Asset 14

Elma Drayer helpt het debat geen stap vooruit

Weerw

Julius Koetsier bindt in Weerwoord de strijd aan met de dogma’s en de dooddoeners die hij tegenkomt in de gevestigde opiniesecties. Hij fluit praatjesmakers die uit de bocht vliegen terug en voorziet hun meningen van een ongevraagd weerwoord. Deze week: Elma Drayer wilde ook graag haar dwaallicht laten schijnen over de ophef rondom debatcentrum De Balie.

Volkskrant-columniste Elma Drayer verdedigt in De Volkskrant van 25 april debatcentrum De Balie. Ze begint met een anekdote over het wetenschappelijk tijdschrift Journal of the Association for Information Science and Technology, dat de term ‘schone slaapster’ in de ban heeft gedaan.

    “De Leidse hoogleraar Ton van Raan bedacht de metafoor vijftien jaar geleden voor wetenschappelijke publicaties die lang moeten wachten totdat iemand ze ‘wakker kust’. Geweldige vondst, sindsdien dan ook veelvuldig gebruikt.
    Totdat een wetenschapster van de Universiteit van Indiana vorig jaar klaagde. Zo’n beeldspraak, vond deze Cassidy Sugimoto, verbindt ‘mooie vrouwen met vertraagde erkenning’. Genoemd periodiek bleek het daarmee eens te zijn. De redactie liet de Leidse geleerde weten dat het begrip vanwege seksisme ‘onacceptabel’ is.
    Dus je meldt dat je je gekrenkt, gekwetst of beledigd voelt, en je krijgt het gelijk geheel automatisch aan je zijde?”

Gekrenkt, gekwetst of beledigd? Daar heeft Sugimoto het niet over. Volgens het artikel waarnaar Drayer linkt, heeft Sugimoto vooral een probleem met de ‘voortgaande seksualisering van Van Raans aanvankelijke metafoor.’ Om daar iets over te kunnen zeggen, zou Drayer zich in het gebruik van die metafoor moeten verdiepen. Dan is het makkelijker om te doen alsof Sugimoto het gelijk ‘automatisch’ aan haar zijde krijgt, en haar argumenten te reduceren tot emoties.

Drayer probeert de afzegging in verband te brengen met identiteitspolitiek

Drayer klaagt, zoals elke columnist weleens doet, dat het typisch Amerikaanse identiteitspolitieke denken ‘de oceaan is overgestoken’:

Het staat iedere genodigde natuurlijk vrij een optreden af te zeggen. Wat dit te maken heeft met identiteitspolitiek is tot nog toe onduidelijk. Drayer probeert de afzegging in verband te brengen met identiteitspolitiek, door erop te wijzen dat sommigen van die vrienden van Eltahawy te maken hebben met BIJ1:

    “Haar informanten, het zal niet verbazen, bleken te behoren tot ons dappere legertje antiracismeactivisten, onder meer gelieerd aan identiteitspartij Bij1. Een van hen verklapte Eltahawy via Twitter dat Balie-directeur Yoeri Albrecht ‘extreem-rechts en uitgesproken islamfoob’ [sic] is, en een ‘full force supporter of Israel’. Een tweede meldde dat ‘antisekswerkerssprekers’ in De Balie zomaar het woord mogen voeren. (Wat u zegt, het moet niet gekker worden.) Een derde dat er twee jaar geleden een bijeenkomst was gehouden waar dubieuze uitspraken over ‘beroepsmoslims’ vanuit het publiek niet krachtig genoeg waren tegengesproken op het podium.”

Vooral die laatste kwestie was voor Eltahawy reden om af te zeggen, zoals ze zelf op Twitter verduidelijkte. Maar waarom blijft Drayer zo vaag over die ‘dubieuze uitspraken’? Waarom zegt ze niet gewoon dat Bernadette de Wit vanuit het publiek voorstelde ‘beroepsmoslims’ te deporteren om een signaal af te geven? Gespreksleider Geerten Waling vroeg vervolgens aan panellid Paul Cliteur of dat ‘juridisch een beetje een beetje rond te krijgen’ was, waarop Cliteur antwoordde: ‘Ik vind dat jullie dus met dit soort maatregelen meteen eigenlijk naar de meest controversiële en de meest uiterste maatregelen grijpen, terwijl je voorzichtiger kan beginnen. Nou ben ik misschien een beetje een poezelaar hierin.’

Waarom heeft Drayer het slechts over ‘dubieuze uitspraken’ over ‘beroepsmoslims’?

Waling zei later op Twitter dat zijn vraag aan Cliteur ironisch bedoeld was en ook zo begrepen werd door de aanwezigen. Die bedoeling lijkt me aannemelijk, en in het filmpje is ook wat gelach te horen. Nu vind ik milde ironie niet de beste reactie op een voorstel mensen te deporteren om hun geloof. Cliteurs antwoord dat je ‘voorzichtiger kan beginnen’, ook nog eens ingedekt met de bekentenis ‘een poezelaar’ te zijn, al helemaal niet.

Directeur Yoeri Albrecht beweert op Twitter dat De Balie ‘duidelijk en direct’ afstand heeft genomen van deze uitspraken. Op de vraag van journaliste Clarice Gargard waar dat was, geeft hij geen antwoord. In de officiële verklaring van destijds neemt De Balie in elk geval nergens afstand van. In een artikel in NRC spuwt Albrecht desgevraagd zijn gal over de critici van Cliteur. ‘Ik kan me voorstellen dat mensen het met bepaalde meningen niet eens zijn, maar dat is de functie van debat,’ verdedigt hij nogmaals het evenement. De oproep moslims te deporteren valt voor Eltahawy niet onder ‘bepaalde meningen’ die een plaats verdienen in een debat. Zoals ze in haar verklaring duidelijk maakt: ‘This is not a theoretical debate for me.’

Deze hele achtergrond is misschien te lang en te droog voor Drayers column. Maar nogmaals: waarom heeft ze het slechts over ‘dubieuze uitspraken’ over ‘beroepsmoslims’, als ze net zo goed kan schrijven dat het een oproep tot deportatie van deze groep betrof?

    “Het waren – zoals elke onbenul weet die de directeur kent en de debatten aan het Kleine-Gartmanplantsoen weleens bijwoont – potsierlijke, om niet te zeggen schandelijke verdachtmakingen. Maar Eltahawy wist genoeg. De Balie, schreef ze, is ‘geen plaats waar ik mijn opvattingen wil verkondigen’.
    Je zou denken dat Nederlandse activisten na deze mededeling hun geluk niet op konden. Het tegendeel was het geval.”

Dat is niet waar; Eltahawy werd op sociale media geprezen om haar keuze. Drayer concentreert zich op één artikel van OneWorld:

    “Wíj boycotten De Balie al jaren, mokten ze op de sociale media. Pas als een Beroemde Buitenlander het doet, schrijven ‘de mainstream media’ erover! Het platform OneWorld (‘voor een eerlijke en duurzame wereld’) liet vier ‘moslims en personen van kleur’ aan het woord die deze conclusie eensgezind onderschreven.”

De vrijheid van meningsuiting staat geenszins onder druk doordat iemand een optreden afzegt.

In tegenstelling tot Drayers bewering dat Nederlandse activisten ontevreden zijn, zegt Fatima Faïd in dit artikel dat ze het ‘geweldig’ vindt. Trouwens: waarom zet Drayer ‘moslims en personen van kleur’ tussen aanhalingstekens? Omdat ze het iets identiteitspolitiekerigs vindt hebben om mensen ‘in dat hokje’ te stoppen? Misschien ziet ze liever individuen. In dat geval is het vreemd dat ze de vier geïnterviewden (Enis Odaci, Fatima Faïd, Olave Nduwanje en Arzu Aslan) niet bij naam noemt, maar slechts naar hen refereert als ‘de een’ en ‘de ander’:

    “Moslims en personen van kleur worden ‘meer dan ooit gediscrimineerd’ en dat proces ‘wordt aangejaagd door eenzijdige berichtgeving en dus mede ondersteund door centra zoals De Balie’. En de vrijheid van meningsuiting? Dat is ‘een vals dogma dat men ons blijft voorhouden’, zei de een. ‘Daar verschuilt De Balie en haar directeur zich ook al jaren achter’, zei de ander. ‘Dit zijn de mensen die nog steeds ‘vrijheid van meningsuiting’ hadden geroepen als Hitler daar had gezeten.’”

