Illustratie: Kathrin Klingner

Mary Bale zal nooit meer publiekelijk een kat aanraken, maar de echte sociale revoluties gebeuren nog steeds niet op internet. " />

Illustratie: Kathrin Klingner

Mary Bale zal nooit meer publiekelijk een kat aanraken, maar de echte sociale revoluties gebeuren nog steeds niet op internet. " />
Asset 14

Waar sociale netwerken goed in zijn

Steeds wordt ons verteld dat de wereld een revolutie doormaakt. Een digitale revolutie waarin het klootjesvolk zich gemakkelijker kan verenigen tegen de macht van bedrijven en politiek. Maar in hoeverre de losse structuren van de netwerksites echt voor sociale vooruitgang zullen zorgen, is nog maar de vraag.

Goldman Sachs stopt samen met een andere investeerder 500 miljoen dollar in Facebook, waardoor de geschatte waarde van het sociale netwerk uitkomt op 50 miljard dollar. De meesten van ons vinden het moeilijk uit te leggen waar dit bedrag nou precies op gebaseerd is, maar achten sociale media wel belangrijk. Dankzij middelen als Facebook en Twitter onderhouden we contacten, vinden we oude vrienden, de ware liefde of zelfs werk. Belangrijker nog, sociale netwerken geven ons een publiek. We worden makkelijker gehoord en kunnen ons als gewone mensen beter organiseren. Power to the people! Toch?

Onlangs leerde Youp van ‘t Hek ons hoe we die power effectief kunnen gebruiken. Youp was niet blij met de klantenservice van T-Mobile. Boos twitterde hij over de misère die hem had getroffen en in één klap had hij er vijfduizend volgers bij. Tweets werden geretweet en geciteerd op blogs, die werden geciteerd op andere blogs, op Facebook, in televisieprogramma’s en kranten. Al in de eerste week van Youp’s Twitter-actie werd de imagoschade voor T-Mobile op meer dan twee ton geschat. Het bedrijf hield zijn hart vast, want had die Van ‘t Hek niet al eens het biermerk Buckler ten gronde gericht? De telecomprovider raakte doofstom, maar kon nog net uitbrengen dat Youp in dit geval gelijk had.

Dat T-Mobile schrok, zou volgens internetgoeroe Jeff Jarvis niet onterecht zijn geweest. “Previously,” schrijft Jarvis in zijn boek What Would Google Do?, “the powerful – companies, institutions and goverments – believed they were in control, and they were. But no more.” Dat hebben we volgens hem te danken aan de kracht van netwerken op het internet. Zelf was hij eens ontevreden met een Dell computer. “Dell sucks,” schreef hij op zijn blog. Mensen die het met hem eens waren linkten hun blog aan die van Jarvis, welke op een gegeven moment een van de bovenste resultaten was bij de Google-zoekopdracht “Dell sucks” en de kern vormde van een netwerk-discussie over hoezeer Dell zoog. De discussie zoog op zijn beurt het leven uit Dell: de aandelen van het bedrijf zakten vijftig procent in waarde.

Illustratie: Kathrin Klingner

Uiteindelijk werd Dell van het hele gebeuren een beter bedrijf, want, stelt Jarvis, het besloot deel te nemen aan de discussie over Dell. De computerbouwer luisterde naar de klachten van gebruikers en blogte terug. Dell plaatste zichzelf in het netwerk van ontevreden klanten en creëerde zelf een netwerk waarin zij samen met het bedrijf konden discussiëren over Dell-producten. Zeurpieten bleken meedenkers en kregen gezamenlijk een vinger in de pap bij het bedrijf. Een sociaal netwerk van blogs had Dell-klanten in staat gesteld het bedrijf te veranderen.

Youp had met zijn actie een beetje hetzelfde voor ogen. Het was "helemaal niet de bedoeling” om van T-Mobile eenzelfde vergeten merk als Buckler te maken, zei hij tegen Pauw en Witteman. Maar in zijn columns had hij het wel over “revolutie”. De gang van zaken bij grote bedrijven deugde niet “en als de directie van T-Mobile en hun gewaardeerde collega’s het niet weten, dan weten wij, het gewone Nederlandse klootjesvolk, het wel.”

Het is inmiddels een dikke maand geleden dat Van ’t Hek De Help uitbracht, zijn tijdschrift over de “helpdeskterreur”, en van een revolutie lijkt vooralsnog geen sprake. De directeur klantcontact van de KPN was bereid tot een interview in De Help en sommige helpdesks beloofden verbetering. Maar T-Mobile bleef doofstom en wie spreekt van algehele verbetering bij helpdesks maakt een overstatement van formaat. Wil er iets veranderen, dan moet Youp nog wel even doorgaan, waarschuwt hoogleraar economie Marcel Canoy dan ook in De Help: “Voor je het weet ebt de belangstelling weg en is het weer business as usual.”

In een artikel in The New Yorker over Twitter- en Facebook-revoluties legt Malcom Gladwell uit dat online sociale netwerken zijn gebaseerd op losse, afstandelijke relaties. Dat maakt het makkelijk om af te haken en moeilijk om door te zetten. Bovendien werkt een netwerk, in tegenstelling tot een hiërarchie, vaak niet effectief, omdat iedereen het voor het zeggen heeft. Een groep die verandering teweeg wil brengen heeft een leider nodig. Youp moet daarom niet verwachten dat het netwerk waar zijn actie op steunde zonder hem ook wel functioneert. Met betrekking tot de machtige bedrijven en instituten waar Jarvis het over heeft, lijkt de macht van sociale media tot noch toe dus best mee te vallen.

Maar dat wil niet zeggen dat sociale media geen impact hebben. Rond dezelfde tijd dat Youp zijn eerste tweet over T-Mobile de wereld in zond, werd Mary Bale, een gezette Engelse met grijs haar en een bril, wereldberoemd door een filmpje dat van haar op Facebook werd gezet.

In het filmpje loopt ze ergens langs een tuinmuurtje als ze een kat tegenkomt. De kat springt op het muurtje om haar te begroeten. Bale aait de kat over zijn kopje en kijkt eens achterom. Achter haar staat een groene afvalcontainer. Ze draait zich om en doet het ding open om iets weg te gooien. Dat iets blijkt de kat. Ze pakt hem in zijn nekvel, gooit hem in de container, doet het deksel naar beneden en loopt weg alsof er niet is gebeurd.

Het beest werd na vijftien uur uit de container bevrijd door zijn eigenaar, die er dankzij een beveiligingscamera achter kwam wat er met zijn huisdier was gebeurd. Woedend zette hij het filmpje online en binnen een paar uur waren Bale’s naam en adres bekend. Via het soort netwerken waar ook Jarvis en Van ’t Hek gebruik van maakten werd Bale wereldwijd aan de schandpaal genageld. De Facebook-pagina “Death to Mary Bale” werd uit de lucht gehaald, maar “Mary Bale should be locked up for putting Lola the cat in a bin” heeft nog steeds 20.724 fans. Bale kan zonder politiebegeleiding de deur niet meer uit.

Na het zien van The Social Network hadden velen het gevoel dat Facebook deel uitmaakte van iets groots, iets belangrijks, misschien zelfs iets wereldveranderends. In de film zagen we hoe Mark Zuckerberg software ontwikkelde waarmee Harvard-studentes op uiterlijk konden worden beoordeeld. Hoe kwetsend of beledigend ook, Zuckerberg’s vondst sloeg direct aan en lag aan de basis van wat in korte tijd uitgroeide tot het Facebook dat we nu kennen: een bedrijf dat miljarden waard is. Die miljarden hebben te maken met de 500 miljoen gebruikers aan wie geadverteerd kan worden terwijl zij onderling eindeloze netwerken creëren. Netwerken die moeilijk een bedrijf ten gronde richten, maar des te makkelijker een gewoon iemand het leven heel moeilijk maken.

Mail

Kelli van der Waals

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Coronaproof magie

Coronaproof magie

Deze week worden onze redacteurs blij van een online cursus over magie, salsadansen en support voor sekswerkers. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Hard//hoofd is trotse mediapartner van literair festival Nieuwe Types, dat gedurende de hele maand maart plaatsvindt in Arnhem én online. Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Revolutie in kleine stappen

In plaats van te praten

Deze week worden onze redacteuren nogmaals blij van Micha Wertheim en vinden ze alternatieve wijzen om gesprekken te voeren (of juist niet). Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers