Asset 14

Verpaupering

Anna van Leeuwen laat zich graag inspireren door de oproepen op het prikbord in jouw supermarkt. Heb je een bijzondere oproep gezien, en wil je dat Anna het verhaal daarachter bedenkt? Stuur haar dan een scherpe foto van het kaartje, en wie weet verwerkt zij het in een van haar verhalen.

De boomspiegels dreigden te verpauperen. Zo kondigde Anneke haar plannen aan toen ze net tot voorzitter van het buurtcomité was gekozen. Soms moet je grote woorden gebruiken. Verpauperen. Het was de eerste keer dat ze het zei, maar ze was van plan het vaker te gebruiken. Het bekte lekker, en het werkte. Ze zag de schoenmaker en de buurtsupermanager opkijken van hun papieren. De penningmeester was verbaasd en vroeg alleen: ‘Boomspiegels?’ De notulist wilde weten of dit onderwerp hoorde bij punt 7, 'onderhoud en verfraaiing' of bij punt 8, 'leefbaarheid'. ‘Maak er maar 7b van,’ zei Anneke daadkrachtig.

En daarna werden ze het snel eens. Er zou een speciaal team komen, er zou een potje komen, er zou een buurtbrief komen. Anneke stelde de buurtbrief op. Dat hoeft niet, als voorzitter, maar ze vond het een teken van goede wil en betrokkenheid. Op papier gaf ze de voorkeur aan het woord ‘verpaupering’, dus stond bovenaan de brief: ‘Betreft: dreigende verpaupering boomspiegels’. Dat zou de buurtbewoners wakker schudden.

Er was een kort actielijstje: geen fietsen tegen de bomen aan, zeker geen overgebleven brood rondstrooien en ook geen ander afval laten slingeren. De verfraaiing zou volgen, die belofte kon het buurtcomité heus doen. Er was immers genoeg geld in kas sinds het comité entree had geheven voor voetbal op groot scherm en John toen bier had geschonken voor € 1,50 per glas.

De buurtsupermanager had een Powerpoint gemaakt met mogelijke beplanting. Toen de beamer het na twintig minuten deed, was men over de viooltjes unaniem positief. Andere planten werden al dan niet met een meerderheid aan stemmen gekozen.

Aan de plantdag zelf ging de opruimdag vooraf, dat was een zondag. Het buurtcomité had in de buurtbrief om vrijwilligers gevraagd. Het waren dezelfde vrijwilligers als bij het voetbal. De gemeente had afvalprikkers ter beschikking gesteld. Anneke had handschoenen gekocht, die de vrijwilligers mochten houden. John had zijn eigen handschoenen meegenomen en vroeg of hij dan de afvalprikker mocht houden, maar Anneke had liever dat hij alsnog handschoenen meenam om iemand anders een plezier mee te doen. Verder was er weinig tegenwerking die dag. Men gaf elkaar complimenten over en weer, en ook passanten die minder vrijwillig actief in de buurt waren, spraken zich vol lof uit.

Anneke lag die zondagavond om 21.27 uur tevreden in bed. Om 00.03 uur werd zij wakker met een akelig voorgevoel. Terwijl haar beker melk in de magnetron rondjes draaide, keek ze naar buiten, naar haar straat. In het licht van de lantaarnpalen zag het er spic en span uit. Ze schrok van de ‘PING’ van de magnetron. En toen nam haar akelige voorgevoel een gedaante aan. De gedaante van afval dat tussen zondagavond en maandagochtend in de boomspiegels zou belanden. Afval dat de vrijwilligers van de beplanting niet zouden willen opruimen.

Haar wekker ging die maandagochtend om 6.30 uur. In alle vroegte ging Anneke met een vuilniszak de straat op. Haar voorgevoel klopte: ze vond een leeg colablikje, een plastic zakje en iets dat glinsterde. Een ketting met eraan een pinguïn, een dobbelsteentje, een hondje, enzovoorts, enzovoorts. Ze wreef met haar duim over de bedeltjes, ze leken wel zilver. Ze stak de ketting in haar zak, om die er pas ’s avonds, nadat alle boomspiegels waren beplant, uit te vissen.

Anneke waste de ketting, poetste de ketting. En nadat deze een paar dagen in de fruitschaal op tafel had gewacht op aandacht, deed ze ‘m op een ochtend om. De ketting was een mooie beloning voor haar inzet voor de buurt, vond Anneke.

De pinguïn kreeg een naam: Joris. Het hondje heette Gijs. Ze bedacht verhalen bij de bedeltjes, als mensen ernaar vroegen. Ze vertelde de buurtsupermanager dat haar eerste man (ze had helemaal geen eerste man) gokverslaafd was, vandaar het dobbelsteentje. Ze vertelde de schoenmaker dat ze haar zus (ze had helemaal geen zus) aan het circus was verloren, vandaar het harlekijntje.

Als Anneke het briefje van Paula zelf in de buurtsuper ontdekt had, was het misschien nog goed afgelopen. Ze had de ketting terug kunnen geven aan Paula, misschien. Maar het was de buurtsupermanager zelf die Anneke tijdens de buurtvergadering confronteerde met het blauwe briefje. Wilde Anneke misschien iets uitleggen? Dat de hond aan haar ketting geen herdershond was, dat was het enige wat Anneke kon uitleggen, maar de penningmeester was het daar niet mee eens. Die vond dat de snuit heel duidelijk de snuit van een herdershond was en de schoenmaker vond dat ook.

En daarna werden ze het snel eens.

Anneke verliet het buurtcomité, de ketting ging terug naar Paula, al had zij de pinguïn Joris en het dobbelsteentje niet eens genoemd.

En heel soms zette Anneke ’s nachts de wekker en strooide afval en stukken brood over de viooltjes, terwijl ze dacht aan ‘dreigende verpaupering’.

Mail

Anna van Leeuwen is Hard//hoofd-redactielid, freelance kunstjournalist en schrijft korte verhalen. Ze zou graag een alpaca hebben voor op haar balkon. Alvast bedankt.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

Dingen die ik nooit gedaan heb

Dingen die ik nooit gedaan heb

Op een warme avond in een koele loods loopt een jonge vrouw een bekende professor tegen het lijf. Met de geur van opgedroogd zweet en de aanblik van een duur kapsel neemt Faye Schumacher ons mee in een ontmoeting tussen Vanessa en Meneer de Professor. Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

'Een uitvaart is toch meer voor de nabestaanden.' Steef probeert zichzelf een houding te geven wanneer ze hoort dat haar vervreemde zus is overleden. Nadine Ronde neemt je mee in de eerste stadia van het rouwproces dat begint met een ongemakkelijk potje airhockey, een Super Mario PEZ-dispenser en gesprekken over de prijsstijging van komijnekaas. Lees meer

Auto Draft 22

Merel Pauw/Elmer zoekt naar vorm in Zomergasten: ‘Mag ik hier eeuwig over twijfelen?’

Astrid Goossens ziet hoe Zomergast Merel Pauw (/Elmer) zich comfortabel voelt als buitenstaander, terwijl ze praat over haar idolen, ingewikkelde mannen, blinde vlekken, het loslaten van controle, nationalisme en de schoonheid van harige kostuums. Maar krijgen we ook de mens ‘Merel’ te zien, of genieten we vooral van een performance? Lees meer

Meisjes

Meisjes

Op een dag krijgt een jonge vrouw de vraag om voor een standbeeld te zorgen. Samen met haar botte schaar vertrekt ze naar het bos. In dit verhaal onderzoekt Mei-yun Boswinkel de spanning tussen het strakke keurslijf van de middelbare school en het verlangen naar een ongedwongen ruimte. Lees meer

Auto Draft 21

Zomergast Nasrah Habiballah houdt koppig de handrem erop: 'Het gaat niet om mij'

Lies Defever ziet hoe Nasrah Habiballah in het laatste seizoen van Zomergasten drie uur lang strategisch de handrem aangetrokken houdt. Via fragmenten van anderen zien we haar liefde voor de wereld om haar heen, maar zelf blijft ze vooral ongrijpbaar. Koppig lijkt ze vast te houden aan dat wat goede journalistiek in principe zo belangrijk maakt: jezelf telkens opnieuw proberen aan de kant te zetten. Lees meer

De uitgevers geven het stokje door

De uitgevers geven het stokje door

Lisanne Brouwer vertrekt naar theatergezelschap PS Vertelt en geeft na jaren toewijding het stokje als uitgever door aan Josje Kerkhoven: lees hier het gesprek waarin ze terugblikken op Lisannes tijd en vooruitkijken naar Josjes plannen. Lees meer