illustratie: Floris Solleveld Philip's "final thought" over het lot van zijn generatie: Verenigt u in discussie! En, 'Take care of yourself. And each other.'" /> illustratie: Floris Solleveld Philip's "final thought" over het lot van zijn generatie: Verenigt u in discussie! En, 'Take care of yourself. And each other.'" />
Asset 14

Laatste ronde

Vroeger, aan het einde van Jerry Springer, na het laatste reclameblokje, stond Jerry – de naamgever en gastheer van de show – in pak, blauwgestreept overhemd en met groene das, bril en grijze haren voor de camera, armen over elkaar. Hij gaf wat zijn final thought werd genoemd – een conclusie aan de uitzending, waarin overspelige mannen op het podium door hun vrouw waren belaagd of vriendinnen aan hun vriend hadden toegegeven vroeger een jongetje te zijn geweest. Nadat Jerry zijn inzichten had gegeven – in mijn herinnering opmerkelijk lauw in vergelijking met de rest van de show – sloot hij altijd af met dezelfde zinsnede: ‘Take care of yourself. And each other.’

Een generatie is een groep van ongeveer gelijktijdig geboren mensen, die vroeger of later een plakkertje krijgt opgeplakt. En zo’n plakkertje is altijd een versimpelde weergave van de werkelijkheid. De laatste overduidelijk gedefinieerde generaties zijn de Babyboomers, Generation X – ook wel ‘de Generatie Nix’ genoemd. Boegbeelden van deze generatie waren bijvoorbeeld Ronald Giphart en Jay McInerney – en de Pragmatisten.

Waarom noem ik Giphart en McInerney? Om de “houdbaarheidsdatum” van de inhoud van een dergelijk label aan te geven. Beide auteurs begonnen respectievelijk als X’er en Nix’er maar zouden zichzelf allang niet meer tot deze generatie rekenen, denk ik (als ze dat al ooit hebben gedaan). De heren zijn getrouwd, hebben kinderen, en werken gestaag aan een oeuvre waar ze in geloven. Ze zijn zoals de meesten geworden. Hetzelfde geldt volgens mij voor de Babyboomers: de “idealen” waarvoor het Maagdenhuis bijvoorbeeld werd bezet, zijn door dezelfde generatie later weer in de uitverkoop gedaan.


illustratie: Floris Solleveld

In Parijs, vlak na de Eerste Wereldoorlog, zei Gertrude Stein tegen Ernest Hemingway: ‘You’re all a lost generation.’

Blijkbaar wordt het generatie-etiketje ergens tussen je 20ste en 30ste levensjaar op een generatie “geplakt”, afhankelijk van grote incidentele ontwikkelingen – de Eerste Wereldoorlog in het geval van Hemingway en co., of van structureler zaken: toegenomen welvaart en de opkomst van een jongerencultuur, de Koude Oorlog, de jaren ’80 – die rond die tijd plaatsvinden. En blijkbaar is het plakkertje bovendien slechts beperkte tijd inhoudelijk “werkbaar”. Anders gezegd: het heeft weinig eeuwigheidswaarde. Generaties groeien over hun eigen etiketten heen.

Onze generatie – en dan spreek ik over de mensen tussen 18 en 33 jaar oud, de jongeren dus – is toe aan een label, lijkt het, om te zien waaraan wij “werken” en wat ons kenmerkt. Het Generation Y-plakkertje noch de Millenial tag is blijven hangen – wellicht omdat “wij” niet idealistisch genoeg waren of omdat Y2K toch niet zo’n ramp werd als gedacht, of doordat de .com bubbel ook door anderen werd gedeeld. Ook de Babyboomers gingen nat met hun aandelen WorldOnline.

Nu is de vraag: wat is dan wel ons unieke, leeftijds- en tijdgeestgebonden plakkertje?
In de HP/De Tijd van twee weken geleden opperde een eenmalige, jonge redactie (gevormd door studenten van de postacademische journalistiekopleiding van de Erasmus Universiteit) dat onze generatie de “Confetti-generatie” is. In het openingsmanifest benoemde de redactie zelf de generatie waarvan zij deel uitmaakte: ‘we geloven in veelheid,’ in ‘alles moet worden geprobeerd’. Even later was het kernwoord: ‘experimenteren’, en weer: ‘veel willen, maar doorzetten?’ Het manifest gaf hoog op van ‘praktisch idealisme’, over iets ‘doen vanuit de luie stoel’.

Een plakkertje is altijd een versimpelde weergave. Toch wilde de redactie aangeven waarom ze voor deze versimpelde weergave had gekozen: vanwege de veelvoud en versnippering van het beeld: ‘Confetti dwarrelt door de lucht, maar is niet te vangen.’

In de Groene Amsterdammer van vorige week bestreden Daan Heerma van Voss en Daniël van der Meer het beeld van deze generatie als de confettigeneratie – een beeld dat door de NRC en de Volkskrant werd opgepikt (blijkbaar zit iedereen op “ons” label te wachten) en geprezen. Generatiegenoten Heerma van Voss en Van der Meer bestrijden het plakkertje op twee verschillende niveaus: op zins- en tekstniveau. Op zinsniveau halen de twee auteurs bedenkelijke grapjes uit die ook met hun tekst uit te halen zou zijn. Interessanter is hun analyse op tekstniveau, want daar snijdt hun argumentatie soms behoorlijk hout: de twee auteurs beweren dat de Confettigeneratie (ze spreken zelf over de ‘grenzeloze generatie’) een generatie is als alle andere: ‘Het is een leeftijdskloof,’ schrijven ze, waarmee jongeren te maken hebben,‘geen generatiekloof.’ Jongeren zijn altijd anders dan ouderen.

Vervolgens geven zij een ieder onderuit de zak die de jongeren probeert te benoemen door uit persoonlijke ervaring te schrijven – Rob Wijnberg is daar volgens hen een voorbeeld van, maar ook de journalisten van de postdoc in Rotterdam. Nog erger vinden zij dat deze auteurs hun geschriften over de Confetti- of Boeiuhgeneratie daarna ook nog eens aanzien als onbetwistbare waarheid.

Stukken, vinden zij, manifesten en pamfletten, moeten het begin zijn van een discussie. Niet het einde.

Dit lijkt mij een juiste observatie.

Zelf mengen zij zich in het debat door allerlei cijfers te noemen en aan te tonen wat de kenmerken van de Confettigeneratie volgens hen wél zijn: niet wat de postdoc journalisten beweren, of de “chaoten” van happyChaos, maar wat het CBS en onderzoeken constateren: ‘Het escapisme is nauwelijks toegenomen,’ schrijven ze, ‘zo wordt immers duidelijk uit de onderzoeksgegevens. Nog altijd hechten wij veel belang aan tradities en vaderlandse geschiedenis, de computer wordt niet als onmisbaar ervaren en bijna de helft van de ondervraagden vindt dat er grenzen gesteld moeten worden aan technologische ontwikkelingen. Uit de statistische gegevens blijkt hiernaast een slechts licht toegenomen materialisme, maar hier staat weer een herwaardering van hiërarchie tegenover, zowel maatschappelijk als in gezinsverband.’

‘Wat ronddwarrelt,’ schrijven Heerma van Voss en Van der Meer vervolgens, ‘is niet de confetti, maar zijn veeleer de hardnekkige clichés over onze generatie. En het zijn steeds vaker onze generatiegenoten zelf die ze uitspreken. Misschien is het tijd om het debat dat nooit gevoerd is leven in te blazen. Of anders te zwijgen.’

Ik pleit voor zo’n discussie en niet voor zwijgen: zodat wij erachter kunnen komen waarom wij aan geschiedenis en technologische grenzen hechten, wat ons verschillend maakt, wat wij delen en willen delen – wat onze geschiedenis en toekomstverwachtingen nu precies inhouden. Want dát moet de inzet zijn van een gesprek. Binnen onze generatie, maar ook daarbuiten.
Want dat Heerma en Van Voss zeggen dat engagement typisch iets is van de babyboomers, ‘een anomalie’, waarmee wij niet ‘lastig’ willen worden gevallen, dat wil ik wel bestrijden. En dat doen zij zelf trouwens ook met hun stuk.

That’s how we take care of ourselves, and each other.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer