Asset 14

We moeten af van het rendementsdenken

We moeten af van het rendementsdenken

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Schrijver en activist George Monbiot vindt het zot dat de Wereldbank een groei van drie procent van ons BNP verwacht. Ela Colak zag zijn verontwaardigde optreden bij de BBC en maakt zich eveneens zorgen over het hedendaagse rendementsdenken.

Als schrijver knoop ik de eindjes aan elkaar met een parttime baan bij een commercieel bedrijf. Tijdens vergaderingen krijg ik soms tabellen onder ogen die aantonen of en hoe hard het bedrijf groeit. Waarom is dit van zulk belang? vraag ik me stiekem af. Kunnen we niet gewoon blij zijn met ‘voldoende’ inkomsten?

Achter de schermen van grote bedrijven opereren investeerders en aandeelhouders die kennelijk ook het een en ander (lees: winstuitkering) terug verwachten. Kortom, bedrijven moeten blijven groeien, want de economie moet groeien, evenals ons Bruto Nationaal Product. Stilstand is de vijand.

Onlangs was schrijver en activist George Monbiot te gast bij het satirische BBC programma New World Order. Monbiot uitte zijn verontwaardiging over dat de Wereldbank een groei van drie procent van ons BNP verwacht, wat betekent dat we over vierentwintig jaar het dubbele (!) van ons huidig BNP moeten behalen. In de woorden van Monbiot: ‘It’s madness.’

De mens wil altijd meer, maar nu gaat het ten koste van onze tot dusver gastvrije Moeder Aarde. Want hoe meer we groeien, hoe meer we produceren en hoe meer vervuiling er wordt gecreëerd.

Los van mijn zorgen over ‘rendementsdenken’, oftewel het uitsluitend nastreven van financieel rendement, word ik tegenwoordig ook geplaagd door klimaatstress, net als ieder andere weldenkende burger die de krant leest en er een lichtelijk neurotische aard op nahoudt.

Monbiot claimt dat er op individueel niveau slechts twee maatregelen het beste werken tegen het terugbrengen van CO2-uitstoot: stoppen met vliegen en geen vlees meer eten. Als samenleving moeten we volgens Monbiot nog een stap verder gaan, namelijk: stoppen met rendementsdenken.

Geheel nieuw klinken zijn woorden niet. De Britse econome Kate Raworth introduceerde ons in 2017 al de donut-economie, een circulair model waarin alle facetten van onze samenleving als een ecosysteem met elkaar verbonden zijn en het in stand houdt. Door het circulaire model zouden we korte metten kunnen maken met ons huidige systeem van groei. Hoe we dat concreet moeten doen, dat laat Raworth in het midden. Ze geeft tips en trucs, maar het is aan ons om de maatschappij te transformeren.

Als ik denk aan transformatie van ons huidige systeem, blijft één ding in mijn hoofd hangen: we moeten soberder gaan leven.

Ik heb nooit rijkdom gekend, wellicht dat het daardoor voor mij makkelijker is om niet materialistisch te zijn en niet om dure merken en spullen te geven. Als je uit een rijk gezin komt lijkt het me knap lastig om gas terug te nemen. Toch zou ik ook tegen die mensen, evenals commerciële bedrijven, willen zeggen: de wereld huilt. Kap met je nutteloze uitgaven en de vervuiling die je daardoor veroorzaakt. Wees verdomme bewust van je leefomgeving en ga na wat je allemaal al hebt.

Misschien wordt het voor mij tijd om een andere baan te gaan zoeken.

Mail

Ela Colak (1987) schrijft onder het mom van 'write what you know' graag over het spanningsveld van leven met twee culturen. Ze studeerde Engelse Literatuur en Amerikanistiek en werkt in haar vrije tijd aan korte verhalen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan