aandelen Twitter dermate in waarde gekelderd dat politici voortaan alleen nog gesponsorde berichten mochten verzenden. Met deze nationale hysterie hadden wij ons relatief veilig gevoeld. Wie zou ook op het malle idee komen om de kersverse vice-premier te zoeken in Bos & Lommer, bij burgers die zelfs nooit een boete voor spookfietsen hadden ontvangen? Maar nu Verhagen op vrije voeten was zou het niet lang duren voordat de AIVD op onze stoep stond. Het was wellicht een kwestie van uren. Zwijgend begonnen Annika en ik onze koffers in te pakken.

Toen Annika haar kastje opendeed verbrak ze het zwijgen. ‘Wie heeft er aan mijn fotoboeken gezeten?’ zei ze geschrokken. Blijkbaar had ik ze toch niet zo netjes teruggezet als ik had gedacht. En blijkbaar had Annika toch wat te verbergen. Ik slikte en zei toen: ‘Wie is Wilfried?’ Op dat moment kon niets me meer schelen, ik begreep niet waarom ik me zo graag dom had willen houden. Ik moest weten wie Wilfried was, ik had recht op een antwoord. Annika keek me glazig aan. Ik pakte haar bij de schouders en schudde haar door elkaar. ‘Wie is Wilfried?’ zei ik nog een keer. ‘Wie is Wilfried? Wie is Wilfried? Waarom noemde je mij zo?’ Het volume van mijn stem zwol aan, tot ik de longen uit mijn lijf schreeuwde. Annika bleef me niet begrijpend aankijken en barstte toen los in een hysterische lachbui, alsof ik een grap had verteld die ze nu pas begreep.

- Volgende week de ontknoping! -

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer