illustratie: Floris Solleveld Philip's "final thought" over het lot van zijn generatie: Verenigt u in discussie! En, 'Take care of yourself. And each other.'" /> illustratie: Floris Solleveld Philip's "final thought" over het lot van zijn generatie: Verenigt u in discussie! En, 'Take care of yourself. And each other.'" />
Asset 14

Laatste ronde

Vroeger, aan het einde van Jerry Springer, na het laatste reclameblokje, stond Jerry – de naamgever en gastheer van de show – in pak, blauwgestreept overhemd en met groene das, bril en grijze haren voor de camera, armen over elkaar. Hij gaf wat zijn final thought werd genoemd – een conclusie aan de uitzending, waarin overspelige mannen op het podium door hun vrouw waren belaagd of vriendinnen aan hun vriend hadden toegegeven vroeger een jongetje te zijn geweest. Nadat Jerry zijn inzichten had gegeven – in mijn herinnering opmerkelijk lauw in vergelijking met de rest van de show – sloot hij altijd af met dezelfde zinsnede: ‘Take care of yourself. And each other.’

Een generatie is een groep van ongeveer gelijktijdig geboren mensen, die vroeger of later een plakkertje krijgt opgeplakt. En zo’n plakkertje is altijd een versimpelde weergave van de werkelijkheid. De laatste overduidelijk gedefinieerde generaties zijn de Babyboomers, Generation X – ook wel ‘de Generatie Nix’ genoemd. Boegbeelden van deze generatie waren bijvoorbeeld Ronald Giphart en Jay McInerney – en de Pragmatisten.

Waarom noem ik Giphart en McInerney? Om de “houdbaarheidsdatum” van de inhoud van een dergelijk label aan te geven. Beide auteurs begonnen respectievelijk als X’er en Nix’er maar zouden zichzelf allang niet meer tot deze generatie rekenen, denk ik (als ze dat al ooit hebben gedaan). De heren zijn getrouwd, hebben kinderen, en werken gestaag aan een oeuvre waar ze in geloven. Ze zijn zoals de meesten geworden. Hetzelfde geldt volgens mij voor de Babyboomers: de “idealen” waarvoor het Maagdenhuis bijvoorbeeld werd bezet, zijn door dezelfde generatie later weer in de uitverkoop gedaan.


illustratie: Floris Solleveld

In Parijs, vlak na de Eerste Wereldoorlog, zei Gertrude Stein tegen Ernest Hemingway: ‘You’re all a lost generation.’

Blijkbaar wordt het generatie-etiketje ergens tussen je 20ste en 30ste levensjaar op een generatie “geplakt”, afhankelijk van grote incidentele ontwikkelingen – de Eerste Wereldoorlog in het geval van Hemingway en co., of van structureler zaken: toegenomen welvaart en de opkomst van een jongerencultuur, de Koude Oorlog, de jaren ’80 – die rond die tijd plaatsvinden. En blijkbaar is het plakkertje bovendien slechts beperkte tijd inhoudelijk “werkbaar”. Anders gezegd: het heeft weinig eeuwigheidswaarde. Generaties groeien over hun eigen etiketten heen.

Onze generatie – en dan spreek ik over de mensen tussen 18 en 33 jaar oud, de jongeren dus – is toe aan een label, lijkt het, om te zien waaraan wij “werken” en wat ons kenmerkt. Het Generation Y-plakkertje noch de Millenial tag is blijven hangen – wellicht omdat “wij” niet idealistisch genoeg waren of omdat Y2K toch niet zo’n ramp werd als gedacht, of doordat de .com bubbel ook door anderen werd gedeeld. Ook de Babyboomers gingen nat met hun aandelen WorldOnline.

Nu is de vraag: wat is dan wel ons unieke, leeftijds- en tijdgeestgebonden plakkertje?
In de HP/De Tijd van twee weken geleden opperde een eenmalige, jonge redactie (gevormd door studenten van de postacademische journalistiekopleiding van de Erasmus Universiteit) dat onze generatie de “Confetti-generatie” is. In het openingsmanifest benoemde de redactie zelf de generatie waarvan zij deel uitmaakte: ‘we geloven in veelheid,’ in ‘alles moet worden geprobeerd’. Even later was het kernwoord: ‘experimenteren’, en weer: ‘veel willen, maar doorzetten?’ Het manifest gaf hoog op van ‘praktisch idealisme’, over iets ‘doen vanuit de luie stoel’.

Een plakkertje is altijd een versimpelde weergave. Toch wilde de redactie aangeven waarom ze voor deze versimpelde weergave had gekozen: vanwege de veelvoud en versnippering van het beeld: ‘Confetti dwarrelt door de lucht, maar is niet te vangen.’

In de Groene Amsterdammer van vorige week bestreden Daan Heerma van Voss en Daniël van der Meer het beeld van deze generatie als de confettigeneratie – een beeld dat door de NRC en de Volkskrant werd opgepikt (blijkbaar zit iedereen op “ons” label te wachten) en geprezen. Generatiegenoten Heerma van Voss en Van der Meer bestrijden het plakkertje op twee verschillende niveaus: op zins- en tekstniveau. Op zinsniveau halen de twee auteurs bedenkelijke grapjes uit die ook met hun tekst uit te halen zou zijn. Interessanter is hun analyse op tekstniveau, want daar snijdt hun argumentatie soms behoorlijk hout: de twee auteurs beweren dat de Confettigeneratie (ze spreken zelf over de ‘grenzeloze generatie’) een generatie is als alle andere: ‘Het is een leeftijdskloof,’ schrijven ze, waarmee jongeren te maken hebben,‘geen generatiekloof.’ Jongeren zijn altijd anders dan ouderen.

Vervolgens geven zij een ieder onderuit de zak die de jongeren probeert te benoemen door uit persoonlijke ervaring te schrijven – Rob Wijnberg is daar volgens hen een voorbeeld van, maar ook de journalisten van de postdoc in Rotterdam. Nog erger vinden zij dat deze auteurs hun geschriften over de Confetti- of Boeiuhgeneratie daarna ook nog eens aanzien als onbetwistbare waarheid.

Stukken, vinden zij, manifesten en pamfletten, moeten het begin zijn van een discussie. Niet het einde.

Dit lijkt mij een juiste observatie.

Zelf mengen zij zich in het debat door allerlei cijfers te noemen en aan te tonen wat de kenmerken van de Confettigeneratie volgens hen wél zijn: niet wat de postdoc journalisten beweren, of de “chaoten” van happyChaos, maar wat het CBS en onderzoeken constateren: ‘Het escapisme is nauwelijks toegenomen,’ schrijven ze, ‘zo wordt immers duidelijk uit de onderzoeksgegevens. Nog altijd hechten wij veel belang aan tradities en vaderlandse geschiedenis, de computer wordt niet als onmisbaar ervaren en bijna de helft van de ondervraagden vindt dat er grenzen gesteld moeten worden aan technologische ontwikkelingen. Uit de statistische gegevens blijkt hiernaast een slechts licht toegenomen materialisme, maar hier staat weer een herwaardering van hiërarchie tegenover, zowel maatschappelijk als in gezinsverband.’

‘Wat ronddwarrelt,’ schrijven Heerma van Voss en Van der Meer vervolgens, ‘is niet de confetti, maar zijn veeleer de hardnekkige clichés over onze generatie. En het zijn steeds vaker onze generatiegenoten zelf die ze uitspreken. Misschien is het tijd om het debat dat nooit gevoerd is leven in te blazen. Of anders te zwijgen.’

Ik pleit voor zo’n discussie en niet voor zwijgen: zodat wij erachter kunnen komen waarom wij aan geschiedenis en technologische grenzen hechten, wat ons verschillend maakt, wat wij delen en willen delen – wat onze geschiedenis en toekomstverwachtingen nu precies inhouden. Want dát moet de inzet zijn van een gesprek. Binnen onze generatie, maar ook daarbuiten.
Want dat Heerma en Van Voss zeggen dat engagement typisch iets is van de babyboomers, ‘een anomalie’, waarmee wij niet ‘lastig’ willen worden gevallen, dat wil ik wel bestrijden. En dat doen zij zelf trouwens ook met hun stuk.

That’s how we take care of ourselves, and each other.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer