De boot schommelt heen en weer en jij hangt met een groen gezicht over de reling." /> De boot schommelt heen en weer en jij hangt met een groen gezicht over de reling." />
Asset 14

Zeeziekte

Noodgedwongen stapte ik afgelopen week op de boot in plaats van het vliegtuig. Normaal heb ik daar niet zo’n problemen mee – dobberen op zee vind ik heerlijk. Dit keer waren de weersomstandigheden echter dusdanig dat alle vluchten gecancelled waren, dus ik maakte me op voor een pittig tochtje. In het begin ging het nog goed, je neemt de deining waar en ziet de lichtjes aan de pas verlaten kade wat op en neer bewegen. Na een tijdje had mijn maag echter genoeg van al die schommelingen en dirigeerde mij naar de wc. Omringd door kreunende vrouwen en kokhalzende kinderen probeerde ik uit alle macht mijn zo-even verorberde sandwich binnen te houden. Als je moet overgeven door teveel drank of bedorven voedsel kan het immers opluchten; bij zeeziekte lost het niets op.

Anders dan je maag je doet vermoeden, komt zeeziekte namelijk niet voort uit een probleem in je verteringsstelsel. Het is je evenwichtsorgaan, welke zich in je binnenoor bevindt, dat compleet in de war is geraakt. Omdat de bewegingen waar je lichaam aan onderworpen wordt verschillen van degene die je ogen waarnemen, ontstaat er een conflict. Door dat registratieconflict ontstaat er een gebrekkige coördinatie en wordt je misselijk en duizelig.

Het evenwichtsorgaan bestaat uit drie halvecirkelvormige kanalen met een vloeistof erin. Er wordt getracht de vloeistof waterpas te houden, en als dit niet zo is sturen zintuigcellen de 'scheve' informatie door naar je hersenen. Echter, als het zo gaat klotsen dat het letterlijk resoneert met de zee, verlies je je evenwicht. Onze balans wordt bewerkstelligd door drie organen: je evenwichtsorgaan, je ogen en je proprioceptoren. Dat is de verzameling sensoren in je spieren, pezen en gewrichten die je hersenen vertelt welk lichaamsdeel de grond aanraakt en welke er bewegen. Op het moment dat deze drie organen niet dezelfde informatie doorgeven ontstaat de misselijkmakende onenigheid. Op een boot registreren je evenwichtsorgaan en je proprioceptoren complexe bewegingen, maar je ogen niet – ten opzichte van de boot beweeg je immers niet.

Mensen proberen hun zwaartepunt altijd boven hun voeten te houden en loodrecht ten opzichte van de horizon te staan. Wanneer die horizon als referentiepunt constant verschuift wordt het lastig je evenwicht te bepalen. Het fixeren van je blik op een vast punt kan je daarom helpen de zeeziekte te vermijden. Aan de andere kant moet je wel anticiperen op de bewegingen die gaan komen, zodat je lichaam minder verrast wordt door de snoekduiken. Daarom hebben bestuurders vaak minder last van zeeziekte; zij bepalen immers waar de boot heengaat en worden gedwongen de schommelingen in te schatten.

Maar als de zeeziekte je hoofd in de war stuurt, waarom reageert je maag dan zo heftig? Het Engelse woord voor misselijkheid, ‘nausea’, is duidelijk over zijn herkomst: 'naus’ is Grieks voor zee. Wanneer het evenwichtsorgaan overstuur raakt zendt het noodboodschappen naar de slokdarm. Een mogelijke verklaring voor de misselijkheid die optreedt bij zeeziekte is dat de hersenzenuw die over het spijsverteringstelsel gaat langs het evenwichtsorgaan loopt. Bij zeeziekte zou die zenuw extra gestimuleerd kunnen worden en zo de maagstreek overstuur maken.

Sommige mensen zijn veel gevoeliger voor zeeziekte dan anderen. De precieze oorzaak hiervan is onbekend, maar zal vast een genetische component hebben. Wel is bekend dat vrouwen over het algemeen eerder zeeziek worden dan mannen. Dit heeft met de hormoonniveaus te maken. Ook jonge kinderen zijn er gevoeliger voor. Dat ligt waarschijnlijk aan het feit dat ze nog geen overzicht kunnen houden over de situatie en hun lichaam dus zonder enkele referentie letterlijk meegenomen wordt op de golven. Een bepaalde groep kan juist niet eens zeeziek worden: doofstomme mensen. Gehoor- en evenwichtsproblemen gaan vaak samen omdat de beide functies in het oor liggen. Door oorschade zou het evenwichtsorgaan, wat in het binnenoor ligt, dus ook aangetast kunnen zijn.

Je lichaam kan op den duur wel wennen aan de klotsende bewegingen; ervaren stuurlui hebben over het algemeen minder last van zeeziekte dan degenen aan de wal. Als je toch onverhoeds een stormachtige boottocht moet maken zijn er nog wel wat tips. Het spreekt voor zich dat een kater niet bevorderlijk is voor zeeziekte; evenmin is het drinken van koffie of alcohol een aanrader. Een jointje daarentegen zou je nog wel eens uit de draaiende molen kunnen halen – mits je niet teveel neemt natuurlijk – omdat het je zintuigen platlegt en het waarnemingsconflict daardoor verkleint. Wat betreft de huismiddeltjes schijnen gember en cola wonderen te kunnen verrichten.
Anti-zeeziektepillen danken hun werking aan het tegenhouden van de sensorische input, waardoor het waarnemingsconflict en de kans op misselijkheid verkleind worden. Dit kan gedaan worden door de bloedtoevoer in het evenwichtsorgaan te vergroten of stoffen als dopamine of histamine te blokkeren. Hoe dan ook is het goed van tevoren een voedzame, maar niet te vette, maaltijd gegeten te hebben. Als je je dan toch onverhoeds over de reling bevindt kan je de vissen in elk geval nog een voedzame maaltijd voorschotelen.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

In de gedichten van Nora van Arkel spoelen herinneringen aan en wordt er lego in de sloot gegooid. 'Alsof een eindeloze hoeveelheid tijd zich voor me uitstrekte / loom achterover ging liggen totdat het hele /landschap tijd was geworden'. Lees meer

(Geen onderwerp)

(geen onderwerp)

Vijf huisgenoten proberen via e-mails in contact te blijven over hun huis dat steeds viezer wordt. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer