"We zijn een volk van verzamelaars, iedereen verzamelt wel wat.” Toch verzamelen maar weinig mensen in Nederland kunst. Suzanne Wallinga van Amsterdam Art wil daar verandering in brengen. Dit weekend is er een speciaal online programma om het kopen van kunst in galeries toegankelijk te maken.
Suzanne Wallinga is de kersverse interim-directeur van Amsterdam Art, maar al langer betrokken bij de organisatie. Onder haar leiding bereiden ze zich nu voor op het aankomende Amsterdam Art Gallery Weekend. Dat is even wennen nu veel bezoekers niet fysiek naar de stad kunnen komen. Via Zoom bespreken we waarom het belangrijk is dat dit evenement toch plaatsvindt.
Het Amsterdam Art Gallery Weekend is eigenlijk een kleinschalige versie van het Amsterdam Art Weekend, dat pas volgend voorjaar plaatsvindt. Hoe is dit idee ontstaan?
Tijdens het Amsterdam Art Weekend ontvangen we ieder jaar ongeveer 47.000 bezoekers. Dat kan nu niet natuurlijk, maar door een weekend lang bijzondere aandacht te geven aan de galeries willen we laten zien dat er heel bijzondere kunst te koop is in Amsterdams. Er zijn elk jaar ongeveer dertig galeries die deelnemen aan onze programma’s. Amsterdam Art werkt met galeries die actief zijn in de primary market, dat houdt in dat zij direct samenwerken met vaak jonge kunstenaars. Of nou ja jong, in elk geval lévende kunstenaars—kunstenaars die juist nu een inkomen nodig hebben. Samen met de galeries zijn we gaan kijken hoe we dit jaar reuring kunnen genereren voor wat er gebeurt in Amsterdam, binnen de kaders van wat mogelijk en wenselijk is. Dit heeft geresulteerd in het Gallery Weekend, met galerietentoonstellingen, betaalbare kunstwerken in oplage en een online programma.
Tijdens het Gallery Weekend verzorgt de organisatie Young Collectors Circle een ‘Crash Course Collecting’, is dat speciaal om dat grotere publiek te bereiken?
De Young Collectors Circle is er elk jaar bij, inderdaad met het streven de groep verzamelaars in Nederland te vergroten en te verjongen. We zijn wel een volk van verzamelaars, iedereen verzamelt wel wat. Toch is kunst niet het eerste waar we aan denken als het over verzamelen gaat. De Young Collectors Circle bereikt een nieuwe groep kunstliefhebbers. Die worden aan de hand genomen, door bijvoorbeeld onder begeleiding atelierbezoeken af te leggen en zo kunstenaars te ontmoeten en over de kunstmarkt le-ren. Het gaat om een jongere generatie die ook het sociale aspect van verzamelen heel belangrijk vindt. De verzamelaars willen vaak veel weten van de kunstenaars en blijven deze vaak langere tijd volgen. Hoe jonger je begint, hoe hechter de relatie met een kunstenaar door de jaren kan worden.
Ik denk dat er andere vormen van verzamelen ontstaan. Er zijn een aantal tendensen zichtbaar die daar mee te maken hebben, die voorbij gaan aan het idee dat een iemand het desbetreffende kunstobject zélf moet bezitten.
Je vertelde dat Nederlanders veel verzamelen maar nog niet gewend zijn om ook kunst te kopen. Waarom is het aanleggen van een eigen collectie zo leuk?
Ik denk dat het, naast enige financiële waarde, een belangrijk persoonlijk bezit is. Het is vaak een persoonlijke ervaring waardoor je door een kunstwerk geraakt wordt, een gevoel van herkenning of juist iets wat wringt.
Wat heeft Amsterdam te bieden op het gebied van kunst wat je in andere grote steden niet tegenkomt?
Amsterdam is best een bijzondere stad qua kunstklimaat. Dat komt doordat wij twee belangrijke postacademische opleidingen hebben: De Rijksakademie en de Ateliers. Daar komen kunstenaars vanuit de hele wereld op af, die hier een tijd verblijven voor een opleiding en daarna vaak een tijd blijven hangen. Dat in combinatie met een groot aantal galeries die met deze kunstenaars samenwerken, levert een heel interessant ecosysteem op.
In 2011 was je een van de oprichters van ‘A Tale of a Tub’, een kunstinstelling die als doel had om met kunst bij te dragen aan het doorgronden van sociale, politieke en ecologische problemen. Denk je dat een event als het Amsterdam Art Weekend daar ook aan kan bijdragen?
Dat is een goeie vraag die ik mezelf ook regelmatig stel. Het heeft ergens wel met elkaar te maken. Als je het hebt over waarom Amsterdam z’n bijzonder klimaat heeft, merk je tegelijkertijd dat er ook een noodzaak is voor een platform als Amsterdam Art om nog meer een verbinding met die buitenwereld aan te gaan. Juist omdat je een enorme slagkracht hebt om bepaalde thema’s op het programma te krijgen, denk ik dat daar een mogelijkheid is om mensen met elkaar in contact te brengen. Wij organiseerden bij-voorbeeld in 2018 al een grote conferentie samen met kunsttijdschrift Art Review over inclusiviteit op de kunstmarkt. Er was veel aandacht voor vanuit galeries, instellingen en critici. Tijdens dit event werd er ontzettend veel kennis uitgewisseld en ik kan me voorstellen dat zoiets een vervolg krijgt.
Ik denk dat het belangrijk is dat potentiële kopers zich gerepresenteerd voelen door de kunstenaars en hun werk.
Over inclusiviteit gesproken, hoe divers is de groep kunstverzamelaars in Nederland?
Ik denk dat het belangrijk is dat potentiële kopers zich gerepresenteerd voelen door de kunstenaars en hun werk. Nu het aanbod steeds diverser wordt, spreekt dit ook meer mensen aan. Dit is een gezamenlijke opgave voor galeries, musea en opleidingsinstituten. Daarnaast bestaan er veel vastgeroeste ideeën over het profiel van een kunstverzamelaar. Wij proberen ons juist te richten op de potentiële verzamelaars die je misschien niet direct op je netvlies hebt, maar die er in Amsterdam zeker zijn. Dat is een groeiende groep, die wij in samenwerking met onze partners proberen uit te breiden met jonge mensen.
De deelnemende galeries van het Amsterdam Gallery Weekend zijn veelal gevestigde galeries. Hoe zoeken jullie zelf naar diversiteit?
Iedereen kan zich in principe aanmelden. Een commissie van voornamelijk curatoren bekijkt de kwaliteit van de aanmeldingen en hoe de kunstwerken van de galerie zich verhouden tot de internationale kunstwereld. Dat is namelijk het belangrijkste doel van Amsterdam Art: de Amsterdamse kunstmarkt internationaal op de kaart zetten.
Daarnaast hebben we twee Wild Cards, waardoor jonge galeries zonder deelnamegeld te betalen mee kunnen doen, omdat zij een bijzondere programmering hebben. Dit jaar zijn dat GoMulan en Multiplemadé. De galeriehouder van GoMulan is slechts eenentwintig jaar oud, en voor het Gallery Weekend presenteert zij een dubbeltentoonstelling van Matt Chaim de Groot (NL, 1969) en Joran van Soest (NL, 1994). Bij Multiplemadé is een selectie van het werk te zien van modeontwerper Duran Lantink (NL, 1987) en fotograaf Paul Kooiker (NL, 1964). Kooiker maakte onlangs nog internationale furore met een fotoproject in samenwerking met Kim Kardashian.
Hoe ziet kunst verzamelen er over vijftig jaar volgens jou uit?
Ik denk dat er andere vormen van verzamelen ontstaan. Er zijn een aantal tendensen zichtbaar die daar mee te maken hebben, die voorbij gaan aan het idee dat een iemand het desbetreffende kunstobject zélf moet bezitten. Je zou bijvoorbeeld met een groep kunnen verzamelen, wat leidt tot een gedeelde collectie. Of ervaringen in plaats van objecten verzamelen. Dit heeft ook te maken met de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en ecologie, waar ook in de kunstwereld veel aandacht voor is.
Beeld: Popel Coumou in galerie TORCH.
Het Amsterdam Art Weekend loopt tot en met 29 november 2020. Bekijk
hier de online programmering en het overzicht van deelnememde galeries.