Drayer citeert respectievelijk Aslan en Faïd over vrijheid van meningsuiting. Die staat, zeg ik waarschijnlijk ten overvloede, geenszins onder druk doordat iemand een optreden afzegt.

    “Hoe u, lieve lezer, erover denkt weet ik niet. Maar dat dit alles het broodnodige debat geen stap vooruithelpt weet ik wel.”

Door Mona Eltahawy’s afzegging hebben haar standpunten in elk geval een stuk meer aandacht gekregen, en dat komt het debat wat mij betreft ten goede. Wat het debat niet helpt, is het reduceren van argumenten tot emoties en het weglaten van relevante informatie, zoals Drayer in haar column doet.



Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Beeldredactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer

Warning: Undefined variable $articleCount in /home/hardhoof/hardhoofd.com/releases/20220413071826/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe hoofdredacteur!

De hoofdredacteur van Hard//hoofd is de spin in het web van een groeiende, creatieve organisatie. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Essay & Opinie!

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Eindredactie!

Als Chef Eindredactie breng je schrijvers en eindredacteuren met elkaar in contact, en zie je erop toe dat teksten tijdig gepubliceerd worden. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Eindredactie!

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Essay & Opinie!

Als Chef Essay & Opinie onderhoud je contact met getalenteerde essayisten en opiniemakers, en draag je de verantwoordelijkheid over jouw tak op Hard//hoofd. Lees meer

De draad

De draad

Sumai Yahya schreef een kort, poëtisch verhaal over menselijke vleermuizen slingerend aan een draad. Een korte versie verscheen in het papieren magazine, maar lees hier de volledige versie, vol symboliek, donkere massa's, naalden, konijnen met rode ogen en aangeslepen ruggengraten. Lees meer

Als cavia's in de val

Als cavia's in de val

Marthe van Bronkhorst wil niet meer vliegen maar loopt tegen allerlei problemen aan als ze een duurzame vakantie probeert te boeken. Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Wat zegt het huis waarin je woont, en de meubels erin, over jou? En ben je in een ander huis, tussen andere spullen, nog wel precies dezelfde persoon? Eva past deze zomer op wat woningen van bekenden en onderzoekt wat ze beleeft. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Iets wat van zijn vader is geweest

Iets wat van zijn vader is geweest

Het is zwarte zaterdag en de tankstations zijn druk. Sigarettenrook en uitlaatgassen blijven "in de windstilte boven het asfalt verstikkend en bewegingsloos hangen." Tristan is, in dit korte verhaal, op weg naar het huis van wijlen zijn vader, een man op wie hij nooit heeft kunnen rekenen. Kan hij het opbrengen om door te rijden? Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Gedichten Alara Adilow (titel volgt) 2

Straatliedjes

Wat is een huis? 'Iets dat de wraak van de nacht buiten houdt. / Iets waar je naar terugkeert na een lange reis.' In deze nieuwe gedichten van Alara Adilow worden vaders ontvlucht, tijdelijke verblijfplaatsen gevonden en nieuwe relaties op zee aangegaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Woordenboek der Obscure Melancholieën

Woordenboek der Obscure Melancholieën

De schaamte en toch het gemis wanneer je in je oude dagboek je zorgen terugleest - waarom is er geen woord voor dat gevoel? Marthe van Bronkhorst bedenkt daarom een woordenboek voor melancholische emoties. Lees meer

De onwerkbare

De onwerkbare

Dit is het derde en tevens laatste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Evi Aarens is een troll 1

Evi Aarens is een troll

Je als gearriveerde schrijver verschuilen achter een pseudoniem om kritiek op anderen te spuiwen geeft geen pas, aldus Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Voor niemand vindbaar

Voor niemand vindbaar

Het kan fijn zijn als je familie aan je denkt wanneer je er niet bent. Maar voor af en toe onvindbaar zijn is ook iets te zeggen, vermoedt Eva tijdens een werkbezoek aan de Estse hoofdstad Tallinn. Lees meer

Koeman

Koeman

Een kort verhaal van Jan Wester over een veeboer die op papier alles bezit, maar zich niet thuisvoelt in zijn eigen kudde en op zoek is naar een eenheid. Koeman was niet van land, niet van gras. Door de zolen van zijn laarzen was hij afgescheiden van zijn aarde. Hij had ze weleens uitgeschopt, op... Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel