Asset 14

We moeten af van het rendementsdenken

We moeten af van het rendementsdenken

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Schrijver en activist George Monbiot vindt het zot dat de Wereldbank een groei van drie procent van ons BNP verwacht. Ela Colak zag zijn verontwaardigde optreden bij de BBC en maakt zich eveneens zorgen over het hedendaagse rendementsdenken.

Als schrijver knoop ik de eindjes aan elkaar met een parttime baan bij een commercieel bedrijf. Tijdens vergaderingen krijg ik soms tabellen onder ogen die aantonen of en hoe hard het bedrijf groeit. Waarom is dit van zulk belang? vraag ik me stiekem af. Kunnen we niet gewoon blij zijn met ‘voldoende’ inkomsten?

Achter de schermen van grote bedrijven opereren investeerders en aandeelhouders die kennelijk ook het een en ander (lees: winstuitkering) terug verwachten. Kortom, bedrijven moeten blijven groeien, want de economie moet groeien, evenals ons Bruto Nationaal Product. Stilstand is de vijand.

Onlangs was schrijver en activist George Monbiot te gast bij het satirische BBC programma New World Order. Monbiot uitte zijn verontwaardiging over dat de Wereldbank een groei van drie procent van ons BNP verwacht, wat betekent dat we over vierentwintig jaar het dubbele (!) van ons huidig BNP moeten behalen. In de woorden van Monbiot: ‘It’s madness.’

De mens wil altijd meer, maar nu gaat het ten koste van onze tot dusver gastvrije Moeder Aarde. Want hoe meer we groeien, hoe meer we produceren en hoe meer vervuiling er wordt gecreëerd.

Los van mijn zorgen over ‘rendementsdenken’, oftewel het uitsluitend nastreven van financieel rendement, word ik tegenwoordig ook geplaagd door klimaatstress, net als ieder andere weldenkende burger die de krant leest en er een lichtelijk neurotische aard op nahoudt.

Monbiot claimt dat er op individueel niveau slechts twee maatregelen het beste werken tegen het terugbrengen van CO2-uitstoot: stoppen met vliegen en geen vlees meer eten. Als samenleving moeten we volgens Monbiot nog een stap verder gaan, namelijk: stoppen met rendementsdenken.

Geheel nieuw klinken zijn woorden niet. De Britse econome Kate Raworth introduceerde ons in 2017 al de donut-economie, een circulair model waarin alle facetten van onze samenleving als een ecosysteem met elkaar verbonden zijn en het in stand houdt. Door het circulaire model zouden we korte metten kunnen maken met ons huidige systeem van groei. Hoe we dat concreet moeten doen, dat laat Raworth in het midden. Ze geeft tips en trucs, maar het is aan ons om de maatschappij te transformeren.

Als ik denk aan transformatie van ons huidige systeem, blijft één ding in mijn hoofd hangen: we moeten soberder gaan leven.

Ik heb nooit rijkdom gekend, wellicht dat het daardoor voor mij makkelijker is om niet materialistisch te zijn en niet om dure merken en spullen te geven. Als je uit een rijk gezin komt lijkt het me knap lastig om gas terug te nemen. Toch zou ik ook tegen die mensen, evenals commerciële bedrijven, willen zeggen: de wereld huilt. Kap met je nutteloze uitgaven en de vervuiling die je daardoor veroorzaakt. Wees verdomme bewust van je leefomgeving en ga na wat je allemaal al hebt.

Misschien wordt het voor mij tijd om een andere baan te gaan zoeken.

Mail

Ela Colak (1987) schrijft onder het mom van 'write what you know' graag over het spanningsveld van leven met twee culturen. Ze studeerde Engelse Literatuur en Amerikanistiek en werkt in haar vrije tijd aan korte verhalen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer