Asset 14

We moeten af van het rendementsdenken

We moeten af van het rendementsdenken

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Schrijver en activist George Monbiot vindt het zot dat de Wereldbank een groei van drie procent van ons BNP verwacht. Ela Colak zag zijn verontwaardigde optreden bij de BBC en maakt zich eveneens zorgen over het hedendaagse rendementsdenken.

Als schrijver knoop ik de eindjes aan elkaar met een parttime baan bij een commercieel bedrijf. Tijdens vergaderingen krijg ik soms tabellen onder ogen die aantonen of en hoe hard het bedrijf groeit. Waarom is dit van zulk belang? vraag ik me stiekem af. Kunnen we niet gewoon blij zijn met ‘voldoende’ inkomsten?

Achter de schermen van grote bedrijven opereren investeerders en aandeelhouders die kennelijk ook het een en ander (lees: winstuitkering) terug verwachten. Kortom, bedrijven moeten blijven groeien, want de economie moet groeien, evenals ons Bruto Nationaal Product. Stilstand is de vijand.

Onlangs was schrijver en activist George Monbiot te gast bij het satirische BBC programma New World Order. Monbiot uitte zijn verontwaardiging over dat de Wereldbank een groei van drie procent van ons BNP verwacht, wat betekent dat we over vierentwintig jaar het dubbele (!) van ons huidig BNP moeten behalen. In de woorden van Monbiot: ‘It’s madness.’

De mens wil altijd meer, maar nu gaat het ten koste van onze tot dusver gastvrije Moeder Aarde. Want hoe meer we groeien, hoe meer we produceren en hoe meer vervuiling er wordt gecreëerd.

Los van mijn zorgen over ‘rendementsdenken’, oftewel het uitsluitend nastreven van financieel rendement, word ik tegenwoordig ook geplaagd door klimaatstress, net als ieder andere weldenkende burger die de krant leest en er een lichtelijk neurotische aard op nahoudt.

Monbiot claimt dat er op individueel niveau slechts twee maatregelen het beste werken tegen het terugbrengen van CO2-uitstoot: stoppen met vliegen en geen vlees meer eten. Als samenleving moeten we volgens Monbiot nog een stap verder gaan, namelijk: stoppen met rendementsdenken.

Geheel nieuw klinken zijn woorden niet. De Britse econome Kate Raworth introduceerde ons in 2017 al de donut-economie, een circulair model waarin alle facetten van onze samenleving als een ecosysteem met elkaar verbonden zijn en het in stand houdt. Door het circulaire model zouden we korte metten kunnen maken met ons huidige systeem van groei. Hoe we dat concreet moeten doen, dat laat Raworth in het midden. Ze geeft tips en trucs, maar het is aan ons om de maatschappij te transformeren.

Als ik denk aan transformatie van ons huidige systeem, blijft één ding in mijn hoofd hangen: we moeten soberder gaan leven.

Ik heb nooit rijkdom gekend, wellicht dat het daardoor voor mij makkelijker is om niet materialistisch te zijn en niet om dure merken en spullen te geven. Als je uit een rijk gezin komt lijkt het me knap lastig om gas terug te nemen. Toch zou ik ook tegen die mensen, evenals commerciële bedrijven, willen zeggen: de wereld huilt. Kap met je nutteloze uitgaven en de vervuiling die je daardoor veroorzaakt. Wees verdomme bewust van je leefomgeving en ga na wat je allemaal al hebt.

Misschien wordt het voor mij tijd om een andere baan te gaan zoeken.

Mail

Ela Colak (1987) schrijft onder het mom van 'write what you know' graag over het spanningsveld van leven met twee culturen. Ze studeerde Engelse Literatuur en Amerikanistiek en werkt in haar vrije tijd aan korte verhalen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer