Asset 14

Achter een witte baard

Meneer zit in zijn stoel als een verslagen tovenaar uit een fantasyfilm. Sinds een paar maanden heeft hij zijn baard laten staan. In zijn weelderige kluwen haar zitten etensresten uit de tijd dat zijn stoppels net lang genoeg waren om als een soort klittenband te kunnen fungeren. Waarschijnlijk leven er nu ook kleine organismen in. Zijn enige echte gezelschap.

“Eet hij nog wel een beetje?”, vraag ik aan zijn vrouw, terwijl ik bedenkelijk naar zijn magere gestalte kijk. “Ik maak elke dag z’n prakkie, maar eten ho maar. Alles doe ik voor hem, en dan te bedenken dat hij nog met mijn zus is geweest. Hij mag blij zijn dat ik überhaupt nog bij hem ben”, zegt mevrouw met een duidelijke wrok in haar stem.


Illustratie: Liesbeth de Feyter

Ik proef een ongelukkig huwelijk. Mijn generatie eindigt gewoon alleen, aangezien je op je negentigste zo’n drie keer bent gescheiden. Ik weet niet wat erger is. “Trekt u het eigenlijk nog, al dat zorgen voor uw man?”, vraag ik na nog eens een blik te hebben geworpen op de uitgebluste tovenaar.

“Nee, het is eigenlijk niet vol te houden en veel hulp krijgen we niet”, zegt mevrouw . Ze kijkt me verwijtend aan, alsof ik al die tijd dat ik hier kom nog nooit mijn handen uit de mouwen heb gestoken. Het erge is dat ik mevrouw, wat de zorg voor haar man betreft, nog gelijk moet geven ook. Door mij wordt hij vrijwel aan zijn lot overgelaten. Ik volg slechts het zorgplan, en dat is enkel voor mevrouw opgesteld. “Maar u krijgt toch ook huishoudelijke hulp?”, probeer ik mijzelf te verdedigen. “Af en toe worden er wel boodschappen voor ons gedaan, maar veel is het niet, en steevast komt de hulp met een fles jenever voor hem aanzetten.”

“Nee, al die drank is niet goed hoor voor uw man”, en ik kijk nog eens naar het bewijs dat zwijgzaam in zijn stoel voor zich uitstaart. “Moet meneer niet eens geholpen worden met douchen?”, vraag ik in een poging mevrouw wat tegemoet te komen.

“O, daar is geen beginnen aan, ze hebben het hem vaker aangeboden maar hij is zo eigenwijs als de pest. Hij wil alleen geholpen worden als er minstens twee zorgverleners zijn, voor het geval hij valt. Laatst lag hij alweer voor de derde keer in twee weken op de grond,” zegt mevrouw ergerlijk. “Ik til hem niet op hoor, ook al zou ik ertoe in staat zijn.”

“Maar denkt u niet dat wij iets voor hem kunnen betekenen? Ook voor uw eigen bestwil. Dat we bijvoorbeeld wat eten voor hem maken, hem even opfrissen, hem te drinken geven zonder alcohol. Dat we hem helpen met zijn medicijnen en af en toe nieuwe batterijtjes in z’n gehoorapparaat doen?” Dat meneer stokdoof is, mag duidelijk zijn. We staan al die tijd dat ik hier ben te praten over meneer, terwijl hij niet blikt of bloost. “Nee, laat hem maar. Hij weigert alle hulp”, zegt mevrouw met de volste overtuiging.

Ik geef het op. Er rest mij niks dan mijn plicht te doen en uit te voeren waarvoor ik hier ben gekomen. Ik druppel mevrouws ogen. In de zorgmap schrijf ik mijn bevindingen op en kijk ik nog een laatste maal naar haar man. Ik schat zijn levensduur niet lang meer. Tenzij een toverspreuk hem nog nieuwe moed in kan blazen. Zijn vrouw lijkt de geheime formule helaas niet in zich te dragen.

De loop van de geschiedenis blijkt weer eens onvoorspelbaar, als ik een paar weken later weer in dezelfde huiskamer sta. Ik kom nu langs voor meneer. Voor het eerst loop ik op hem af en buig voorover. “Meneer, wat erg dat uw vrouw is overleden”, zeg ik met een hand op zijn schouder en mijn lippen dicht bij zijn rechteroor. “Wat zeg je?”, vraagt meneer, en hij grijpt ondertussen naar zijn gehoorapparaat. Ik besluit zijn hulpstuk eruit te halen, doe er een nieuw batterijtje in en herhaal wat ik zei. Tranen glijden langs zijn wangen en verdwijnen zijn baard in. Met gebroken stem, die ik al die keren dat ik hier kwam nog nooit heb gehoord, vertelt hij dat zij zijn alles was.

Mail

Sander Ritman

Liesbeth de Feyter studeerde schilderkunst en beeldverhalen aan Sint Lucas in Brussel. Ze werkt als freelance illustrator en striptekenaar en maakt poëtische beelden met een luguber kantje.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer