Jihane Chaara kent de weerzin die sommige mensen voelen bij het idee van demonstreren. Toch gelooft ze dat de wereld alleen maar beter kan worden van een beetje idealisme. Dat sommigen demonstreren performatief noemen schrikt haar niet af: je mag je best goed voelen als je je inzet voor een betere wereld.
Ik gebruik altijd dezelfde kleuren voor mijn demonstratiebordjes: rood en zwart. Zo zit ik dus af en toe op de grond met een willekeurig stuk karton, een potlood, en mijn stiften. Ik heb dan al dagen gebrainstormd over de tekst. Het moet catchy zijn, het moet gevat zijn, het moet ongeveer verwoorden waar ik op dat moment voor sta. In één zin. Wat ik ook altijd doe, is mijn vrienden meevragen om samen te demonstreren. Velen van hen sturen me dan berichtjes terug waarin staat ‘Leuk! Ik wilde al gaan, dus dan kunnen we samen!’ Maar bij sommige mensen om me heen is het ongemak duidelijk voelbaar als het gaat om protesteren.
Ik geloof niet dat dat ongemak het gevolg is van scepsis over of demonstraties daadwerkelijk verandering teweeg kunnen brengen. Een simpele Google-zoektocht kan de rijke geschiedenis naar boven doen drijven over hoe waardevol het is dat mensen zich verzamelen en uitspreken. Nee, ik geloof dat het ongemak dieper ligt, dat het te maken heeft met een rits aan factoren.
Zo kan het ‘performatief’ aanvoelen, de hele onderneming. Dat je daar staat met een bord. En dat je een foto van jou met jouw bordje op het internet plaatst. Hoe je aan het einde van de dag wegloopt en je je trots voelt over hoe geëngageerd je bent. Het doet ergens denken aan de discussie over altruïsme: doe je écht iets voor een ander als jij er een goed gevoel aan overhoudt? Hoe weet je dan waar je het voor doet? Maar de vraag die we ons eigenlijk moeten stellen is: maakt dat verschil wezenlijk iets uit?
Je mag je goed voelen over het streven naar een betere wereld.
Je mag je goed voelen over het streven naar een betere wereld. En bij dat idealisme horen ook acties, waaronder demonstraties. De Amerikaanse Andrea Gibson dichtte eens: ‘And for every day you paint the war, take a week and paint the beauty, the color, the shape of the landscape you’re marching towards. Everyone knows what you’re against; show them what you’re for.’ We zien het allemaal: er gaat veel mis in de wereld. De rampen zijn niet bij te houden en elke mondiale crisis lijkt zo ver gevorderd te zijn in diens vernietigende omvang dat het normaal is te twijfelen aan de omkeerbaarheid ervan. Het is menselijk daaraan te twijfelen. Maar juist daarom moeten we streven naar een wereld die er beter, eerlijker en rechtvaardiger uitziet.
Als je het mij vraagt is idealisme keer op keer een betere levensfilosofie dan diepgeworteld cynisme. Ja, er zullen altijd mensen zijn die idealisme verwarren met naïviteit, of met een gebrek aan een realistisch wereldbeeld, met een eenvoudige denkwijze. Ik zie het juist andersom: het opgeven van alle hoop is de eenvoudigste denkwijze.
Dus ga er samen staan. En laat de wereld weten waar je voor staat.
Beeld: Philly Protest for George Floyd via Visualhunt
