Dagan Cohen en Barbara de Wijn zijn de oprichters van Upload Cinema, een maandelijkse avond waarbij Youtube-filmpjes op het witte doek te zien zijn, iedere keer met een ander thema. Ze begonnen in De Uitkijk in Amsterdam, inmiddels is Upload Cinema uitgebreid naar vijftien Nederlandse steden. Behalve de maandelijkse vertoningen in de bioscoop wordt Upload Cinema voor verschillende projecten gevraagd. Zo stelden ze voor het Eye filminstituut, het Van Gogh Museum en Foam een programma samen over illusie en werkelijkheid, en werken ze dit jaar samen met het IFFR in Rotterdam. In een gesprek met hard//hoofd komen onder meer een absurde politieagent, melige pubercultuur en wonderlijke spaghetti langs.
Typisch Youtube? Tja, waar te beginnen? Dagan en Barbara noemen de dialoog een essentieel onderdeel van Youtube. Kunstenaars, amateurfilmers; iedereen reageert op elkaar. Dagan: "Er ontstaan mash-ups, waarbij er telkens weer nieuwe lagen worden toegevoegd." Deze mash-ups laat ook zien dat het hedendaagse idee van kunst anders is dan voorheen. "Kunst op het internet is vluchtig, en niet meer iets voor de eeuwigheid," zegt Barbara. "Ook snelheid, energie en ergens zin in hebben spelen een rol bij de waardering van kunst," vult Dagan haar aan.
Dagan: "Spontaniteit is de norm op Youtube. De filmpjes zijn vaak pretentieloos, achteloos bijna en hebben een soort rauwheid in zich." Een ontwikkeling die volgens Dagan eigenlijk al begon bij America's Funniest Home Video's, en zich op Youtube heeft doorgezet.
Ook bedrijven als Levi's nemen deze stijl over, zoals in dit filmpje uit het laatste programma van Upload Cinema.
Een klassiek Youtube-voorbeeld, waarbij een vader zijn zoontje filmt, nog verdwaasd van de verdoving na een tandartsbehandeling. Dagan: "Een spontaan filmpje dat een gigantische hit werd, omdat het zo pretentieloos is. Op Youtube kan iets dat zomaar werd opgenomen ineens veel betekenis krijgen, omdat het publiek dat eraan toekent." En waar weer nieuwe filmpjes van worden gemaakt; de teksten van David zijn een heel eigen leven gaan leiden op Youtube.
Barbara: "Zo'n politieagent in een korte broek, het is net een cartoon." Een ongelooflijk filmpje, vindt ook Dagan: "Een absurde vorm van machtsmisbruik. Er is trouwens hierna onderzoek gedaan naar deze agent, hij bleek wel vaker dit soort dingen te doen en is ontslagen. Het trekt de aandacht omdat het schokkend is en wrang, en zo absurd dat het ook grappig is. Wat populair is op Youtube zijn ook dingen die misschien moreel niet okee zijn."
h//h: Wat is dan de rol van curator op zo'n plek als Youtube, dat dus in wezen een plek zonder autoriteit of morele regels is? Is dat niet tegenstrijdig, en willen mensen wel een curator?
Daar hoeft Barbara niet lang over na te denken. "Ik denk zeker dat er behoefte is aan onze rol, juist in de veelheid aan filmmateriaal dat Youtube biedt. Kijk bijvoorbeeld naar filmfestivals zoals het IDFA. Als programmeur voor bioscopen spitte ik de hele programma-gids door, maar ik vind een VPRO-dag of Volkskrant-dag heel fijn, waarbij je gewoon één kaartje koopt en een hele dag goede films ziet. De voorselectie van een aantal deskundigen is heel belangrijk."
Selecteren in het grote woud aan materiaal, zo werkt Upload Cinema ook. De selectieprocedure heeft eigenlijk de vorm van een trechter. Aan de hand van een thema kunnen de leden filmpjes die ze op het net vinden insturen. Uit deze lijst, die meestal bestaat uit zo'n 200 filmpjes, worden door een community-jury van ongeveer 30 mensen weer zo'n 60 filmpjes geselecteerd, en uiteindelijk doen een paar mensen de laatste selectie.
Dagan: "Een leuke combinatie van rap en poëzie. Youtube is ook een uiting van de melige pubercultuur. Pubers uiten zich natuurlijk altijd door kleding, muziek, etcetera, maar met dit soort filmpjes is Youtube voor jongeren een eigen expressiemiddel." Daarnaast is het ook een filmpje dat al snel werd opgepikt door de leden van Upload Cinema voordat het een hit was, zonder dat ze dat hadden voorspeld. "Onvoorspelbaarheid is ook typisch Youtube", verklaart Barbara.
Dit is ook een voorbeeld van de pubercultuur, een van de vele webcamfilmpjes waarin mensen hun hart luchten. Dagan verbaast zich er steeds weer over dat mensen op Youtube zo open zijn, omdat het anoniem is. "Maar daardoor zijn ze juist heel persoonlijk. Iets dat je op televisie zelden ziet."
Dagan: "De eerste televisie-hoax!" Barbara: "Mijn favoriete filmpje uit het thema Net Echt, een oude 1 April-grap van de BBC."
Tot slot zonder twijfel het favoriete filmpje van de hard//hoofd-redactie uit het Net Echt-thema. De ploeterende mens, even knullig als aandoenlijk.
Om op de hoogte te blijven van de vertoningen van Upload Cinema of om zelf filmpjes in te sturen, klik hier.
