Asset 14

Wat normaal is, is zo vanzelfsprekend nog niet

Hard//talk: Wat normaal is, is zo vanzelfsprekend nog niet

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Adviezen over goede slaapgewoonten vliegen ons om de oren en als we die moeten geloven lijden veel van ons onder de ongezonde gevolgen van slaaptekort. Hou eens op met het benadrukken van al die normen rondom slaap, het werkt alleen maar averechts, aldus Wolter de Boer.

De goede slaper heeft de graal naar een fijn en gezond leven in handen, zo lijkt. Alleen al afgelopen week liet het AD ons weten dat we vanaf zestien minuten minder slaap per nacht steken laten vallen op werk, dat vier op de tien jongeren niet genoeg slaapt door gepieker, mediagebruik en huiswerk en Glamour kopte dat we slapen sowieso helemaal verkeerd aanpakken. We worden voortdurend gewezen op de slechte slaapgewoonten die we erop na zouden houden, en op het leed dat we onszelf daarmee aandoen. Maar de nieuw ontstane slaapnormen zijn zo vanzelfsprekend nog niet, en behoeven dringend ontmanteling.

In het net verschenen boek Why Can’t We Sleep neemt schrijver en psychoanalyticus Darian Leader het discours dat rondom slaap is ontstaan onder de loep. Veel mensen kijken als ze ontwaken op de klok om te tellen hoeveel uur ze hebben geslapen. De wetenschap is er de afgelopen jaren duidelijk over geweest: acht aaneengesloten uren per nacht is goed voor ons. Die wetenswaardigheid kan door het hoofd galmen van iemand die die uren niet heeft gehaald. Om vervolgens te lezen dat we te kort, te slecht of te lang slapen. Dat een kwart van de Nederlanders kampt met slaapproblemen. Of dat slaaptekort kan leiden tot depressies, concentratieproblemen of overgewicht, en dat het de maatschappij mogelijk bakken met geld kost. Slaap bovenaan de to do-lijst dus, voor hen die een fijn leven willen en een steentje willen bijdragen aan de maatschappij.

Hoe meer we de normen rondom normale en gezonde en abnormale en ongezonde slaap benadrukken, hoe meer ‘slechte slaap’ er wordt veroorzaakt.

Kijken we naar de geschiedenis van slaap, dan is de norm van acht uur zo vanzelfsprekend nog niet. Leader laat zien dat het waarschijnlijk is dat mensen tot midden 19e eeuw in twee fasen van drie à vier uur sliepen. Met het opkomen van kunstmatig licht, industrie en de vierentwintiguurseconomie veranderde de norm naar acht aaneengeregen uren slapen. Waar normen gecreëerd worden, zijn er mensen die daarbuiten vallen. En zij die buiten de norm vallen, doen er vaak van alles aan om er weer aan te voldoen.

Wie denkt dat het bevragen van dit soort normen postmodern geneuzel is, heeft het mis. Een van de belangrijkste oorzaken van slaapproblemen is piekeren. Piekeren over belangrijke keuzes, over dagelijkse gebeurtenissen, maar ook over de slapeloosheid zelf. Vertel die piekeraars nog eens extra over de norm van acht uren goede, aaneengesloten slaap per nacht en alle negatieve consequenties van hun slapeloze nachten, en hun zorgen zullen zich verder opbouwen. Met als gevolg dat ze de slaap nog lastiger kunnen vatten. Hoe meer we de normen rondom normale en gezonde en abnormale en ongezonde slaap benadrukken, hoe meer ‘slechte slaap’ er dus wordt veroorzaakt.

Mooier dan Leader kan het niet gezegd: ‘we should get woke to new sleep hygiene and the agendas that it carries.’ Analyses als die van Leader helpen ons de normen die door instituties worden gecreëerd te bevragen en doen ons beseffen dat ook voor slaap geldt: wat normaal is, dat is zo vanzelfsprekend nog niet.

Mail

Wolter de Boer is gefascineerd door de vele, ondoorgrondelijke aspecten van de menselijke geest. Hij studeert Klinische Psychologie en Medische Antropologie aan de Universiteit van Amsterdam en is in het bijzonder geïnteresseerd in de rol van psychologie en psychiatrie in de maatschappij.

Yasmin Veenman fotografeert en schrijft, voornamelijk in haar woonplaats Amsterdam. Ze is op zoek naar het bijzondere in het alledaagse – in onderwerp, kleur of compositie. Is het kunst of kan het weg?

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer